II SA/Rz 223/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 września 2009 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania -skargę oddala- Burmistrz [...] postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. Nr [...] zwrócił S. B. podanie o przekazanie sprawy do Sądu Administracyjnego – Sąd Rejonowy w R., w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a. W podaniu tym S. B. wskazała, że względem bliżej nieokreślonej nieruchomości Sąd Rejonowy w R. wydał w dniu 7.11.2006 r. postanowienie o sygn. [...]. Z pisma wynika też, że istnieje spór co do pomiarów geodezyjnych oraz kwestii drogi dojazdowej. Do pisma dołączono m. in. zawiadomienie komornika przy Sądzie Rejonowym w R. o wyznaczeniu terminu przymusowego wydania nieruchomości. S. B. złożyła zażalenie na postanowienie Burmistrza o zwrocie jej podania, stwierdzając, że wszystkie możliwości polubownego załatwienia sporu zostały wyczerpane. Żaląca się wskazała, że jeszcze jej poprzednicy prawni złożyli wszelkie niezbędne dokumenty celem uregulowania stanu prawnego nieruchomości. Tymczasem Urząd Gminy blokuje tę sprawę, powołując się na niezgodności geodezyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 66 § 3 k.p.a.. W ocenie Kolegium zwrot podania nastąpił przedwcześnie. Występując o przekazanie sprawy sądowi strona podała dane sądu, o który jej chodzi w sposób niejednoznaczny. W tej sytuacji organ I instancji winien był ustalić czy toczą się lub toczyły przed nim postępowania administracyjne z wniosku S. B., lub których była ona stroną i mogą one podlegać przekazaniu do sądu administracyjnego, zwłaszcza, że składająca zażalenie naprowadziła, iż istniejące niezgodności geodezyjne na większości sąsiednich działek zostały zgłoszone w Urzędzie Gminy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S. B. zwróciła się o "skierowanie wniosku do WSA w Rzeszowie", powołując się na numer postanowienia Kolegium – [...] . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku decyzji lub postanowienia, Sąd może je uchylić lub stwierdzić ich nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wydane ono zostało w trybie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., stanowiących, że organ odwoławczy może uchylić postanowienie w całości i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydanie postanowienia (decyzji) o charakterze kasacyjnym z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia zastrzeżone jest zatem wyłącznie dla sytuacji, gdy organ I instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, albo postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe przy uwzględnieniu art. 136 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji (postanowienia) podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji (postanowienia) kasacyjnej, bowiem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. (wyrok NSA z 25 maja 1983 r. II SA 403/83 - ONSA 1983/1/38, wyrok NSA z 29 kwietnia 1998 r. I SA/Łd 166/97 - niepubl.). Podejmując postanowienie o charakterze kasacyjnym w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż organ I instancji nie wyjaśnił kluczowej dla sprawy treści żądania skarżącej, a w tej sytuacji zwrot podania był przedwczesny. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, przed dokonaniem zwrotu należy jednak wezwać wnoszącego do sprecyzowania treści żądania, o ile w ocenie organu może to mieć wpływ na ustalenie organu właściwego (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 411). Tylko taki sposób postępowania gwarantuje właściwą ochronę zainteresowanemu, jak również przyczynia się do respektowania zasad ogólnych postępowania, w szczególności zasady pogłębiania zaufania do organów państwa oraz szybkości postępowania (G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2007). Z treści podania skarżącej nie wynikało konkretnie jakiej sprawy ono dotyczy, nie można też było stwierdzić, że skarżąca żąda przekazania sprawy sadowi powszechnemu, jako że wskazała ona 2 różne sądy – sąd rejonowy i sąd administracyjny. Prawidłowo Kolegium uznało zatem, że konieczne jest sprecyzowanie żądania, jak również wyjaśnienie przez organ I instancji, stosując się do przytoczonych wyżej zasad ogólnych k.p.a., czy toczyły się uprzednio lub toczą postępowania administracyjne, zwłaszcza w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków, taki bowiem ich charakter wynika z pisma skarżącej, w którym zwróciła uwagę na "niezgodności geodezyjne" i kwestię drogi dojazdowej. Prawidłowo też w ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zakres koniecznych do poczynienia ustaleń uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. czyli uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, co skutkuje oddaleniem skargi S. B. w oparciu o art. 151 P.p.s.a.