II SA/Rz 231/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]. II SA/Rz 231/12 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r., nr [...], Wojewoda [...] działając na podstawie art. 10 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą oraz art. 144 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia W.K. na postanowienie Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2011r., znak: [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, utrzymał je w mocy. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzją z dnia [...].06.2008 r. znak: [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu W.K. od dnia [...].06.2008 r. statusu bezrobotnego, a następnie decyzją dnia [...].06.2008 r. znak: [...] rozstrzygnął o przyznaniu ww. prawa do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 662,20 zł brutto miesięcznie od 01.07.2008 r. na okres 12 miesięcy. W związku z uzyskaniem informacji, że decyzją z dnia [...]07.2011 r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany pod numerem ewidencyjnym 448/1989 w dniu 22.08.1989r., z datą rozpoczęcia działalności od dnia 10.08.1979 r. w zakresie usług transportowych - przewóz osób wykonywanych przez W. K. postanowieniem z dnia [...].07.2011 r. znak: [...] Starosta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania W. K. statusu bezrobotnego zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].06.2008 r. Decyzją z dnia [...]10.2011 r. Starosta uchylił w.w. decyzję oraz orzekł o odmowie uznania W.K. za osobę bezrobotną od dnia 23.06.2008 r. Kolejnym postanowieniem z dnia [...]07.2011 r. znak: [...] Starosta, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania W.K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 01.07.2008 r. zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...].06.2008 r. W dniu [...].10.2011 r. wydał decyzję (znak: [...]) uchylającą wskazaną wyżej decyzję i orzekł o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzje powyższe na skutek wniesienia odwołań przez W. K. decyzjami Wojewody [...] odpowiednio z dnia [...]11.2011 r. znak: [...] oraz z dnia [...].11.2011 r. znak: [...] zostały utrzymane w mocy. Na decyzje Wojewody [...] W. K. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Pismem z dnia [...].11.2011 r. znak: [...] Starosta Powiatu [...] zawiadomił W.K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od 01.07.2008 r. do 30.06.2009 r. W dniu [...].11.2011 r. W.K. złożył wniosek o wstrzymanie postępowania administracyjnego do chwili rozpatrzenia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie. Postanowieniem z dnia [...].12.2011r., znak: [...] Starosta Powiatu [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie nienależnie pobranego świadczenia jest postępowaniem samoistnym i nie jest zależne od rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny sprawy w przedmiocie statusu bezrobotnego, nie zachodzą więc przesłanki do zawieszenia postępowania określone w art. 97 § 1 k.p.a. W.K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie wskazując, że zaskarżył do Sądu Administracyjnego decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] o odmowie prawa do legitymowania się statusem bezrobotnego. W jego opinii, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy Starosta nie może żądać zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, gdyż do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu jest on osobą bezrobotną. Postanowienie Starosty wyprzedzające rozstrzygnięcie Sądu jest przedwczesne i nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Wstrzymanie decyzji o zwrocie pobranego zasiłku dla bezrobotnych jest więc zasadne. W wyniku rozpoznania zażalenia Wojewoda [...] zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Podkreślił, że przewidziana w art. 98 § 1 k.p.a. instytucja fakultatywnego zawieszenia postępowania ma zastosowania w sytuacji, gdy z wnioskiem o zawieszenie wystąpi strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. W przedmiotowej sprawie postępowanie zostało wszczęte z urzędu, wobec tego W. K. nie może wnioskować o jego zawieszenie. Zdaniem organu II instancji rozstrzygnięcie organu I instancji nie narusza przepisu art. 98 § 2 K.p.a. Organ II instancji w uzasadnieniu wskazał również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania określonych w art. 97 § 1 punkty 1-4 k.p.a. Wojewoda [...] podzielił pogląd Starosty [....], iż decyzje Wojewody [...] z dnia [...].11.2011 r. i z dnia [...].11.2011 r. są ostatecznymi aktami administracyjnymi i zostały zaskarżone do WSA w Rzeszowie, jednakże wniesienie skarg nie wstrzymuje ich wykonania Wojewoda [...] . nie posiada informacji o ewentualnym wstrzymaniu ich wykonania w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002ra r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. W dalszej części swojego uzasadnienia Wojewoda [...] podkreślił, że w sytuacji jeśli w wyniku przeprowadzonej kontroli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchyli zaskarżone decyzje, będzie to miało wpływ na postępowanie w sprawie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, decyzje Wojewody nie są bowiem prawomocne. Skargę na powyższą decyzję złożył W.K. wskazując, że jego zdaniem do czasu wydania przez WSA w Rzeszowie rozstrzygnięć w sprawie jego skarg na decyzje o odmowie uznania go za osobę bezrobotną i w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, Wojewoda [....] nie może prowadzić dalszego postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozprawa w przedmiotowej sprawie o sygn. II SA/Rz 231/12 wyznaczona na dzień 27 kwietnia 2012 r. została odroczona na wniosek strony skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Dokonując tak rozumianej kontroli zakwestionowanego rozstrzygnięcia, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i objęte rozpoznaniem Sądu na podstawie art. 135 ppsa postanowienie organu pierwszej instancji podjęte zostały z naruszeniem prawa. Podkreślić należy, że wydane w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia mają charakter procesowy, co oznacza że przedmiot badania Sądu ogranicza się wyłącznie do badania legalności odmowy zawieszenia postępowania. Rozstrzygnięcie organu I instancji jako podstawę prawną powołuje przepis art. 97 kpa nie precyzując, który z jego punktów ma zastosowanie. Trudno również z uzasadnienia rozstrzygnięcia dać na to odpowiedź. Natomiast organ odwoławczy w swym uzasadnieniu kolejno analizuje przepis art. 98 § 1 kpa dotyczący tzw. fakultatywnego zawieszenia a następnie art. 97 § pkt 1-4 kpa nie wskazując jednak, który z przewidzianych tym przepisem punktów ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia natomiast stwierdza, że toczące się przed sądem administracyjnym sprawy i ich rozstrzygnięcie "będą rzutować na obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych". Zdaniem Sądu nieuprawnionym jest powoływanie przez organ odwoławczy przepisu art. 98 § 1 kpa. Żadna z przewidzianych w nim przesłanek nie występuje. Organy rozpoznając sprawę zawieszenia postępowania winny oprzeć swe rozważania na przepisie art. 97 § 1 pkt 4 kpa a następnie wyczerpująco omówić czy przewidziana tym przepisem zasada prejudycjalności występuje, co uzasadniałoby uwzględnienie wniosku o zawieszenie postępowania. Po za tym zauważyć wypada iż skarżący pismem z dnia 29 listopada 2011 r. kierowanym do Starosty [...] wniósł o "wstrzymanie postępowania administracyjnego". Zasada ogólna przewidziana w art. 9 kpa zobowiązuje organ do wyczerpującego informowania stron o przysługujących im uprawnieniach. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie i sprecyzowanie czego faktycznie domaga się strona, zwłaszcza że przepisy prawa przewidują również "instytucję wstrzymania wykonania aktu". Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni stanowisko Sądu zajęte w przedmiotowej sprawie. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa, 98 § 1 kpa orzeczono jak w sentencji.