II SA/Rz 23/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji materialno-bytowej?Ratio decidendi
Referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej sytuacji materialno-bytowej, mimo wezwań do uzupełnienia oświadczenia. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a nieudzielenie wyczerpujących odpowiedzi na wezwania sądu lub referendarza sądowego skutkuje brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku.Stan faktyczny
JS złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2016 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca argumentował, że nie ma środków na leczenie i adwokata. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że sytuacja materialna wnioskodawcy (dochód, posiadany dom, gospodarstwo rolne, samochód, kredyt) nie została wystarczająco wykazana, a wezwania do uzupełnienia oświadczenia nie zostały w pełni wykonane.Rozstrzygnięcie
Utrzymał zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu JS od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 kwietnia 2016 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi JS na niewykonanie przez Starostę Powiatu [.] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. II SA/Rz 734/08 w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2016 r. odrzucono skargę JS, a postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. odrzucono sporządzoną osobiście przez niego skargę kasacyjną.
W piśmie z dnia 5 marca 2016 r., uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 17 marca 2016 r., JS zgłosił żądanie przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy uznając, że w niedostateczny sposób wykazał swoją sytuację materialno-bytową. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że z przedstawionych przez niego informacji wynikało, że wraz z żoną mieszkają w domu o pow. 123 m2, który po powodziach w 2010 r. i 2013 r. wymaga remontu. Brakuje mu pieniędzy na "leczenie i życie", był hospitalizowany oraz posiada skierowanie na dalszy pobyt w szpitalu. Jest także właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1,68 ha oraz samochodu osobowego z 1979 r. Wysokość brutto pobieranej renty to 1296 zł. Spłaca kredyt w racie 579 zł. Ubezpieczenie budynków wynosi 798 zł, zaś inne opłaty to 239 zł, a resztę dochodu przeznaczana na leczenie. W celu pozyskania dodatkowych środków sprzedaje czasem przedmioty gospodarstwa domowego. Wobec powyższego wezwano stronę do uzupełnienia złożonego oświadczenia, jednak nie zostało ono w pełni wykonane. Z powodu zaś braku dostatecznych danych o stanie majątkowym odmówiono mu przyznania prawa pomocy.
Z zachowaniem ustawowego terminu skarżący od orzeczenia tego wniósł sprzeciw. Podał, że nie ma pieniędzy na leczenie swoich chorób, jak też na adwokata, który mógłby sporządzić w jego imieniu skargę kasacyjną. Do sprzeciwu dołączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 1 marca 2014 r. oraz skierowanie do szpitala z 6 kwietnia 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (adwokata). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza oświadczenia o stanie majątkowym, także przez pryzmat złożonego sprzeciwu, wykazała że wnioskodawca przesłanek z powołanego przepisu nie wykazał. A zatem zaskarżone postanowienie uznać należało za prawidłowe.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że trudna sytuacja życiowa strony związana ze stanem zdrowia, która przecież – jak wynika z akt sprawy, nieuniemożliwia skarżącemu formułowania pism procesowych, nie zwalnia go z obowiązku wykazania spełnienia przesłanek do otrzymania prawa pomocy, gdyż ciąży on na wnioskodawcy z mocy art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa. W tym celu konieczne jest m.in. złożenie wiarygodnego oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, a także udzielanie uzupełniających odpowiedzi na wezwanie Sądu, tudzież referendarza sądowego, kierowane do strony w trybie art. 255 Ppsa. Nie ulega zaś wątpliwości, że skarżący w piśmie z dnia 26 marca 2016 r. nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi na wezwanie z dnia 22 marca 2016 r., w tym co do składu osobowego gospodarstwa domowego i szczegółowych informacji o swoich wydatkach, sposobu wykorzystywania posiadanych gruntów, przeznaczenia kredytu. Danych tych nie sposób było zaś ustalić na podstawie wypełnionego niekompletnie formularza PPF. Prawidłowo też referendarz sądowy ocenił, że przy zadeklarowanym dochodzie brutto trudno przyjąć, uwzględniając także choroby, na które się powołuje wnioskodawca, realną możliwość spłaty kredytu w racie wynoszącej 579 zł zaciągniętego na niewiadomy Sądowi cel.
Wobec zatem niedostatecznego ujawnienia swej rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej i powstaniu uzasadnionych wątpliwości co do wiarygodności złożonego oświadczenia prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu przyjęto, że nie wykazano przesłanek niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania i na tej podstawie odmówiono przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Z podanych względów, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło