II SA/Rz 222/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 1 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia I. Umorzyć postępowanie o przyznanie skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla skarżącego adwokata. Zawartym w skardze wnioskiem R. Ł. zwrócił się o przyznanie adwokata z urzędu, gdyż jego stan zdrowia nie pozwala mu na świadome decydowanie w sprawie. Jednocześnie wniósł o umorzenie związanych ze sprawą kosztów postępowania. Złożony przez niego następnie w wyniku wezwania urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF opiewał na zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu skarżący wskazał na swoją całkowitą niezdolność do pracy ze względu na encefalopatię pourazową mózgu spowodowaną długoletnim uprawianiem sportu (boksu); jako dowód odnośnie swojego stanu zdrowia załączył kserokopię zaświadczenia lekarskiego oznaczonego datą 22 grudnia 1997 r. (potwierdzającego w/w schorzenie) oraz orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z dnia 31 października 2008 r. W wyniku wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku PPF skarżący wyjaśnił, iż jest bezdomny. Wg złożonego oświadczenia "większą część" swojej renty w wysokości 1198 zł. (brutto) przekazuje tytułem alimentów mieszkającym wraz z byłą żoną dzieciom (16, 19 i 21 lat), często kosztem niewykupionych dla siebie leków. Ciąży na nim spłata długu wobec banku w wysokości 18 tys. zł. (z tego kwota 15 tys. obciąża solidarnie jego i b. żonę). Rozpatrując złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy zwrócić uwagę na treść art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu m.in. w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przesłanka ta jest spełniona w niniejszej sprawie, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie jako bezprzedmiotowego. Oznacza to, że skarżący w niniejszej sprawie nie będzie wzywany do opłacenia jakichkolwiek kosztów sądowych. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata rozpatrywany jest pod względem spełnienia przez niego przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Analiza udzielonych przez skarżącego informacji prowadzi do stwierdzenia, że spełnia on wynikające z tego przepisu kryterium. Jako osoba bezdomna nie posiada on żadnych wartościowych składników majątkowych ani zasobów pieniężnych. Osiąga co prawda stałe dochody z tytułu pobieranej renty, niemniej wygospodarowanie z niej środków na ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru należy uznać za praktycznie niemożliwe. Wynika to z konieczności zapewnienia sobie środków na pokrycie niezbędnych potrzeb życiowych oraz kosztów leczenia, które to środki w wyniku opłacania alimentów i spłaty zaciągniętych zobowiązań finansowych ulegają znaczącemu ograniczeniu. Skarżący co prawda nie oznaczył nawet w przybliżeniu tych kwot, jednak w tym względzie za wystarczającą można uznać informację, że same świadczenia alimentacyjne wyczerpują większą część pobieranej przez niego renty. Ustalenie na tej podstawie wzajemnej, orientacyjnej proporcji tych wydatków pozwala uznać wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy za uzasadniony i mający odzwierciedlenie w sytuacji materialno - bytowej wnioskodawcy. Ubocznie należy podkreślić, iż w przypadku skarżącego bezpośredniego wpływu na rozpoznanie wniosku nie ma jego stan zdrowia, choć pod uwagę brane są związane z tym następstwa w postaci np. wydatków na zakup leków. Decydujące znaczenie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez skarżącego wydatków na ustanowienie adwokata (radcy prawnego) bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i to niezależnie od oceny celowości ich ustanowienia; okoliczność ta nie jest brana pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku, a kryterium ekonomiczne jest jedynym, w oparciu o które rozpatruje się wniosek. W związku powyższym postanowiono jak w sentencji postanowienia.