II SA/Rz 204/19
WyrokWSA w Rzeszowie2019-07-16
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek zawiadomić strony o terminie i miejscu oględzin nieruchomości przeprowadzanych przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego w celu sporządzenia operatu szacunkowego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uznał, że nie ma obowiązku zawiadamiania stron o terminie i miejscu oględzin nieruchomości przeprowadzanych przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Obowiązek zawiadomienia dotyczy terminu i miejsca przedstawienia przez biegłego opinii. Strona miała możliwość zakwestionowania ustaleń operatu w odwołaniu, co zostało uczynione. Ponadto, sąd podkreślił, że postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją postępowania administracyjnego i nie służy do wprowadzania nowych dowodów dotyczących stanu faktycznego ustalonego przed organami administracji.Stan faktyczny
Polski Związek Działkowców (PZD) zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą odszkodowanie za wygaszenie użytkowania wieczystego i składniki majątkowe na nieruchomościach przeznaczonych pod inwestycję drogową. PZD zarzucił zaniżenie odszkodowania, brak udziału w czynnościach biegłego, nieprawidłowe ustalenie stopnia zużycia składników majątkowych oraz brak zapewnienia gruntu zastępczego. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za nieuzasadnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Polskiego Związku Działkowców.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2019 r. sprawy ze skargi Polskiego Związku Działkowców – Stowarzyszenie Ogrodowe na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za składniki majątkowe znajdujące się na nieruchomości -skargę oddala-
Przedmiotem skargi Polskiego Związku Działkowców, reprezentowanego przez Okręg (zwane dalej PZD), jest decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r., o nr [...], wydana w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wygaszenie użytkowania wieczystego na nieruchomości gruntowej składającej się z czterech działek położonych w R. – Z. oraz za składniki majątkowe na tych działkach.
Organ wydając zaskarżoną do Sądu decyzję ustalił następujące okoliczności faktyczne i prawne: decyzją z dnia [...] października 2017 r., Prezydent Miasta zezwoli na realizację inwestycji drogowej pn. Rozbudowa ulicy W. w . Stała się ona ostateczna dnia 27 grudnia 2017 r. Na podstawie tej decyzji działki o nr 291/2, 291/4, 299/1 oraz 302 /16 zostały objęte zamierzeniem inwestycyjnym jako zlokalizowane w liniach rozgraniczających inwestycję drogową.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezydent decyzją z [...] lipca 2018 r. orzekł w ust. 1 o ustaleniu odszkodowania na rzecz PZD za wygaszenie prawa użytkowania wieczystego ustawionego na nieruchomości gruntowej w wysokości 410 332,00 zł, w ust. 2 ustalił na rzecz Polskiego Związku Działkowców odszkodowanie za składniki majątkowe znajdujące się na nieruchomości przeznaczone do wspólnego korzystania przez działkowców i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu działkowego w kwocie 33 641 zł, natomiast w ust. 3 zobowiązano Gminę Miasto do wypłaty tak ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni licząc od dnia w tym decyzja stanie się ostateczna.
Opisana wyżej decyzja Prezydenta Miasta została zaskarżona odwołaniem przez PZD, który zarzucił decyzji iż odszkodowanie za składniki majątku stanowiące własność strony zostało znacznie zaniżone poprzez przyjęcie zbyt dużego stopnia ich zużycia oraz odniesienie się wycenie tylko do jednego obiektu porównawczego, co dowodzi braku dochowania należytej staranności przez biegłego. Organ pierwszej instancji pominął art. 18 ust. 1g punkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1447 ze zm., zwana dalej specustawą), nie przekazał gruntu zastępczego na odtworzenie zlikwidowanego w części rodzinnego ogrodu działkowego im. [....] w .
Zaskarżoną do Sądu decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta . W treści tej decyzji streszczono przepisy prawa materialnego znajdujące zastosowanie w sprawie. Zauważono, że dla potrzeb ustalenia odszkodowania za wygaszenie prawa użytkowania wieczystego oraz składniki majątkowe znajdujące się na nieruchomościach przeznaczone do wspólnego korzystania przez działkowców i służących do zapewnienia funkcjonowania rodzinnego ogrodu działkowego został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy. Operat szacunkowy jest jednym z dowodów sprawie i to jak każdy inny dowód podlega ocenie przez organ administracji. Złożony przez rzeczoznawcę majątkowego operat winien spełniać nie tylko formalne wymogi określone w ustawie, ale musi też opierać się na prawidłowych danych dotyczących szacowanych nieruchomości. Biegły stwierdził, iż teren na którym położone są wyceniane działki nie został objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ustaleniami studium działka o numerze 291/2 w przeważającej części znajduje się w terenach przeznaczonych pod drogi publiczne. Natomiast działka nr 291/4 znajduje się w terenach komercyjnych z dopuszczeniem usług publicznych działalności gospodarczej. Kolejne działki o numerze : 299/1 i 302/16, w całości znajdują się w terenach przeznaczonych pod drogi publiczne - ulice zbiorcze. Dla działek o przeznaczeniu drogowym zastosowano metody korygowania ceny średniej, natomiast dla działek przeznaczonych pod tereny usługowe metodę porównywania parami. Tok postępowania biegłego został przez organ pozytywnie oceniony w kontekście art. 135 u.g.n., z którego wynika że jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie, to określa się ich wartość odtworzeniową. Wartość odtworzeniowa składników budowlanych oszacowana została z zastosowaniem podejścia kosztowego, metody kosztów odtworzenia techniki wskaźnikowej, natomiast wartość składników roślinnych zgodnie z art. 135 u.g.n. i wykorzystaniu publikacji naukowych. Mając na uwadze ustalone przeznaczenie nieruchomości biegły przeprowadził równolegle dwie analizy nieruchomości przeznaczonych pod tereny usługowe i przeznaczonych pod drogi. W okresie monitorowania rynku nieruchomości usługowych zanotował pięć transakcji ruchomością podobnymi do wycenianej, których ceny wahały się w zakresie od 217,79 zł za metr kwadratowy do 250 zł za metr kwadratowy. Analizując rynek nieruchomościami drogowymi wybrano 15 transakcji z terenu miasta spełniającymi kryterium podobieństwa. Ceny nieruchomości podobnych wahały się zakresie od 70 zł za metr kwadratowy do 170,36 zł za metr kwadratowy. W konsekwencji obliczając wartość rynkową wygaszonego prawa użytkowania wieczystego gruntu określił tą wartość na łączną kwotę 410 332 zł. Wartość składników majątkowych znajdujący się na czterech działkach została określona na kwotę 33 641 zł. Wojewoda odnosząc się do zarzutu rzekomego błędu pisarskiego zaznaczył wyraźnie, iż nie dopatrzył się takowego w zakresie ustalenia odszkodowania za składniki majątkowe. Odnosząc się do poruszonej w odwołaniu kwestii wyceny składników budowlanych zaznaczono, że ich wycena wymaga wiedzy specjalistycznej, którą posiada jedynie rzeczoznawca majątkowy i dlatego nie może być oceniana przez organ administracji w trybie artykułu 80 K.p.a. Przy wycenie części składowych nieruchomości rzeczoznawca majątkowy wybrał obiekty porównywalne z wycenianymi i określił koszty jako iloczyn ceny wskaźnikowy oraz liczby jednostek odniesienia, dla których ta cena została ustalona z uwzględnieniem kosztów dokumentacji i nadzoru. Uzyskana ten sposób kwota została pomniejszona o stopień zużycia technicznego ustalonego na podstawie wytycznych zawartych w literaturze specjalistycznej. W ocenie organu odwoławczego wartość nieruchomości jak również wartość prawa użytkowania wieczystego ustalona została zgodnie z obowiązkiem przepisami prawa w oparciu prawidłowe ustalone przeznaczenie wycenianych działek. Rzeczoznawca dysponował wystarczającą ilością transakcji nieruchomości zbliżonych pod względem podobieństwa, położonych na rynku lokalnym, co dawało odpowiednie spektrum dla przeprowadzenia wyceny. Zatem zastosowane przez rzeczoznawcę metody wyceny gruntu nie zostały przyjęte bez uzasadnienia i nie są wynikiem przypadkowości, która w ostateczności mogła doprowadzić do niewłaściwego szacunku wartości nieruchomości. Opinia biegłego spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzenia operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. nr 207, poz. 2109, z późn. zm.), zatem może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania. W kwestii odszkodowania za części składowe znajdujące się na nieruchomości stwierdzono, że