II SA/Rz 22/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania działki postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. T. P. – działająca przez męża S. P. – wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej przez nią skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] w złożonym przez siebie oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania stosowanym dla potrzeb zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym wskazała, iż nie jest w stanie opłacić kwoty 200 zł. (wymaganej tytułem wpisu) za "usługi sądowe". W złożonym następnie - w wyniku skierowanego do pełnomocnika skarżącej wezwania - wniosku o przyznanie prawa pomocy na mającym zastosowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zostało wskazane, że skarżąca wraz z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe zamieszkując w drewnianym domu o pow. 35 m² i utrzymując się z rent w wysokości odpowiednio 600 i 690 zł. Oprócz domu i nieruchomości rolnej o pow. 0,56 ha nie mają żadnego innego majątku, a wg uzasadnienia wniosku nie stać ich na poniesienie kosztów sądowych (na tej też podstawie przyjęto, że wniosek dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, mimo braku wyraźnego wskazania zakresu dochodzonego prawa pomocy – przekreślenia całej rubryki nr 4 wniosku). Mimo że wniosek PPF został podpisany przez pełnomocnika, to z uwagi na okoliczność że jest nim mąż skarżącej a zawarte w nim informacje pokrywają się z udzielonymi przez nią w pierwotnym wniosku, odstąpiono od wzywania skarżącej od jego podpisania (w stosunku do informacji przedstawionych przez jej męża w formularzu PPF wskazała ona ponadto, że ich dom liczy ponad 100 lat, brak jest nim bieżącej wody i toalety, zaś uzyskiwane dochody z trudem wystarczają na pokrycie kosztów utrzymania, na które składają się: wyżywienie – ok. 600 zł., zakup lekarstw dla skarżącej i jej męża – ok. 350 zł., opał – 80 zł. miesięcznie, energia elektr. – 70 zł./2 –m-ce, ubezpieczenie domu i podatek od nieruchomości – odpowiednio 66 i 120 zł./rok). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono jego zasadność w pełnym objętym nim zakresie. Warunkująca jego uwzględnienie przesłanka zawarta jest w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmuje ono m.in. zwolnienie od kosztów sądowych) uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialno – bytowej T. P. i jej męża wskazuje, iż mimo uzyskiwanych stałych dochodów z pobieranych świadczeń (łącznie 1290 zł.) opłacenie związanych ze sprawą kosztów sądowych - w tym wpisu od skargi - przekracza jej możliwości finansowe. Jak wynika z udzielonych informacji i złożonych oświadczeń, związane jest to przede wszystkim z ponoszonymi przez nią i męża wydatkami na utrzymanie siebie i domu oraz leczenie, które to praktycznie wyczerpują całość ich dochodów i pozwalają jedynie na bardzo skromne życie. Rodzaj tych wydatków (zakup żywności i lekarstw, opłaty) oraz ich wysokość wskazuje, że są one realne jeżeli chodzi o zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych dwóch osób (skarżąca i jej mąż są ludźmi w podeszłym wieku - 66 i 67 lat), co tym samym uniemożliwia im poczynienie nawet niewielkich oszczędności na pokrycie chociażby części kosztów sądowych, jakie mogą wystąpić w sprawie po stronie wnioskodawczyni. Okoliczność ta pośrednio znajduje również potwierdzenie w warunkach, w jakich mieszka T. i S. P. Stary drewniany dom, którego standard nie odpowiada powszechnie przyjętym i akceptowalnym warunkom egzystencji (brak wody, kanalizacji) niewątpliwie ma związek z brakiem środków finansowych, które umożliwiłyby im np. dokonanie niezbędnych remontów czy przyłączy. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnych zasobów finansowych (oszczędności) ani wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sądowych. W szczególności za taki składnik, który w decydujący sposób mógłby oddziaływać na poniesienie kosztów sądowych nie może być uznana wykazana nieruchomość rolna, co wiąże się zarówno z jej niewielkim areałem, jak i ewentualnymi korzyściami (dochodami), które można by z niej uzyskać. Skoro zatem T. P. z przyczyn od niej niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, wiąże to Sąd co do złożonego wniosku. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.