II SA/Rz 228/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-09

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony na podstawie zmiany okoliczności dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy po wydaniu prawomocnego postanowienia odmownego?
Ratio decidendi
Zmiana okoliczności sprawy, w szczególności sytuacji majątkowej wnioskodawcy, może stanowić podstawę do uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Jednakże, aby przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, wnioskodawca musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy wnioskodawca nie udowodni rzeczywistej niemożności poniesienia kosztów, sąd odmówi przyznania prawa pomocy, nawet jeśli poniósł on wydatki na inne cele, jak np. rehabilitację.
Stan faktyczny
M.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku z odmową stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po wcześniejszym odmownym postanowieniu WSA w Rzeszowie z maja 2015 r., skarżąca ponownie wystąpiła o prawo pomocy, wskazując na pogorszenie sytuacji finansowej spowodowane opłatą za turnus rehabilitacyjny dla osoby niepełnosprawnej w wysokości 3 051 zł, który musiała pokryć z własnych środków.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] grudnia 2014 r. nr [.] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r. II SA/Rz 228/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił M.W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskami z dnia 30 lipca 2015 r. i 3 sierpnia 2015 r. skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika. W uzasadnieniu wniosku podała, że jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu, gdyż w czerwcu 2015 r. wraz z mężem skorzystali z odpłatnego turnusu rehabilitacyjnym dla osób niepełnosprawnych i z tego tytułu poniosła opłatę w wysokości 3 051 zł. Konieczność pobytu w ośrodku rehabilitacyjno – wypoczynkowym potwierdził Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [.], który pozytywnie rozpatrzył wniosek skarżącej o dofinansowanie rehabilitacji, jednakże z uwagi na brak funduszy nie był w stanie jej sfinansować. Wobec powyższego skarżąca była zmuszona opłacić rzeczony turnus z własnych środków i w chwili obecnej nie jest w stanie wygospodarować żadnej kwoty na pokrycie kosztów sądowych oraz opłacenie zawodowego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Skarżąca występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy domaga się zmiany prawomocnego postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 21 maja 2015 r. II SA/Rz 228/15. Wobec powyższego złożony wniosek podlega rozpoznaniu w trybie art. 165 Ppsa, stanowiącym że postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te bowiem są decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. Chodzi więc o zmianę w zakresie okoliczności, w oparciu o które wydano poprzednie orzeczenie. Musi być ona przy tym na tyle istotna, aby uzasadniała modyfikację tego orzeczenia. Zaznaczyć należy, że skarżąca ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie adwokata domaga się zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zdaniem Sądu analiza wniosku skarżącej nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W opisywanej sprawie nie zachodzą zatem okoliczności przemawiające za zmianą postanowienia dnia 21 maja 2015 r. i przyznaniem M.W. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Sąd nie neguje stanowiska skarżącej, że wydatki poczynione na rehabilitację osoby niepełnosprawnej mają co do zasady pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z zainicjowaną sprawą sądowoadministracyjną. Niemniej skarżąca nie wykazała, aby na skutek uiszczenia z tego tytułu opłaty w wysokości 3 051 zł pozbawiona została środków pieniężnych i obecnie nie jest w stanie ponieść żądnych kosztów postępowania. Tym bardziej, że zarówno w obecnej sprawie, jak i innych sprawach zawisłych przed tut. Sądem, a zainicjowanych jej skargą, M.W. konsekwentnie twierdzi, że nie jest w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych, natomiast uiszczenie przez nią opłaty w kwocie 3 051 zł oznacza, że w istocie albo pewne oszczędności posiadała, albo była w stanie je poczynić. Okoliczność ta budzi wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji materialno – bytowej skarżącej oraz jej zdolności płatniczych, a co za tym idzie przesądza o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło