II SA/Rz 207/11

WyrokWSA w Rzeszowie2011-06-30

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Krystyna Józefczyk, Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku tzw. "wymiany powrotnej" prawa jazdy (wymiana polskiego prawa jazdy na zagraniczne, a następnie ponowna wymiana zagranicznego prawa jazdy na polskie) organ administracji ma obowiązek uwzględnić ograniczenie terminu ważności wynikające z zagranicznego dokumentu, jeśli pierwotne polskie prawo jazdy było bezterminowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku tzw. "wymiany powrotnej" prawa jazdy, organ administracji nie ma obowiązku uwzględniać ograniczenia terminu ważności wynikającego z zagranicznego dokumentu, jeśli pierwotne polskie prawo jazdy było bezterminowe. Przepis § 7 ust. 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. odnosi się wyłącznie do uprawnień rozszerzonych za granicą, a nie do zawężenia tych uprawnień. Ponadto, art. 94 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym ma zastosowanie do uzyskania polskiego prawa jazdy w oparciu o zagraniczne prawo jazdy, a nie do sytuacji ponownej wymiany polskiego prawa jazdy na polskie.
Stan faktyczny
Skarżący G. M. wystąpił o wymianę prawa jazdy kategorii A i B, które pierwotnie posiadał bezterminowo od 1998 r., a następnie wymienił na brytyjskie z datą ważności do 2017 r. Organy administracji, dokonując "wymiany powrotnej", wydały polskie prawo jazdy z datą ważności do 2017 r., powołując się na przepisy dotyczące uwzględniania ograniczeń z zagranicznego dokumentu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa o ruchu drogowym, kwestionując ograniczenie terminu ważności swojego prawa jazdy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Maria Piórkowska/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie wymiany prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r. – prawa jazdy nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. M. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi G. M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] września 2010 r. w sprawie wymiany prawa jazdy. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. § 7 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz.U. Nr 24, poz. 215 ze zm./ Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. G..M. wystąpił do Starosty o wymianę prawa jazdy kategorii A i B, Nr [...], wydanego poza granicami kraju tj. w Wielkiej Brytanii. Wcześniej bo w dniu [...] grudnia 2007r. do Wydziału Komunikacji Dróg i Transportu Starostwa Powiatowego zostało przesłane z angielskiego urzędu Driver and Vehicle Licensing Agency prawo jazdy kat. A, B wystawione na G. M. nr [...] (nr druku [...]) z uwagi na jego wymianę na brytyjskie prawo jazdy. Po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] września 2010 r., Starosta zarządził wydanie prawa jazdy kat. A i B z datą ważności do dnia [...] sierpnia 2017r. nr [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji G. M. nie zgodził się z powyższą decyzją w części dotyczącej terminu ważności prawa jazdy tj. do [...].08.2017r., tak jak zostało wskazane w międzynarodowym prawie jazdy nr [...] Wskazał, że organ zagraniczny wymieniając jego polskie prawo jazdy wprowadził w nim ograniczenia wynikające z regulacji prawnych obowiązujących w tamtejszym kraju. Polskie prawo jazdy otrzymał w 1998r. i wydane było bezterminowo. Również zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem wydane było bezterminowo. Rozpatrując powyższe odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na § 7 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami organ wskazał, że przy wymianie zagranicznego prawa jazdy, które zostało uzyskane w wyniku wymiany polskiego prawa jazdy (wymiana powrotna), organ: przyznaje kategorie prawa jazdy w zakresie posiadanym przez osobę przed wymianą polskiego prawa jazdy na zagraniczny dokument, niezależnie od ograniczeń dokonanych przez organ zagraniczny wymieniający prawo jazdy (pkt 1); w stosunku do terminu ważności i uprawnień rozszerzonych za granicą - postępuje zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy (§ 7 pkt 2 rozporządzenia). Natomiast stosownie do art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 20.06. 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie terminu ważności, ograniczenie ze względu na stan zdrowia lub inne, należy to ograniczenie uwzględnić w wydanym prawie jazdy. Kolegium wskazało, że w wyżej powołanych normach prawnych wprost został wyrażony obowiązek powielania ograniczenia terminu ważności prawa jazdy – bez względu na jego przyczynę. Ambiwalentne dla wymiany powrotnej są wcześniejsze ustalenia w zakresie terminu ważności uprawnienia, gdyż wiodące i obowiązujące są uprawnienia wynikające z dokumentu objętego wymianą. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, G. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 16 k.p.a. oraz art. 94 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami – poprzez ograniczenie uprawnienia wynikającego z bezterminowego prawa jazdy wydanego w 1998 r., bez wskazania jakiejkolwiek ustawowej przesłanki i bez zmiany decyzji ostatecznej z 1998r. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie § 7 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej rozporządzenia poprzez jego błędną interpretację. Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu, G. M. wskazując na zasadę trwałości decyzji administracyjnych zakwestionował dokonaną przez Starostę weryfikację uprawnień wynikających z dokumentu uzyskanego 12 lat wstecz tj. z prawa jazdy wydanego w 1998 r. bezterminowo. Podkreślił, że decyzja ta została wydana bez podstawy prawnej. Skoro posiadał wcześniej prawo jazdy bez ograniczenia terminu jego ważności, to mimo uzyskania później brytyjskiego prawa jazdy z datą do [...].08.2017r., aktualnie powinien uzyskać dokument prawa jazdy niezależnie od ograniczeń dokonanych przez organ zagraniczny. Przepis § 7 ust. 7 pkt 2 ww. rozporządzenia ma bowiem zastosowanie w przypadku uzyskania za granicą przez daną osobę dodatkowych uprawnień (rozszerzonych) w stosunku do pierwotnie posiadanych w Polsce, które wraz z terminem ważności muszą być uwzględnione w polskim prawie jazdy, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 94 ust. 3 ustawy prawo o ruchu drogowym. Ponadto ostatni z powołanych przepisów odnosi się do uzyskania polskiego prawa jazdy w oparciu o zagraniczne prawo jazdy, a nie do sytuacji ponownego uzyskania polskiego prawa jazdy na zasadzie tzw. wymiany powrotnej. Polskie przepisy nie przewidują utraty uprawnień do kierowania pojazdami poprzez wymianę prawa jazdy z polskiego na brytyjskie, nie ograniczają też terminu ważności tych uprawnień spowodowanego późniejszym uzyskaniem prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentacje przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że skarżący był uprawniony do prowadzenia pojazdów w oparciu o posiadane od [...] maja 1998 r. bezterminowe prawo jazdy kategorii A, B. Bezspornym również między stronami jest, że w/w prawo jazdy zostało wymienione na brytyjskie o nr [...] z ograniczeniem czasowym do [...] sierpnia 2017 r. W dniu [...] września 2010 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wydanie powrotnego - polskiego prawa jazdy. Orzekające w sprawie organy, dokonując wymiany powrotnej prawa jazdy określiły jego datę ważności na [...] sierpnia 2017 r. przyjmując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia § 7 ust.7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. /Dz. U. Nr 24, poz.215 ze zm./. Przepis ten stanowi, że przy wymianie zagranicznego prawa jazdy, które zostało uzyskane w wyniku wymiany polskiego prawa jazdy /wymiana powrotna/, organ: 1/ przyznaje kategorie prawa jazdy w zakresie posiadanym przez osobę przed wymianą polskiego prawa jazdy na zagraniczny dokument, niezależnie od ograniczeń dokonanych przez organ zagraniczny wymieniający prawo jazdy; 2/ w stosunku do terminu ważności i uprawnień rozszerzonych za granicą - postępuje się zgodnie z art. 94 ust.3 ustawy. Ten ostatni powołany przepis - art. 94 ust.3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm./ do którego odsyła § 7 ust.7 pkt.2 rozporządzenia stanowi, że jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie terminu ważności, ograniczenie ze względu na stan zdrowia lub inne, należy to ograniczenie uwzględnić w wydanym prawie jazdy. Dokonując analizy przywołanych wyżej przepisów wskazać należy, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydane zostało z delegacji ustawowej zawartej w art. 100 ust. 1 pkt.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym a stanowiącym, że minister właściwy do sprawa transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych, uwzględniając konieczność prawidłowego zabezpieczenia prawa jazdy przed podrobieniem, przerobieniem lub kradzieżą określi w drodze rozporządzenia szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z wydawaniem dokumentów, cofaniem i przywracaniem uprawnień do kierowania oraz wzory dokumentów w tych sprawach. Cytowany wyżej przepis § 7 rozporządzenia, stosujący się do powrotnej wymiany prawa jazdy przewiduje w zakresie kategorii prawa jazdy kategorie tego prawa jazdy sprzed wymiany na dokument zagraniczny /l/, zaś w kategorii terminu i ważności rozszerzonych za granicą-uwzględnienie ich w ponownie wydawanym polskim prawie jazdy /pkt.2/. Oznacza to, że w powrotnym prawie jazdy uwzględnia się uprawnienia rozszerzone za granicą, a przepis ten nie odnosi się do zawężenia tych uprawnień w zagranicznym prawie jazdy. Niewątpliwie, prawo skarżącego, posiadającego polski dokument uprawniający go bezterminowo do prowadzenia pojazdów określonej kategorii zostało ograniczone w chwili otrzymania brytyjskiego prawa jazdy z określoną datą ważności. A więc, w sytuacji powrotnej wymiany prawa jazdy na polskie nie może mieć zastosowania przepis § 7 ust.7 pkt.2 rozporządzenia odnoszący się wyłącznie do terminu ważności i uprawnień rozszerzonych za granicą. Wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów nie może tutaj znaleźć zastosowania również przepis art. 94 ust.3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jako że ma on zastosowanie do uzyskania polskiego prawa jazdy w oparciu o zagraniczne prawo jazdy, nie zaś do sytuacji ponownego uzyskania polskiego prawa jazdy na zasadzie tzw. wymiany powrotnej /tak wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 października 2009r II S A/Sz 819/09 Lex 570533/. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, brak jest podstaw prawnych do wprowadzenia ograniczenia czasowego w polskim prawie jazdy wydanym w wyniku wymiany powrotnej, skoro skarżący przed wymianą na prawo jazdy brytyjskie posiadał dokument uprawniający go do bezterminowego prowadzenia pojazdów kategorii A, B. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło