II SA/Rz 22/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-10-04
Skład orzekający: Ewa Partyka, Krystyna Józefczyk, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel działki, przez którą przebiega ustanowiona służebność gruntowa o szerokości 3 metrów, stanowiąca dojazd do działki inwestycyjnej, ma status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jeśli jego działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora, a planowana inwestycja znajduje się w odległości około 65 metrów od jego działki?Ratio decidendi
Właściciel działki, przez którą przebiega służebność gruntowa o szerokości 3 metrów stanowiąca dojazd do działki inwestycyjnej, nie ma statusu strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, jeśli jego działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora, a planowana inwestycja znajduje się w odległości znacznie przekraczającej wymagania przepisów technicznych. Sam fakt przejeżdżania pojazdów budowlanych przez jego działkę nie uzasadnia posiadania przymiotu strony.Stan faktyczny
Skarżący A.R. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę dla inwestycji B.J., twierdząc, że jest stroną postępowania z uwagi na ustanowioną na jego działce służebność dojazdową. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając skarżącego za niebędącego stroną. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, podzielając stanowisko o braku statusu strony skarżącego. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę -skargę oddala-
Przedmiotem skargi A.R. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 9 września 2014r. A.R. wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji tego organu z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] nr [...] udzielającej B.J. pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Budynek mieszkalny jednorodzinny wolnostojący wraz z instalacjami sanitarnymi (wod. kan. c.o.), gazową i elektryczną, policznikową instalacją energetyczną oraz utwardzenie terenu na działce nr 895/5 obr. [....] w R. przy ul. [...]". W podstawie prawnej wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") wskazując, że przysługiwał mu status strony tego postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] umorzył wznowione postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2014 r. stwierdziwszy, że nieruchomość A.R. nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę, zatem nie był on stroną tego postępowania, co uzasadnia umorzenie postępowania wznowieniowego.
W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji A.R. podał, że w orzecznictwie dominuje stanowisko, że obszar oddziaływania obiektu determinuje sama możliwość jego spowodowania, a nie fakt jego rzeczywistego oddziaływania na teren nieruchomości sąsiednich. Wskazał, że przejazd przez należącą do niego drogę pojazdów budowlanych ważących kilkadziesiąt ton wpływa na stan drogi i jego bezpieczeństwo. Ponadto przy wyznaczaniu obszaru oddziaływania obiektu należy uwzględniać regulacje zawarte w przepisach odrębnych, a z tych wynika, że dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów, przy czym do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m. Służebność dojazdu do działki inwestorki przebiegająca przez jego działkę ma szerokość 3 m i nie spełnia tych wymogów. W jego ocenie budowa domu na działce inwestorki będzie możliwa dopiero w sytuacji zapewnienia drogi dojazdowej spełniającej wymogi prawa budowlanego.
Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję i orzekł o odmowie uchylenia decyzji objętej wnioskiem o wznowienie w podstawie prawnej powołując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ podzielił ocenę organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia, iż zaistniała wada procesowa o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., niemniej jednak zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym, z przyczyn innych niż podnosi odwołujący w odwołaniu.
Organ wyjaśnił, że krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę określa art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r. poz. 290, dalej "P.b.") wskazując, że są nimi inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu następuje z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Z wypisu z rejestru gruntów zalegającego w aktach wynika, że A. R. jest właścicielem dz. nr 895/1, która nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora, gdyż oddziela je pas działek nr 895/4, 895/7, oraz nr 895/6. Usytuowanie zamierzonej inwestycji w odległości ok. 65 m w stosunku do działki wnioskodawcy nr 895/1 kilkunastokrotnie przekracza wymagania zawarte w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), a tym samym nie ogranicza możliwości zabudowy działki odwołującego. Działka nr 895/1 nie znajduje się zatem w obszarze oddziaływania przedmiotowego budynku mieszkalnego, bowiem wszelkie strefy i odległości wynikające z przepisów odrębnych w szczególności w zakresie ochrony przeciwpożarowej i zapewnienia dostępu światła, nie naruszają obszaru ww. działki. Także wykonanie projektowanego utwardzenia na działce nr 895/5 nie ograniczy korzystania z nieruchomości odwołującego. Organ wyjaśnił także, że postępowanie o udzielenie pozwolenia na budowę, nie dotyczyło budowy drogi dojazdowej, zatem obszar oddziaływania nie może zostać ustalany w odniesieniu do tejże drogi. A.R. może bez przeszkód zagospodarować działkę będącą jego własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływa na zakres dopuszczalnego zagospodarowania. Dopiero w przypadku, gdy inwestor wystąpi z wnioskiem o pozwolenie na budowę ciągu pieszo-jezdnego odwołujący winien brać udział w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, zaś fakt przejeżdżania samochodów z materiałem budowlanym przez działkę skarżącego nie może uzasadniać posiadania przymiotu strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Końcowo organ wskazał, że art. 151 § 1 k.p.a. zawiera alternatywne rozstrzygnięcia jakie mogą zapaść po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego. Organ może odmówić uchylenia lub uchylić decyzję dotychczasową. Przepis ten nie przewiduje możliwości umorzenia postępowania wznowieniowego, bez cofnięcia żądania, tylko dlatego, że żądanie pochodzi od podmiotu, który nie jest stroną.
W skardze na opisaną na wstępie decyzję A.R. nadal wywodził swój interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę z przysługującego mu prawa własności drogi służebnej prowadzącej do posesji inwestorki. W jego ocenie naruszono przepisy techniczne wydane na podstawie P.b., po myśli których droga dojazdowa do nowo budowanych budynków ma mieć szerokość 5 m, podczas gdy droga służebna na szerokość 3 m. Tym samym nie zapewniono dojścia i dojazdu do działek budowalnych. Wedle orzecznictwa ponadto wykluczone jest przeprowadzenie drogi koniecznej przez siedlisko nieruchomości obciążonej co ma miejsce w przypadku jego działki. Powołując obszerny fragment orzeczenia NSA wskazał, że pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć nie tylko działki gruntu bezpośrednio ze sobą graniczące, ale także nieruchomości nieposiadających wspólnej granicy lecz pozostające w zasięgu swoich wpływów lub w związku gospodarczym. Skoro zatem na jego działce jest ustanowiona służebność gruntowa stanowiąca dojazd do działki inwestorki to jest on stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, tym bardziej, że był stroną postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji objętej tą decyzją. Podniósł, że decyzja o pozwolenia budowę jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy, wedle której warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę było zapewnienie dojazdu do wnioskowanej działki zgodnie z warunkami technicznymi.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wnioskiem z dnia [...] września 2014 r. A.R. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji, w której udzielono pozwolenia na budowę B.J. "budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wraz z instalacjami na działce nr 898/5 w R.
Skarżący wskazał, iż podstawą wznowienia jest przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Podkreślił, że w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy brał udział, natomiast organ pozbawił go takiego statusu w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Po rozpoznaniu wniosku o wznowienie organ postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. wznowił postępowanie, ponieważ w postępowaniu wstępnym ustalono, iż spełnione zostały przesłanki, aby złożony wniosek o wznowienie podstępowania poddano dalszej procedurze.
Orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku, że gdy przesłanką wznowienia jest zarzut, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy, organ właściwy powinien wznowić postępowanie jeżeli zachowany został termin, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Dopiero na dalszym etapie postępowania organ winien dokonać analizy twierdzeń osoby składającej wniosek o wznowienie, czy przysługiwał mu przymiot strony w kwestionowanym postępowaniu.
Przepis, który określa krąg stron w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę to art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiący, iż stronami w tym postępowaniu jest inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu – art. 3 pkt 20 prawa budowlanego. Wobec tego wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu każdorazowo następuje z uwzględnieniem funkcji i formy planowanej inwestycji.
Oznacza to, że w zależności od przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, uwzględniając treść przepisów odrębnych wyznaczony zostaje obszar oddziaływania obiektu, a co się z tym wiąże krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę konkretnego przedsięwzięcia.
Zgodnie ze wskazaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę lub wznowienie postępowania w takiej sprawie krąg stron powinien być ustalony identycznie jak w postępowaniu zwykłym.
Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że skarżący jest właścicielem działki nr 895/1 w R., jego działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestora. Jak wynika z projektu zagospodarowania działki objętej inwestycją budynek został usytułowany w odległości około 65 m od granicy z działką skarżącego.
Charakter, przeznaczenie budynku objętego pozwoleniem na budowę i odległości kilkakrotnie przekraczają wymagania, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) w sprawie warunków technicznych (...).
Zakres zamierzenia inwestycyjnego będącego przedmiotem pozwolenia na budowę obejmował również utwardzenie terenu działki nr 895/5.
Zarówno budowa budynku mieszkalnego jak i utwardzenie terenu działki nie powoduje objęcia działki skarżącego obszarem oddziaływania inwestycji.
Skarżący wywodzi swoje uprawnienie strony z faktu, że inwestor dojeżdża do terenu inwestycji ustanowionym na jego działce pasem służebnym o szerokości 3m.
W sprawie wydane było postanowienie Prezydenta Miasta [...] na odstępstwo od § 14 rozporządzenia o warunkach technicznych a z tego faktu również trudno wywodzić interes prawny dla skarżącego we wznowionym postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
Sam fakt przejeżdżania samochodów z materiałem budowlanym przez działkę skarżącego nie może uzasadniać jego przymiotu strony.
Rozstrzygnięcie organu w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowieniowym określa przepis art. 151 § 1 K.p.a.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło