II SA/Rz 230/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ściany oporowej -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r., [...] i orzekł o nakazie rozbiórki przez J. S. ściany oporowej, która stanowi część stanowiska dla samochodów o wymiarach 6,28 m x 3,30 m /ściana oporowa o grubości 30 cm i maksymalnej wysokości 125 cm/, zlokalizowanej na działce nr 539, położonej w obr. [...] w R. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nakazanie rozbiórki muru oporowego wynika z przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 207, z 2003 r., poz. 2016 z późn.zm./. Zrealizowane samowolnie na działce nr 539 stanowisko postojowe dla samochodu jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego. Realizacja tego obiektu możliwa była tylko na podstawie pozwolenia na budowę. Konieczność posiadania pozwolenia wynikała z wykładni art. 29 i art. 30 tej ustawy, a więc przepisów, które określają wyłączenia w zakresie uzyskiwania pozwoleń budowlanych i przepisów regulujących obowiązek zgłaszania o przystąpieniu do wykonania robót. Ponieważ realizowana samowola, objęta decyzją nie może być zakwalifikowana do robót i obiektów, których wykonanie może być objęte zgłoszeniem, to zdaniem organów wymagało pozwolenia na budowę. Brak takiej decyzji musi skutkować przyjęciem, że mur oporowy wykonany został samowolnie, a to oznacza, że obecny właściciel musi być traktowany jak osoba, która dopuściła się samowoli. Stwierdzenie takiego faktu skutkuje uruchomieniem działań wynikających z art. 48 prawa budowlanego. Wprawdzie przepis ten dopuszcza możliwość legalizacji samowoli, jednak przyjąć trzeba, że działanie takie w sprawie objętej skargą jest niemożliwe. Na przeszkodzie do zalegalizowania muru oporowego wykonanego na działce J. S. stoją przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r., w sprawie warunków, technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe /Dz.U. nr 97, poz. 1055/. Mur oporowy pozostaje w kolizji z gazociągiem O 150 mm oraz przyłączem gazowym niskiego ciśnienia. Kolizja taka uniemożliwia zastosowanie art. 48 prawa budowlanego, przy czym pozostałe przesłanki legalizacji samowoli budowlanej wskazanie w tym przepisie także nie zostały spełnione. Z tych powodów organ uznał, że brak podstaw do legalizacji objętego postępowaniem obiektu budowlanego, a to oznacza, że rozstrzygnięcie Inspektora Nadzoru Budowlanego co do meritum jest trafne. Uchylenie zaskarżonej decyzji i reformatoryjne, orzekanie było skutkiem błędnego określenia wymiarów obiektu, o rozbiórce którego orzekano. Z tego powodu organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o przedmiocie sprawy. Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodził się J. S. właściciel działki nr 539, na której znajduje się mur oporowy objęty skarżoną decyzją. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący zakwestionował rozstrzygnięcie WINB wskazując, że skarżona decyzja jest niesprawiedliwa. Na rzecz tej niesprawiedliwości przemawiają następujące argumenty. Ukształtowanie działki zmusza wykonania podjazdu na samochód, gdyż w innym razie działka staje się bezużyteczna. Zdaniem skarżącego mur objęty postępowaniem nie jest budowlą w rozumieniu prawa budowlanego. Nadto obiekt ten jest nanoszony od wielu lat na mapy geodezyjne, a to oznacza, że przez organy jest traktowany jako legalny. Wreszcie, jeżeli jest to nawet samowola to działania organów powinny być skierowane do osoby, która wykonała ten obiekt, a nie właściciela, który nabył działkę. Skarżący nie wskazał kierunku weryfikacji skarżonej decyzji ograniczając się do stwierdzenia o jej niesprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Art. 134 § 1 p.p.s.a. wyznacza zakres kontroli sprawowanej przez sądy. Zgodnie z tym przepisem Sądy nie są związane zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta nie narusza prawa w sposób, który dawałby podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przede wszystkim przyjąć należy, że bezsprzeczny jest fakt wskazujący, że na działce nr 539 poł. w R. przy ul. [...] istnieje mur służący jako ściana oporowa dla ziemi, na której urządzane jest stanowisko dla samochodu. Zdaniem skarżącego nie jest to budowla. Sąd takiego poglądu nie podziela, gdyż przyjmuje zgodnie ze stanowiskiem WINB, że art. 3 pkt 3 prawa budowlanego do budowli zalicza także obiekt wykonany na działce skarżącego. Dla jego wykonania niezbędne było pozwolenie na budowę, gdyż taka jest konsekwencja wykładni przepisów określających zwolnienia spod pozwoleń na budowę oraz zgłoszenia prowadzenia robót budowlanych /art. 29 i art. 30 prawa budowlanego/. Brak pozwolenia skutkować musi przyjęciem, że mur wykonany na działce skarżącego jest samowolą budowlaną. Samowole można legalizować jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 48 prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie nie jest spełniona żadna ze wskazanych w tym przepisie, zatem nie było podstaw do podjęcia procedury legalizacyjnej. Postępowanie legalizujące, gdyby nawet spełnione zostały warunki formalne tzn. istniałby dla obszaru położenia działki plan miejscowy, albo strona miałaby ostateczną decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, nie mogłoby się toczyć, gdyż samowolnie wykonany mur pozostaje w kolizji z gazociągiem O 150 mm, a to narusza przepisy prawa dotyczące sytuowania obiektów budowlanych w związku z istnieniem sieci gazowniczej. Zatem organ w skarżonej decyzji poprawnie przyjął, że przepisy prawa materialnego prowadzą wprost do orzekania o rozbiórce samowoli budowlanej. Z tego więc względu skarga J. S. nie mogła być w tym zakresie uwzględniona. Sąd stosując dyspozycję art. 134 p.p.s.a. z urzędu dokonał oceny legalności skarżonej decyzji w zakresie, na który skarga nie wskazuje. Sąd stwierdza, że stwierdzone w tym obszarze uchybienie przepisom prawa procesowego nie miało wpływu na wynik sprawy, a to nie dawało podstawy do uchylenia decyzji WINB. Art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. stanowi, że naruszenie przepisów postępowania by było podstawą uwzględnienia skargi musi być istotne, gdyż każde inne nie daje podstaw do takiego orzekania. Wprawdzie WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekał merytorycznie ze względu na niewłaściwe określenie w sentencji decyzji organu I instancji przedmiotu samowoli, jednak zalegająca w aktach sprawy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydaje się, że w podobny sposób określa przedmiot rozbiórki, jednak wobec poprawek naniesionych co do szerokości muru, uchylenie decyzji I instancji i jednoznaczne orzekanie o przedmiocie rozbiórki jest zasadne. Z tych powodów oraz mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.