biegły stosownie art. 135 u.g.n. prawidłowo dokonał ich wyceny. Strona, która kwestionuje ustalenia operatu powinna przedstawić dowody znajdujące się w posiadaniu na tą okoliczność. Jeden z takich dowodów może stanowić operat szacunkowy wykonany przez innego rzeczoznawcę majątkowego. Alternatywnie strona może zgłosić operat szacunkowy do oceny do organizacji zawodowych rzeczoznawców majątkowych. Subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie szacunkowym wartość nieruchomości jest nieprawidłowa nie świadczy jeszcze o wadliwej wycenie gruntu. Podniesiono również, iż aktualnie nie istnieje obowiązek nieodpłatnego przekazania gruntów zastępczych na odtworzenie ogrodu. Sam obowiązek zapewnienia takich gruntów nie jest substytutem odszkodowania za prawa majątkowe przysługujące dotychczas PZD. Rodzi to obowiązek wypłaty odszkodowania za wygasłe prawo użytkowania wieczystego. Odszkodowanie to wypłacane w drodze decyzji ma zapewnić odpłatne ustanowienie tytułu prawnego do gruntu wskazany przez podmiot, w którego interesie nastąpiła likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego lub jego części albo stanowić ekwiwalent utraconego prawa, jeśli odtworzenie ogrodu działkowego z jakichś powodów nie będzie możliwe. Odwołującemu przysługuje tylko jedna z przewidzianych prawem form odszkodowania.
Skargę na decyzje Wojewody z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] złożyło PZD Stowarzyszenie Ogrodowe Okręg w , wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciło naruszenie:
1. art. 18 ust. 1g pkt 2 i 3 specustawy;
2. art. 81a § 1 K.p.a.
3. art. 9 K.p.a.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że organ I instancji wydał decyzję ustalającą odszkodowanie na jej rzecz za składniki majątku znajdujące się na działkach nr 291/2, 291/4, 299/1 i 302/6 w obr. [...]. Tymczasem Organ prowadzący postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie dopełnił swoich obowiązków i nie poinformował skarżącego o terminie wykonywania czynności inwentaryzacyjnych przez biegłego rzeczoznawcę na terenie będącym przedmiotem częściowej likwidacji, czym naruszono zasadę wyrażoną
w art. 9 K.p.a. W czynnościach biegłego nie wziął udziału zarówno przedstawiciel skarżącego, jak i Zarządu ROD sprawującego nadzór nad funkcjonowaniem ogrodu. W wyniku tego zaniedbania nie zostały zainwentaryzowane i wycenione składniki majątku w postaci sieci wodociągowej i elektrycznej, a stopień zużycia pozostałych składników (ogrodzenie zewnętrzne, dwie bramy wjazdowe i utwardzony parking) został znacznie zawyżony. Skarżący nie zgodził się z kwotą odszkodowania, ustaloną w oparciu o błędne szacunki rzeczoznawcy, a która nie pozwoli na odtworzenie elementów infrastruktury technicznej ogrodu, zlikwidowanych w związku z realizacją inwestycji. Ponadto zarzucił brak odniesienia się przez Wojewodę do wszystkich zarzutów odwołania oraz brak rozstrzygnięcia istniejących wątpliwości na korzyść strony, czym naruszono art. 81a § 1 K.p.a. Końcowo Stowarzyszenie zarzuciło brak wykonania obowiązku wynikającego z art. 18 ust. 1g pkt 3 ustawy o szczególnych zasadach (...) poprzez brak zapewnienia gruntu zastępczego na odtworzenie rodzinnego ogrodu działkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona, została przez Sąd oddalona.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu była w niniejszej sprawie decyzja Wojewody wydana w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za wygaszenie użytkowania wieczystego na nieruchomości oraz za składniki majątku znajdującego się na tej nieruchomości. Stan faktyczny sprawy został przez Organy obu instancji ustalony w sposób prawidłowy i mógł stanowić podstawę do zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. Przedmiotowa decyzja konkretyzuje w szczególności art. 18 ust. 1g specustawy. Powołany przepis stanowi, że W przypadku gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy rodzinnych ogrodów działkowych ustanowionych zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, podmiot, w którego interesie nastąpi likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego lub jego części, zobowiązany jest: 1) wypłacić działkowcom - odszkodowanie za stanowiące ich własność nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działkach; 2) wypłacić stowarzyszeniu ogrodowemu - odszkodowanie za stanowiące jego własność urządzenia, budynki i budowle rodzinnego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkujących działki i służące do zapewnienia funkcjonowania ogrodu; 3) zapewnić grunty zastępcze na odtworzenie rodzinnego ogrodu działkowego. Obowiązki wynikające z art. 18 ust. 1g ustalane są w decyzji o ustaleniu odszkodowania (art. 12 ust. 4a specustawy).
Podniesione przez PZD zarzuty wobec decyzji Wojewody nie zostały przez Sąd podzielone.
Nie mógł zostać uznany zarzut skargi podnoszący naruszenie przez Organ art. 9 K.p.a. poprzez niezapewnienie stronie udziału w czynnościach przeprowadzonych przez biegłego wiążących się z wyceną wartości utraconych praw, tj. prawa własności do składników nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego. Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż niepoinformowanie o terminie i miejscu wykonywanych przez rzeczoznawcę czynności inwentaryzacyjnych nie spowodowało naruszenia art. 9 K.p.a., jak również przepisów Kodeksu o sposobie dochodzenia do prawdy rzeczywistej, bowiem nie były to działania procesowe wykonywane przez prowadzący postępowanie organ. Czynności biegłego nie były czynnościami organu, lecz czynnościami wykonanymi na jego zlecenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jako mocno ugruntowane uznaje się stanowisko, że wynikający z art. 79 § 1 K.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z biegłych nie oznacza obowiązku zawiadomienia o miejscu i terminie dokonywania przez biegłego oględzin koniecznych do sporządzenia opinii. Przepis art. 79 § 1 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, że stronę należy zawiadomić o miejscu i terminie przedstawienia przez biegłego opinii. Jeżeli więc opinia została sporządzona na piśmie, to chodzi o miejsce i termin składania przez biegłego ustnych wyjaśnień odnośnie opinii sporządzonej na piśmie. Biegły, który sporządza opinię dotyczącą nieruchomości (np. opinię dotyczącą oceny stanu przeprowadzenia zabiegów rekultywacyjnych), nie ma obowiązku zawiadomienia strony postępowania o przeprowadzonych oględzinach nieruchomości (tak słusznie NSA w wyrokach z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. II OSK 561/16, II OSK 560/16, LEX). Organy w niniejszej sprawie nie dopuściły się naruszenia art. 79 § 1 K.p.a., bowiem dnia 13 lipca 2018 r., odpis operatu szacunkowego został udostępniony reprezentantowi PZD, dzięki czemu strona mogła zakwestionować jego ustalenia w odwołaniu wniesionym do Wojewody .
