II SA/Rz 231/09
WyrokWSA w Rzeszowie2009-09-23
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Stanisław Śliwa, Maria Zarębska-Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2, usytuowany w odległości mniejszej niż 3 metry od granicy działki sąsiedniej, może zostać zalegalizowany, czy też podlega nakazowi rozbiórki?Ratio decidendi
Budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 35 m2 wymaga pozwolenia na budowę. Jeśli jego usytuowanie narusza przepisy techniczno-budowlane w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, nie ma możliwości jego legalizacji, co uzasadnia nakazanie rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący J.K. dokonał budowy budynku gospodarczego na działce nr 2241, który stanowił dobudowę do istniejącej stodoły. Budynek miał wymiary 8,00 m x 6,15 m i był usytuowany w odległości od 0,70 m do 0,93 m od granicy działki sąsiedniej. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolę budowlaną, ponieważ wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał, a ponadto naruszała przepisy dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej. Skarżący kwestionował te ustalenia, powołując się na wcześniejsze zgłoszenia i możliwość legalizacji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...) z dnia (...), nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala-
II SA/Rz 231/09
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2008 r. znak [...] nakazującą J. K. rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr 2241, obr. [...], położonej w D. przy ul. Ł.
Podczas kontroli w dniu 19.05.2008 r. PINB ustalił, że na posesji nr [...] przy ul. Ł. jest budowany, jako dobudowa do istniejącej stodoły, obiekt o wymiarach 8,00 m x 6,15 m, wysokości zmiennej mierzonej od poziomu terenu do spodu murłaty od 2,51 m do 3,74 m, o ścianach murowanych z bloków betonowych na fundamencie betonowym, z dachem jednospadowym o spadku w kierunku działek sąsiednich. W dniu kontroli obiekt nie posiadał pokrycia dachu, ułożone były krokwie i płatwie drewniane, nad otworami w ścianach wykonane były nadproża żelbetowe. Ustalono, że inwestorem budowy za zgodą współwłaściciela działki T. K. jest J. K. Po analizie materiałów dotyczących zgłoszeń T. i J. K. i wobec ustaleń dokonanych podczas kontroli PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr 2241, obręb [...] położonej w D. przy ul. Ł. na działce nr 2241. Organ pierwszej instancji w dniu 18.09.2008 r. przeprowadził rozprawę administracyjną. W jej trakcie J. K. oświadczył, że fundamenty budynku zostały wykonane w 1998 r., po dokonaniu zgłoszenia. Z uwagi na brak funduszy budowa obiektu nie była kontynuowana. W 2007 r. zostało dokonane drugie zgłoszenie zaś w kwietniu 2008 r. rozpoczęto budowę. T. K. potwierdziła, że mąż buduje za jej zgodą. W toku rozprawy udzieliła swemu mężowi pełnomocnictwa do reprezentowania jej interesów w postępowaniu administracyjnym.
Postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało zakończone na mocy decyzji z [...].09.2008 r. znak [...]. W jej osnowie organ zawarł nakaz rozbiórki obiektu budowlanego, który skierował do J. K. W wydanym rozstrzygnięciu PINB stwierdził, że rozpoczęta przez J. K. w kwietniu 2008 r. budowa budynku gospodarczego, o powierzchni większej niż 35 m2 wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. Przedmiotowa budowa nie miała także zapewnionego kierownictwa budowy wykonywanego przez osobę uprawnioną. Stwierdzono także, że lokalizacja budynku na działce jest niezgodna z treścią § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), ponieważ odległość ściany budowanego budynku gospodarczego od granicy z działką sąsiednią nr ewid. 2243/2 wynosi od 0,70 m do 0,93 m (usytuowanie nierównoległe w stosunku do granicy). Według wymienionych przepisów odległość ta powinna wynosić 3 m. Organ pierwszej instancji uznał, że w stwierdzonych okolicznościach nie istnieją jakiekolwiek możliwości legalizacji budowanego budynku. Te przyczyny zadecydowały o skierowaniu do J. K. nakazu rozbiórki budynku gospodarczego.
Od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł J. K. Odwołujący się podnosi, że na budowę szopy na narzędzia rolnicze dokonał dwóch zgłoszeń, tj. zgłoszenia z 22.07.1998 r. do Urzędu Miasta oraz zgłoszenia do Starostwa Powiatowego w dniu 10.07.2007 r. W jego zamyśle te zgłoszenia stanowią jedną całość, a zostały dokonane aby wykorzystać i zagospodarować część działki między granicą, a poprzednim zgłoszeniem. Strona jednocześnie zaprzeczyła, że była przerwa w budowie, którą rozpoczął w 1998 r. Na modernizację stodoły został zatwierdzony osobny projekt w Urzędzie Miasta. J. K. nie zgodził się z twierdzeniem sąsiadów odnośnie przysłaniania światła czy kierowania wody opadowej na sąsiednie działki. Budynek, który wznosi jest dla niego, konieczny jako schowek na narzędzia. Dzięki temu drewniane zabudowania zostały zlikwidowane i poprawi się estetyka terenu.
Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania J. K. stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa zaś argumentacja podnoszona w odwołaniu nie zasługuje na uwzględnienie i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Jako przedmiot sprawy określono w rozstrzygnięciu będący w budowie budynek gospodarczy na działce nr 2241 w D. o wymiarach zewnętrznych 8,00 m x 6,15 m. Przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.; zwana dalej ustawą Prawo budowlane), nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektu budowlanego o stwierdzonych cechach i parametrach. Realizowany przez J. K. budynek gospodarczy bezsprzecznie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor nie jest w stanie wykazać, że posiada takie pozwolenie. Podkreślono w uzasadnieniu, że zgłoszenia, na które powołuje się skarżący dotyczą zupełnie innych obiektów niż obiekt budowany przez stronę. Zgłoszenia te nie mogą stanowić legitymacji uprawniającej do legalnej budowy kwestionowanego budynku. O braku możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej wobec budynku J. K. przesądzają według WINB uwarunkowania wynikające z art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wznoszony obiekt narusza przepisy techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Robót nie można pogodzić z treścią § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z póź. zm.). Akta sprawy potwierdzają bowiem, że odległość ściany budowanego budynku gospodarczego (ściana bez otworów), zwróconej w stronę granicy z sąsiednią działką wynosi od 0,70 m do 0,93 m od granicy. Zauważono także, że przepisy w/w rozporządzenia dopuszczają możliwość innego usytuowania budynku niż określone wyżej, aczkolwiek nie pozostawiają dowolności w tym względzie. Zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego należy w pierwszej kolejności do inwestora, którym w rozpoznawanej sprawie jest J. K. Dlatego też do tej osoby należało skierować nakaz, o którym mowa w art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W skardze na decyzję WINB z [...].01.2009 r. znak [...], J. K. nie skonkretyzował przepisu naruszonego w jego sprawie przez organy nadzoru budowlanego. Skarżący opisał stan faktyczny sprawy zwracając uwagę na dokonane w 1998 r. zgłoszenie na wybudowanie wiaty rolniczej. W dniu [...] marca 2000 r. decyzją nr [...] Urząd Miasta w D. zatwierdził przedłożony projekt. Natomiast 10 lipca 2007 r. strona dokonała zgłoszenia w Starostwie na budowę wiaty na narzędzia rolnicze. Te dwa zgłoszenia według skarżącego stanowiły całość. Do tego faktu nie odniosły się organy nadzoru budowlanego. Zdaniem J. K. zawsze istnieje możliwość doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Drobne uchybienia zostały popełnione, jednakże były one wynikiem uwzględnienia niewiarygodnych opinii oraz niedoinformowaniem skarżącego przez Starostwo Powiatowe. Nakaz rozbiórki jest w jego wypadku karą bardzo wysoką a jednocześnie nieuzasadnioną. Z tych przyczyn decyzje WINB oraz PINB powinny zostać przez Sąd uchylone.
WINB w odpowiedzi na skargę wyraził przekonanie, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza zaistnienie przypadku samowoli budowlanej oraz braku ewentualności wdrożenia procedury legalizacyjnej. Wobec tej oceny podtrzymano stanowisko wyrażone w decyzji zaskarżonej oraz wniesiono o oddalenie skargi J. K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie – art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./.
Bezspornym jest, że na działce nr 2241 w D. wybudowany został budynek gospodarczy o wymiarach 8,00 m x 6,15 m.
Budynek ten jest budowany jako dobudowa do istniejącego budynku stodoły. W aktach administracyjnych zalega zgłoszenie robót budowlanych z 10 lipca 2007 r. dotyczące budowy wiaty /szopa na narzędzia rolnicze/ na działce nr 2241 w D. o pow. 25 m2, oraz zgłoszenie z 22 lipca 1998 r. na wybudowanie wiaty 35 m2. do tego ostatniego zgłoszenia dołączona jest mapa zasadnicza z zaznaczonym na niej planowanym budynkiem gospodarczym, z której wynika, że jest usytuowany w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią.
Faktyczne odległości objętego kontrolą budynku to 0,70 m do 0,93 m od granicy z działką sąsiednią.
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 89, poz. 414, ze zm./.
Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2 – art. 29 ust. 1 pkt 1a cyt. ustawy. w tym przypadku rozpoczynając taką budowę należało dokonać zgłoszenia – "zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3".
Zatem parametry przedmiotowego budynku gospodarczego, a to przekroczenie powierzchni 35 m2 nie wypełniają określonych w art. 29 ust. 1 pkt 1a rozmiarów.
Dla wzniesienia budynku gospodarczego o powierzchni ponad 48 m2 wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.
Obydwa zgłoszenia, na które powołuje się skarżący dotyczą innej budowy.
Zarówno jego powierzchnia jak i odległość od granicy odbiegają od zgłoszenia i załączonej kserokopii mapy.
Wobec tego bez znaczenia orzeczniczego są ustalenia organów w trakcie rozprawy administracyjnej w przedmiocie ustaleń kiedy rozpoczęto budowę tego budynku gospodarczego.
Przesądzić zatem należy, że przedmiotowy budynek gospodarczy wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.
Obecnie obowiązujące przepisy prawa budowlanego są mniej rygorystyczne, w przypadku samowoli budowlanej przewidując możliwość tzw. postępowania legalizacyjnego.
Warunkiem jego przeprowadzenia jest ustalenie, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem – art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Wg rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz. U. Nr 75 poz. 690/ odległość ściany budowanego budynku gospodarczego – ściana bez otworów okiennych – od granicy z działką sąsiednią nr ew. 2243/2 wynosi od 0,70 m do 0,93 m a powinna wynosić 3 m.
Zauważyć wypada, że przepisy w/w Rozporządzenia dopuszczają możliwość innego usytuowania budynku niż określone wyżej, aczkolwiek nie pozostawiając w tym względzie dowolności.
Wg § 12 ust. 3 "sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z działką budowlaną sąsiednią lub bezpośrednio przy granicy /.../.
W sprawie będącej przedmiotem postępowania rzeczywista odległość budynku gospodarczego to od 0,70 m do 0,93 m, więc nawet w świetle tych unormowań nie można dopatrzeć się braku naruszenia przepisów techniczno-budowlanych.
Zatem o braku możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej przesądzają uwarunkowania o jakich mowa w art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy.
Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem uzasadnia nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego.
Z tych względów na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./ Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło