II SA/Rz 202/07

WyrokWSA w Rzeszowie2007-10-12

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Krystyna Józefczyk, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pozbawienia prawa jazdy, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym, obejmuje okres faktycznego nieposiadania dokumentu prawa jazdy, czy też okres orzeczony prawomocnym wyrokiem zakazującym prowadzenia pojazdów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że przesłanką do orzeczenia obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jest fakt pozbawienia prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym. Sąd podkreślił, że nie ma podstaw prawnych do wliczania do tego czasu innych okresów niż wskazane w przepisie, a nałożenie obowiązków na stronę musi mieć uzasadnienie w przepisach prawa materialnego, a nie być dowolną jego interpretacją.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy R. W. przez Starostę Powiatowego, utrzymanej w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ uznał, że skarżący był pozbawiony prawa jazdy przez okres przekraczający rok, co uzasadnia skierowanie go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący kwestionował sposób liczenia tego okresu, wskazując na odmienną interpretację przepisów przez NSA w podobnych sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę R. W. na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. II SA/Rz 202/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...]r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania R. W. od decyzji Starosty z dnia [...]r., Nr [...], w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B, do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego, sprawdzającego kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kat. B, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną zapadłego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm./ oraz art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm./. Jak ustalono w oparciu o akta administracyjne, wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy, orzekł w stosunku do R. W. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, na okres jednego roku, zobowiązując go równocześnie do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Po otrzymaniu powyższego wyroku Starosta, w dniu 19 października 2005 r. wezwał R. W. do zwrotu prawa jazdy, które skarżący złożył w dniu 2 listopada 2005 r. W dniu 29 listopada 2006 r. do Wydziału Komunikacji i Transportu wpłynął wniosek R. W. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Po przeanalizowaniu akt sprawy Starosta Powiatowy, uznał iż zwrot jest niemożliwy bez poddania się wnioskodawcy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, w związku z czym decyzją z dnia [...]r. odmówił zwrotu prawa jazdy, do czasu uzyskania pozytywnego wyniku z egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje w zakresie prawa jazdy kategorii B. Organ powołując się na treść art. 43 § 2 i 3 kodeksu karnego wskazał, że orzeczony zakaz obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, jednakże rozpoczyna swój bieg od chwili wykonania obowiązku zwrotu dokumentu, uprawniającego do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ uznał, że skoro wyrok stał się prawomocny w dniu 8 października 2005 r., a prawo jazdy R. W. zwrócił w dniu 2 listopada 2005 r., to wykonywanie środka karnego trwało do 2 listopada 2006 r. a w związku z tym R. W. pozbawiony był prawa jazdy przez okres przekraczający jeden rok. W związku z powyższym, zdaniem organu, zostały spełnione przesłanki do skierowania wyżej wymienionego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał następujące orzeczenia sądów: wyrok NSA z dnia 24 czerwca 1999 r., sygn. akt II SA 652/99, z dnia 26 maja 1999 r., sygn. akt II SA 785/99, z dnia 10 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1291/98. Od powyższej decyzji odwołanie złożył R. W. Zarzucił organowi naruszenie art. 43 § 3 kodeksu karnego, art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym. Jego zdaniem przez okres pozbawienia prawa jazdy, o którym mowa w art. 114 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym, należy rozumieć termin określony w orzeczeniu o zakazie prowadzenia pojazdów lub w postanowieniu o zatrzymaniu prawa jazdy. Za trafnością zajętego przez niego stanowiska przemawiać ma wyrok NSA z dnia 28 listopada 1984 r., sygn. akt SA/Wr 566/84 oraz wyrok NSA z dnia 14 września 1984 r., sygn. akt III SA 501/84, w których Sąd miał się wypowiedzieć, że pojęcie pozbawienia prawa jazdy należy rozumieć jako kategorie prawne przewidziane w kodeksach: karnym i wykroczeń oraz w ustawie Prawo o ruchu drogowym, a nie stany faktyczne jak na przykład, nieodebranie prawa jazdy od organu administracji. W przeciwnym bowiem razie, zdaniem skarżącego dochodziłoby do sytuacji, że osoba, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obowiązek zwrotu dokumentu, upoważniającego do kierowania pojazdami, chcąc uniknąć konieczności złożenia egzaminu potwierdzającego kwalifikacje prowadzenia pojazdów, musiałaby złożyć dokumenty jeszcze przed uprawomocnieniem się orzeczenia, pomimo przysługującego jej prawa do wniesienia apelacji. Powyższych wątpliwości nie podzielił organ odwoławczy, który wspominaną na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Jego zdaniem, odpowiedzi na nie należy szukać w treści art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b, który nie mówi o okresie, na który orzeczono zakaz, lecz o pozbawieniu uprawnień na okres przekraczający rok. Ponadto organ dodał, iż zwrot prawa jazdy, przed uprawomocnieniem się wyroku pozostaje bez wpływu na możliwość wniesienia apelacji. Niezadowolony z takiego rozstrzygnięcia R. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w której zawarł analogiczne zarzuty jak w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organy administracji orzekające w obu instancjach w niniejszej sprawie ustaliły stan faktyczny, który jest bezsporny, gdyż wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w postaci orzeczenia Sądu Grodzkiego. Nie jest również kwestionowany zasadniczy fakt będący podstawą rozstrzygnięcia, a mianowicie pozbawienie skarżącego R. W. prawa jazdy na okres 1 roku. Materialno-prawną podstawą zaskarżonej decyzji kierującej skarżącego do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do prowadzenia pojazdów stanowi przepis art. 114 pkt 2 lit. b ustaw z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908/. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający jeden rok. Zatem przesłanką do orzeczenia obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji jest fakt pozbawienia prawa jazdy na wskazany w powołanym przepisie art. 114 pkt 2 lit. b ustawy okres przekraczający jeden rok. Nie ma podstaw prawnych do wliczania do tego czasu innych okresów. Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni fakt, iż nałożenie obowiązków na stronę musi mieć uzasadnienie w przepisach prawa materialnego a nie może być dowolną jego interpretacją. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./ w związku z art. 114 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /t.j. Dz. U. Nr 108, poz. 908, z 2005 r./ Sąd uwzględnił skargę. Na zasadzie przepisów art. 152 cyt. ustawy orzeczono, iż do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia decyzja nie podlega wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło