II SA/Rz 209/05

WyrokWSA w Rzeszowie2006-01-19

Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie legalizacyjne w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jeśli Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu związanym dla wojewódzkiego sądu administracyjnego i organu wskazał na konieczność prowadzenia postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie administracyjne, jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, które jest wiążące dla wojewódzkiego sądu administracyjnego i organu. Zmiana podstawy prawnej postępowania na przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, podczas gdy NSA wskazał na konieczność stosowania art. 48 Prawa budowlanego, stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji oraz postanowień.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. i orzekła o wykonaniu przez A.S. obowiązku doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym prowadzenie postępowania w sposób rażąco odbiegający od standardów państwa prawa. Organy nadzoru budowlanego oparły swoje rozstrzygnięcia na art. 50 i 51 Prawa budowlanego, uznając, że przebudowa nie mieści się w art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. i postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącej H.D. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r. Nr [...] i decyzji Powiatowego i Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...]r. Nr [....], a także postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r. Nr [...] ; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącej H.D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 209/05 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r., [...]stwierdzającą wykonanie przez A.S. obowiązku nałożonego decyzją tego organu z dnia [...] r., [...] i orzekł o wykonaniu przez A.S. obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] r., [....] polegającego na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że uchylenie decyzji organu I instancji i orzekanie w tym zakresie podyktowane było nieprawidłowo sformułowaną sentencją decyzji objętej odwołaniem. Poprawienie w ten sposób kontrolowanej decyzji nie zmienia merytorycznego charakteru sprawy, która rozstrzygnięta została w sposób poprawny decyzją z dnia [...] r., [...]. Decyzja ta wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 207, z 2003 r., poz. 2016, z późn. zm./ spełnia wymogi prawa, zatem odwołanie H.D. nie mogło być uwzględnione. Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nie zgodziła się H.D. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na nałożeniu na A.S. obowiązku sprzecznego z treścią decyzji, która ten obowiązek określa. Nadto skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania, zwłaszcza art. 7 i art. 8 k.p.a. przez powadzenie postępowania administracyjnego w sposób rażąco odbiegający od standardów obowiązujących w państwie prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 prawa o p.s.a. sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego i procesowego w sposób rażący i z tego powodu podlega uchyleniu, a to oznacza, że skarga H.D. została przez Sąd uwzględniona. W rozpoznawanej sprawie organy I i II instancji wydając rozstrzygnięcia oparły je na art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 80, poz. 718/ przyjmując, że prowadzona przez A.S. przebudowa części budynku przy ul. C. 15 w J. nie mieści się w treści art. 48 prawa budowlanego, ale w treści art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Jednak Sąd zauważa, że w sprawie, w której złożono skargę zapadło orzeczenie NSA OZ w Rzeszowie. W wyroku tego Sądu z dnia 19 listopada 2003 r., sygn. akt SA/Rz 1111/01 wyraźnie wskazano tryb prowadzenia postępowania w sprawie samowoli jakiej dopuściła się inwestorka A.S. NSA wskazał, że ponowne rozpoznanie sprawy ma nastąpić w trybie art. 48 prawa budowlanego przy uwzględnieniu zmian w zakresie stosowania tego przepisu wynikających z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 80, poz. 718/. Stosownie do treści art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm./ ocena prawna wyrażona w wydanych przed 1 stycznia 2004 r. orzeczeniach NSA wiąże wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Konsekwencją tej regulacji jest konieczność prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 48 prawa budowlanego. Dokonana zmiana podstawy prawnej postępowania polegająca na przyjęciu art. 50 i art. 51 jako prawa właściwego do rozstrzygania narusza zasadę związania oceną prawną wyrażoną przez Sąd. Naruszenie to jest oczywiste z tego względu, że dokonane nowelą z dnia 27 marca 2003 r. zmiany w prawie budowlanym nie wprowadzały zasadniczych zmian do treści art. 50 prawa budowlanego w treści sprzed nowelizacji, która była obowiązująca w chwili wydawania wyroku przez NSA. W tej dacie wskazany przepis także regulował roboty budowlane wykonywane bez pozwolenia na budowę. Skoro więc Sąd w wyroku wykluczył taką podstawę orzekania, to tym bardziej organy prowadzące ponownie postępowanie nie mogły do takiej normy prawnej powrócić i na tej podstawie prowadzić postępowania legalizacyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności i treść art. 145 § 1 pkt 2 prawa o p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. Sąd stwierdzając nieważność rozstrzygnięć wskazanych w pkt. I sentencji miał na względzie treść art. 135 prawa o p.s.a. przyjmując, że w obrocie prawnym nie mogą być utrzymane decyzje i postanowienia, które naruszają rażąco przepisy prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a. 23.01.2006 PK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło