II SA/Rz 219/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier za automatach poza kasynem gry - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W dniu 21 lutego 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga B.P. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] B.P. w [...] na opisaną na wstępie decyzję utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12. 000 zł za urządzanie gier za automatach poza kasynem gry. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, że jej wykonanie może spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Argumentując zasadność wniosku skarżący wskazał, że wykonanie decyzji doprowadzi w efekcie do konieczności zamknięcia prowadzonej przez nią działalności gospodarczej i zwolnienia zatrudnionych osób, albowiem nie dysponuje ona środkami pieniężnymi koniecznymi dla jej zaspokojenia. Nawet ewentualne późniejsze uwzględnienie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie pozwoli na wznowienie działalności gospodarczej. Także w czasie trwania postępowania sądowego skarżąca nie będzie mogła prowadzić działalności gospodarczej, zatrudniać pracowników, co doprowadzi do utraty znacznych spodziewanych zysków. Zwrócił uwagę, że działania organów służby celnej prowadzących walkę z tzw. hazardem prowadzą do ekonomicznej katastrofy i fizycznej upadłości kontrolowanych podmiotów i w tym celu masowo wydają orzeczenia w przedmiocie kar pieniężnych pomimo wątpliwości w zakresie konstytucyjnym i zgodności z normami prawa europejskiego, które podnosi m. in. NSA. Tym samym jedynie Sąd Administracyjny może uniemożliwić takie bezprawne działania organów, które w dalszej przyszłości mogą narazić Skarb Państwa na olbrzymie odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Treść normatywna powyższego przepisu wskazuje, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Będące podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków są pojęciami nieostrymi, co wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich ogólnej normy i nadania im treści z uwzględnieniem okoliczności faktycznych każdej indywidualnej sprawy. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a., to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2004 r., o sygn. akt GZ 138/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Obowiązkiem strony, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jest przedstawienie sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skarżąca nie uprawdopodobniła zasadności zastosowania wobec niej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dokonawszy analizy argumentacji przedstawionej jako uzasadnienie wniosku sprowadzającej się do wskazania na potencjalne zagrożenie dla sytuacji ekonomicznej skarżącej i dla prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, Sąd wyjaśnia, że dla oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o kondycji finansowej skarżącej celem ustalenia związku przyczynowego pomiędzy nałożoną karą a tym zagrożeniem. Ponadto dane i informacje musiałyby być na tyle dokładne, aby można było ocenić czy ewentualne zagrożenie dla sytuacji ekonomicznej skarżącego spowodowane wymierzoną karą można utożsamiać z niebezpieczeństwem wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków o jakich mowa we wniosku. Takich danych skarżąca jednak nie przedłożyła. Nie można tym samym zweryfikować, czy rzeczywiście nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie należności objętej zaskarżoną decyzją. Jednocześnie Sąd dokonując z urzędu analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy stwierdził, że brak jest w nich danych odnoszących się do sytuacji majątkowej skarżącej, co tym samym uniemożliwiło ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby uznać za uprawdopodobnioną tezę, że wykonanie decyzji doprowadzi do konieczności zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej i zwolnienia zatrudnionych osób. Nie wiadomo też z jakich powodów w czasie prowadzenia postępowania sądowego skarżąca nie będzie mogła, jak twierdzi, prowadzić działalności gospodarczej ani zatrudniać pracowników w sytuacji gdy prowadzi przecież lokal gastronomiczny. Należy mieć na względzie także i to, że zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, a zatem w przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlegać będzie zwrotowi, a potencjalna wadliwość zaskarżonej decyzji nie ma wpływu na ocenę zasadności wniosku w przedmiocie wstrzymania jej wykonania, ponieważ dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji na tym etapie postępowania jest przedwczesne i niedopuszczalne. W konsekwencji poczynionych wyżej rozważań Sąd stwierdza, że skarżąca, wnosząc o przyznanie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji, nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła którakolwiek z przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.