Nie znalazł potwierdzenia także zarzut błędnej wykładni art. 18 ust. 1g pkt 3 specustawy drogowej. W świetle powołanej regulacji, w przypadku gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotyczy rodzinnych ogrodów działkowych ustanowionych zgodnie z ustawą z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, podmiot, w którego interesie nastąpi likwidacja rodzinnego ogrodu działkowego lub jego części, zobowiązany jest zapewnić grunty zastępcze na odtworzenie rodzinnego ogrodu działkowego. Zarzut zbliżony do postawionego w niniejszej sprawie był rozpoznawany przez WSA w Krakowie w sprawie o sygn. II SA/Kr 1316/18 (LEX). Sąd rozważając jego zasadność uznał za oczywiście nieuzasadnione stanowisko skarżącego, jakoby powinien otrzymać zarówno odszkodowanie jak i grunty zastępcze. Takie rozwiązanie nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach, a prowadziłoby nie tyle do wynagrodzenia za odjęcie prawa, ile do nieuprawnionego wzbogacenia kosztem majątku publicznego. Żądanie wyrażone przez PZD nie odpowiada treści art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który stanowi : Wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Nie będzie spełniać wymogu konstytucyjności taka wykładnia przepisu art. 18 ust. 1g pkt 3 specustawy drogowej, która pozwoliłaby przyznać stowarzyszeniu ogrodowemu oprócz odszkodowania pieniężnego także dodatkowe odszkodowanie w formie grunty zastępczego w celu odtworzenie rodzinnego ogrodu działkowego. Nie stanowi zaś kwestii, że PZD nie domagało się przyznania w zamian za odszkodowanie gruntów na potrzebę restytucji zlikwidowanego ogrodu, zatem ewentualność zastosowania tej regulacji przez Organ nie mogła wchodzić w grę. Dlatego stanowisko Organu odwoławczego co do tej kwestii jest prawidłowe i wymaga ze strony Sądu pełnej akceptacji.
Skarga nieskutecznie także zarzuca Organom pominięcie elementów infrastruktury ogrodu w postaci przyłącza energetycznego i wodociągowego. Wymaga na wstępie podkreślenia, że PZD miał dostęp do operatu szacunkowego na każdym etapie postępowania administracyjnego, tj. przed Prezydentem i Wojewodą. Na żadnym z tych etapów nie podnoszono okoliczności jakie pojawiły się dopiero w momencie wniesienia skargi do WSA w postaci nie zinwentaryzowania i wyceny sieci wodociągowej i elektrycznej. Zarzut pominięcia tych składników majątkowych pojawia się dopiero w chwili kwestionowania decyzji przed WSA, a służyć mu mają zdjęcia w/w obiektów wykonane w dniu 15 stycznia 2019 r.
Zważyć, tu należy, że Sąd ocenia sprawę według jej stanu na dzień wydania zaskarżonej do niego decyzji, czyli w tym przypadku na dzień 13 grudnia 2018 r. Postępowanie dowodowe przed WSA jest właściwie ograniczone do tych środków dowodowych, jakie zgromadziły w toku postępowania organy administracji. Wyjątkowo postępowanie to może być prowadzone przez sąd na zasadach określonych w art. 106 § 3 P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż dyspozycja. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje podstaw, aby żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego na okoliczność faktów, których strona nie podniosła we wcześniejszym etapie postępowania. Przepis ten nie służy również do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2019 r., sygn. I GSK 1107/18, LEX). Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. I OSK 700/17, LEX). Dowód złożony po wydaniu ostatecznej decyzji - może być jedynie uznany za pogląd strony na zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Sąd nie mógł przeprowadzić dowodów z kopii zdjęć załączonych do skargi bowiem nie odpowiadają one prawnej definicji dokumentu, jaką wyraża art. 243 K.p.c. w zw. z art. 106 § 3 i 4 p.p.s.a. Powołany przepis jako dokument traktuje dowód zawierający tekst, umożliwiający ustalenie jego wystawcy. Dokumentem w znaczeniu procesowym będzie, więc tylko taki nośnik, który umożliwia zapoznanie się z zawartą w nim informacją, wyrażającą myśl ludzką w postaci tekstu. Dodatkowo z dokumentu powinny wynikać dane osoby, od której pochodzi, wskazujące na wystawcę dokumentu. Nie budzi wątpliwości, iż przedłożone Sądowi kopie zdjęć tych wymogów nie spełniają, co uniemożliwia przeprowadzenie z nich dowodów na okoliczności wskazywane przez stronę skarżącą. Na marginesie Sąd zauważa, że zdjęcia których kopie zostały załączone do skargi zostały sporządzone 15 stycznia 2019 r., a więc po dacie wydania decyzji przez Wojewodę . Na ocenę legalności wydanej przez Wojewodę decyzji nie mógł mieć wpływu dokument nadesłany przez PZD po zamknięciu rozprawy w postaci pisma Stowarzyszenia adresowanego do Miejscowego Zarządu Dróg w z dnia 11 stycznia 2019 r., L.dz. [....]. Podobnie jak wspomniane wyżej zdjęcia, dokument ten sporządzony został po wydaniu decyzji przez Wojewodę, zatem nie może on służyć podważaniu ustaleń faktycznych dokonanych przez Organy obu instancji na dzień wydania decyzji. Ponieważ strona skarżąca nie podnosiła kwestii nieuwzględnienia w operacie szacunkowym przyłącza energetycznego i wodociągowego, to nie może na etapie postępowania sądowoadministracyjnego kwestionować decyzji, która jej zdaniem pomija te elementy utraconej części ogrodu działkowego. Niniejszy wyrok nie zamyka stronie ewentualności polegającej na wznowieniu postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., czyli przepisu, który nakazuje wznowić postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Muszą być to jednak dowody potwierdzające okoliczności i fakty istniejące w dniu wydania decyzji.
Skarżącą strona nie może również domagać się uchylenia decyzji Wojewody na podstawie Jej zdaniem nieprawidłowo sporządzonej przez rzeczoznawcę wyceny poszczególnych składników nieruchomości, której efekty zostały skumulowane w operacie szacunkowym. Przypomnieć tu należy, że operat o jakim mowa został sporządzony na potrzeby wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego o potwierdzonych uprawnieniach w miesiącu lipcu 2018 r. Był to dokument aktualny (art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n.) i mógł stanowić podstawę działań orzeczniczych organów obu instancji. Podkreślić tu wypada, że PZD nie podważał operatu poprzez odwołanie się do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Taką możliwość przewiduje art. 157 ust. 1 u.g.n. W myśl art. 157 ust. 1 u.g.n. oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia zawarcia umowy o dokonanie tej oceny, mając na względzie następujące zasady: 1) organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych wyznacza zespół oceniający w składzie co najmniej 2 rzeczoznawców majątkowych; 2) w ocenie nie mogą brać udziału rzeczoznawcy majątkowi, wobec których zachodzą przesłanki wymienione w art. 24 K.p.a. lub inne przesłanki, które mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Zarówno Organy jak również Sąd administracyjny nie może wkraczać w merytoryczną zawartość operatu szacunkowego, jako dowodu sporządzonego przez specjalistę o potwierdzonych urzędowo kompetencjach do dokonywania zabiegów wartościowania majątku nieruchomego. Zakwestionowanie operatu szacunkowego jest dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych i oczywistych wypadkach, jeżeli zostanie wykazane, że przy sporządzaniu operatu doszło do naruszenia prawa albo operat zawiera ewidentne błędy, które dyskwalifikują jego walory dowodowe. Ponieważ sporządzony dla potrzeb niniejszego postępowania operat spełnia wymagania formalne, jest aktualny, a strona swych zarzutów nie opiera na przesłankach obiektywnych czyli potwierdzonych zastrzeżeniami organizacji rzeczoznawców majątkowych, to jej twierdzeń zmierzających do obalenia mocy dowodowej w/w dokumentu z powodu zaniżenia przez biegłego wartości części składowych gruntu, Sąd nie może uznać za podlegające prawdzie. Innymi słowy, twierdzenia strony o zawyżonym przez biegłego zużyciu wycenianych składników nie zostały poparte jakimikolwiek obiektywnymi argumentami, mogącymi zaważyć o obaleniu domniemania fachowości i rzetelności biegłego. Niezadowolenie strony z przyznanych kwot odszkodowania, jeżeli nie jest potwierdzone weryfikowalnymi dowodami, jest oczywiście niewystarczające dla skutecznego podważenia wiarygodności pracy specjalisty.
Wobec tych motywów WSA nie mógł potwierdzić podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez Organy przepisów prawa materialnego i procesowego. Zatem decyzje Organów obu instancji powinny pozostać w obrocie prawnym jako zgodne z obowiązującymi regulacjami. Sąd działając poza granicami skargi nie doszukał się w działaniach Wojewody takich naruszeń prawa, które mogłyby zadecydować o zastosowaniu kompetencji kasacyjnych z urzędu.
Z tych przyczyn skarga PZD została oddalona przez Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło