II SA/Rz 217/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej - skargę oddala - II SA/Rz 217/09 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] września 2008 r., nr [...] odmawiającą R. S. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (aktu własności ziemi) Zastępcy Naczelnika Powiatu w K. z dnia [...] marca 1974 r., nr [...]. Decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 157 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że kwestionowany akt własności ziemi nie może być w ogóle poddany badaniu w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przeszkodę taką sformułował art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 107, poz. 464, zwanej dalej u.g.n.). Przepis ten, w swojej pierwotnej postaci, wprowadził zakaz stosowania przepisów k.p.a. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji w stosunku do decyzji wydanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. Nr 27, poz. 250 ze zm., zwanej dalej u.u.w.). Kwestionowana przez R. S. decyzja (akt własności ziemi) wydana została na podstawie u.u.w., a to oznacza, iż aktualnie odpada wszelka możliwość prowadzenia, opartego na przepisach k.p.a., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Z decyzją tą nie zgodził się R. S. składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że kwestionowany przed organami akt własności ziemi został wydany bez podstawy prawnej. Zaadresowanie aktu własności ziemi do M. S. odbyło się z naruszeniem prawa, gdyż przy wydawaniu tej decyzji pominięto akt notarialny z dnia 29 stycznia 1931 r. oraz uchwałę Sądu Grodzkiego z dnia 18 sierpnia 1931 r. M. S. nie wyrażał ponadto zgody na wydanie tej treści aktu własności. W ekspertyzie grafologicznej z dnia 1 lipca 2008 r. stwierdzono, że protokół ustaleń potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych, a także decyzja, zostały podrobione i sfałszowane. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2008 r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm./. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./. Bezspornym jest, że Naczelnik Powiatu w K. decyzją z dnia [...] marca 1974 r., na mocy której S. M. stał się z mocy prawa właścicielem nieruchomości oznaczonych nr 1909/2, 1765/2, 1755, 1898, 1993, 1996, 1990, 1142, 1026, 1020, 1011, 1135, 1128, 998, 999, 969, 1100 o łącznej powierzchni 4,57 ha położonych w W., podstawą była ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz. U. Nr 27, poz. 250/. Ustawa ta została uchylona na podstawie art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych /Dz. U. nr 11, poz. 81/ z tym, że pozostała w mocy nabyta na jej podstawie własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne określone w art. 5, 6 i 8-11 ustawy. Z unormowań zawartych w art. 4 i 8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r., wynika że do właściwości sądów przeszły sprawy dotyczące uwłaszczeń, w których nie było wszczęte do dnia 6 kwietnia 1982 r. postępowanie administracyjne, sprawy w których postępowanie takie nie zostało zakończone ostateczną decyzją administracyjną i sprawy w których ostateczne decyzje administracyjne zostały wzruszone w drodze wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, co doprowadziło do potrzeby ponownego rozpoznania sprawy. Art. 8 § 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. został skreślony z dniem 1 stycznia 1992 przez art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /Dz. U. z 2007 r., Nr 231, poz. 1700/. Po wejściu w życie art. 63 cyt. ustawy Sąd jest związany decyzją administracyjną – aktem własności ziemi, jeżeli została ona uznana przez właściwy organ administracji za ostateczną. To związanie oznacza związanie co do osoby właściciela, obszaru nieruchomości, przebiegu granic, ale także zakresu prawa własności /patrz: wyrok SN z dnia 5 marca 2003 r., sygn. III CKN 962/00/. Zatem unormowanie art. 63 § 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa jest regulacją ustanowioną w przepisach odrębnych, która uniemożliwia prowadzenie postępowania w przedmiocie zastosowania trybów nadzwyczajnych do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Na podstawie przepisu art. 153 § 3 k.p.a. orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie, legitymacji strony wykazani tego, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie, oraz istnienie przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych. Sąd oddalił na rozprawie wniosek skarżącego w przedmiocie zobowiązania Wójta Gminy D. do wydania żądanych przez skarżącego dokumentów, ponieważ Sąd rozpoznając skargę orzeka w granicach sprawy. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ w związku z art. 157 § 3 k.p.a. Sąd skargę oddalił. O zwrocie kosztów nie orzekano zgodnie z treścią art. 200 p.p.s.a.