II SA/Rz 223/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia umorzyć postępowanie o zwolnienie skarżącej od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 9 września 2009 r. sygn. akt j.w. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...]. Składając w dniu 15 września 2009 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, S. B. jednocześnie złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych "od sporządzenia wyroku". W jego uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną rodziny związaną z bezrobociem i przewlekłymi chorobami domowników (systematycznie leczony w Klinice w K. syn). Skarżąca pracuje na ¼ etatu, jej mąż jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Skromny domowy budżet ledwie wystarcza na podstawowe opłaty i leki (wykazane dochody obejmują wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w wysokości 273 zł. i zasiłek rodzinny na syna – 153 zł.). Pomoc z opieki społecznej jest minimalna i ogranicza się do zwrotu kosztów podróży, w m-cu sierpniu został dodatkowo przyznany zasiłek celowy na dofinansowanie kosztów leczenia w kwocie 150 zł. Wykazany przez skarżącą majątek obejmuje nieukończony dom o pow. 180 m² i nieruchomość rolną o pow. 0,14 ha. Stosownie do powyższego stwierdzono, co następuje: Wniosek S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych "od sporządzenia wyroku", mając na uwadze aktualny w momencie jego złożenia etap postępowania sądowego, uznano jako dotyczący przyznania częściowego zwolnienia od kosztów sądowych poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od złożonego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Zwolnienie od kosztów sądowych, zarówno w całości jak i w części, wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.); koszty sądowe obejmują opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków. Abstrahując od sytuacji materialno – bytowej S. B. i jej możliwości płatniczych należy zauważyć, iż w dniu 29 września 2009 r. uiściła ona na rachunek bankowy Sądu opłatę w wysokości 100 zł., odpowiadającą kwocie opłaty kancelaryjnej od złożonego uprzednio wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ubocznie należy zauważyć, że w dniu 15 września 2009 r., a więc w tym samym kiedy został przez S. B. złożony wniosek o sporządzenie uzasadnienia i przyznanie prawa pomocy, zostało do niej skierowane wezwanie do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (doręczone 22 września); zarządzenie stanowiące podstawę do tego wezwania – z uwagi na złożenie wniosku o prawo pomocy - zostało uchylone następnie zarządzeniem z dnia 17 września 2009 r. (doręczonym 21 września 2009 r., dzień wcześniej niż wezwanie). Uiszczenie przez skarżącą opłaty kancelaryjnej – bez względu na przyczyny i okoliczności w których to nastąpiło - uczyniło postępowanie o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie bezprzedmiotowym. Jak wynika z zalegającego w aktach sprawy wydruku polecenia przelewu, wpłata nastąpiła 29 września 2009 r., a więc zarówno po doręczeniu wezwania do jej opłacenia jak i zarządzenia uchylającego; skarżąca nie pozostawała więc w błędzie co do istniejącego po jej stronie obowiązku uiszczenia opłaty (jego braku). Z tych przyczyn na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postępowanie należało umorzyć.