II SA/Rz 22/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. – reprezentowanej przez pełnomocnika S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] listopada 2007r., Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania działki - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia T. P. od kosztów sądowych, II. ustanowić radcę prawnego. Pismem z dnia 5 grudnia 2007r. T. P. – działająca przez pełnomocnika S. P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...] września 2007r., nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekazania na rzecz T. P. działki ozn. nr 596/8 o pow. 0,15 ha oraz działki ozn. nr 596/10 o pow. 0,04 ha, położonych w miejscowości W., gm. R., objętych księgą wieczystą nr [...], stanowiących własność Gminy R. Z uwagi na złożenie przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowieniem z dnia 26.02.2008r., sygn. II SA/Rz 22/08 wydanym przez referendarza sądowego zwolniono T. P. od ponoszenia kosztów sądowych. Następnie postanowieniem z dnia 14.05.2008r., sygn. akt II SA/Rz 22/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z uwagi na nienadesłanie odpisu skargi – odrzucił skargę w przedmiotowej sprawie. W zakreślonym do wniesienia skargi kasacyjnej terminie skarżąca – reprezentowana przez pełnomocnika złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2008r., sygn. akt II SA/Rz 22/08, wydanym przez referendarza sądowego umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wobec faktu, iż na mocy postanowienia z dnia 26.02.2008r., T. P. zostało już przyznane prawo pomocy we wnioskowanym zakresie) oraz odmówiono ustanowienia radcy prawnego. Na powyższe postanowienie z dnia 13.06.2008r. S. P. – jako pełnomocnik swojej żony złożył sprzeciw. W jego treści przywołał argumenty mające wskazywać na zasadność skargi oraz zawnioskował o ustanowienie radcy prawnego bądź adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sprzeciw został wniesiony z zachowaniem terminu, o jakim mowa w art. art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do treści art. 260 P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast wywiedziona w sprzeciwie argumentacja wnioskodawcy stanowi uzupełnienie uzasadnienia rozpoznawanego przez Sąd wniosku. Zaznaczenia wymaga fakt, iż zgłoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy żądanie dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Sąd zauważa, iż T. P. zwolniona jest już od kosztów sądowych, na mocy postanowienia z dnia 26.02.2008r., a zatem postępowanie tym zakresie jako bezprzedmiotowy skutkować musi jego umorzeniem. Natomiast wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1, § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1). Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skoro wniosek dotyczy ustanowienia radcy prawnego, to jego rozpoznanie zależeć będzie od wykazania przez stronę braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności następuje poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dane o stanie majątkowym i dochodach. Do uznania Sądu należy czy to oświadczenie jest wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Rozpoznając wniosek pełnomocnika skarżącej – S. P., Sąd miał na względzie przede wszystkim fakt, iż instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie mających wystarczających środków na prowadzenie swej sprawy przed sądem. Dokonując oceny sytuacji majątkowej i osobistej wnioskodawczyni Sąd uwzględnił okoliczności wskazane we wnioskach, jak i wynikające z akt sprawy oraz fakt, iż postanowieniem z dnia 26.02.2008r. skarżąca została zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Z zawartego we wnioskach oświadczenia wynika, iż T. i S. P. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Na posiadany przez nich majątek składa stary drewniany dom o pow. 35 m², nieruchomość rolna o pow. 0,56 ha, której część stanowi przydomowy ogródek przeznaczony pod uprawę warzyw. Źródłem ich utrzymania (dochodów) są pobierane przez T. i S. P. emerytury w wysokości odpowiednio 630 i 741 zł brutto miesięcznie. Pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, iż ponoszone przez nich opłaty związane z utrzymaniem siebie i mieszkania oraz zakupem leków wynoszą: na żywność – ok. 600 zł, zakup lekarstw – ok. 350 zł, opał – 80 zł miesięcznie, energia elektryczna – 70 zł/2 m-ce, ubezpieczenie domu – 66 zł/rok oraz podatek od nieruchomości – 120 zł/rok. Nie posiadają żadnych zgromadzonych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Biorąc pod uwagę powyższe, a w szczególności sytuację finansową strony Sąd uznał, iż wniosek o ustanowienie radcy prawnego zasługuje na uwzględnienie. Obecna sytuacja finansowa skarżącej i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym S. P. nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w szczególności kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Z tych względów, Sąd działając w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 260 i art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 245 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.