II SA/Rz 231/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-06-13
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, nakazując wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, bez należytego wykazania istnienia szkody w gruncie sąsiednim i racjonalności wybranego rozwiązania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy Prawa wodnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, nie wykazując w sposób należyty istnienia szkody w gruncie sąsiednim i nie rozważając racjonalności oraz ekonomicznego uzasadnienia wybranego wariantu naprawczego. W związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Właściciel sąsiednich działek zwrócił się do Burmistrza o wszczęcie postępowania w sprawie uregulowania stosunków wodnych, naruszonych zmianą ukształtowania terenu działki sąsiedniej. Po wielokrotnych uchyleniach decyzji przez organy administracji i sądy, Burmistrz nakazał spółce wykonanie studni chłonnej i drenażu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność nałożenia obowiązku i brak wykazania szkody.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Maciej Kobak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. spółka komandytowa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. sp. z o.o. spółka komandytowa kwotę 557 zł /słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 231/18
UZASADNIENIE
W piśmie z dnia 26 listopada 2014 r. WM – właściciel działek nr 2967 i 2969 w [...] zwrócił się do Burmistrza Miasta [...] o wszczęcie postępowania w sprawie uregulowania stosunków wodnych, naruszonych dokonaną zmianą ukształtowania terenu działki sąsiedniej nr 2968.
Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] odmówił nakazania A. sp. z o.o. spółka komandytowa w [...] (w skrócie: Spółka) przywrócenia stanu poprzedniego na działce nr 2968 w [...], jednakże rozstrzygnięcie to zostało uchylone wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...]. Kolegium wskazało, że organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania ustalił, iż na spornym terenie zostały wykonane prace polegające na zmianie poziomu terenu i jego utwardzeniu, jednakże nie wykazał, czy prace te spowodowały zmianę stosunków wodnych i czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiedzkie, a zatem czy w opisywanej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.) – dalej: "P.w.".
Decyzją z dnia [... grudnia 2015 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] nakazał Spółce przywrócenie do stanu poprzedniego warunków gruntowych na działce nr 2968 poprzez wykonanie studni chłonnej oraz drenażu poziomego. Uwzględniając odwołanie MA.sp. z o.o. sp. k., decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło w całości ww. rozstrzygnięcie organu I instancji argumentując, że w świetle zarzutów odwołania konieczne jest ustalenie treści propozycji Spółki ugodowego załatwienia opisywanej sprawy oraz przedstawienie tej propozycji wnioskodawcy celem ewentualnego zawarcie ugody przez strony, tym bardziej, że stopień naruszenia stosunków wodnych ustalony przez biegłego jest niewielki, a biegły przedstawił trzy warianty usunięcia skutków dokonanych zmian, o różnym zakresie niezbędnych prac i o różnych kosztach ich realizacji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] kwietnia 2016 r. Burmistrz Miasta [...] wydał decyzję nr [...], o identycznej jak poprzednia treści, która również została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...].
Organ odwoławczy podniósł, że Burmistrz sporządził nieprawidłowo sentencję rozstrzygnięcia, poprzez brak określenia terminu realizacji nałożonego na stronę obowiązku.
Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Burmistrz Miasta [...] ponownie nakazał stronie skarżącej wykonać czynności określone poprzednimi decyzjami. Nie określając jak poprzednio terminu wykonania obowiązku wskazał, że brak jest ku temu podstaw prawnych. Uwzględniając odwołanie Spółki, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło wskazaną wyżej decyzję organu I instancji.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. II SA/Rz 1464/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...].
Zdaniem Sądu, w kontrolowanej decyzji doszło do rażącego naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 140 oraz art. 104 k.p.a., jak również art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.". Sąd podniósł, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jest niezrozumiała i brak w niej logicznego wywodu, który pozwoliłby na poznanie motywów – faktycznych i prawnych – podjętej decyzji. Na wstępie części "zważającej" Kolegium stwierdziło bowiem, że organ I instancji dopuścił się istotnego uchybienia formalnego w postaci wadliwego zredagowania sentencji i części uzasadnienia, co stało się przyczyną uchylenia jej do ponownego rozpatrzenia. Jednakże Kolegium kategorycznie przesądziło, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest merytorycznie prawidłowe.
W ocenie WSA, nie sposób odgadnąć czy Kolegium wadliwości decyzji organu I instancji doszukiwało się w braku stwierdzenia w sentencji decyzji organu I instancji, że doszło do naruszenia stosunków wodnych, czy także określenia przez kogo i w jaki sposób. Kwestia co do konieczności poczynienia ustaleń w tym zakresie jest zdaniem Sądu jednoznaczna. Sąd podkreślił, że jest to istotne bowiem kilka linijek wcześniej Kolegium przesądziło, że do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich doszło, że "sprawcą" jest skarżąca Spółka, a ustalenia organu I instancji są prawidłowe. Nie było wiadomo więc, czy ustalenia organu I instancji Kolegium zaakceptowało czy nie.
Niezależnie od powyższego Sąd podniósł, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie wskazało żadnej z przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., a wręcz przeciwnie – już na wstępie części zważającej uzasadnienia decyzji przesądziło, że poprawność prowadzonego postępowania przez organ I instancji nie budzi wątpliwości, a stawiane zarzuty są chybione, rozstrzygnięcie to jest merytorycznie prawidłowe. W ocenie WSA, powyższe rozważania przesądziły o tym, że poszczególne tezy i stwierdzenia SKO pozostają ze sobą w sprzeczności i się wzajemnie wykluczają.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. i przekazało sprawę do pewnego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Kolegium, stanowisko organu I instancji o odrzuceniu możliwości zawarcia ugody przez wnioskodawcę uznać należało za przedwczesne. Nie ustalono również w drodze rozprawy administracyjnej z udziałem stron i biegłego, rozwiązań satysfakcjonujących strony. W ocenie organu odwoławczego słusznie wskazała odwołująca się Spółka, że zarówno wnioskodawca, jak i biegły nie wskazali realnej szkody, która powstała w związku z dokonaną przez Spółkę zmianą ukształtowania terenu. Organ I instancji nie wyjaśnił także na podstawie jakich danych uznał wybrane przez siebie rozwiązanie za ekonomicznie uzasadnione skoro w opinie biegłego brak jest jakichkolwiek danych odnośnie tego aspektu wykonania wskazanych przez organ czynności, zaś odwołująca podnosi, że realizacja nakazanego jej obowiązku jest nieproporcjonalnie kosztowna w stosunku do znikomości szkody.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...] nakazał A. sp. z o.o. sp. k. z/s w [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na terenie położnym w obszarze działki nr 2968 poprzez wykonanie studni chłonnej w obrębie działki nr 2968 przy jej północno – wschodnim narożniku, o głębokości 6m poniżej poziomu terenu pierwotnego oraz wykonanie drenażu poziomego w obrębie działki nr 2968 ze spadkiem pozwalającym na jego wprowadzenie do studni. Ponadto w rozstrzygnięciu decyzji organ zobowiązał Spółkę do pisemnego powiadomienia o wykonania obowiązku.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Burmistrz Miasta [...] podał, że w toku ponownie prowadzonego postępowania zwrócił się do wnioskodawcy o wskazanie szkody będącej skutkiem dokonanej zmiany stosunków wodnych oraz o złożenie oświadczenia o możliwości zawarcia ugody, jednakże wezwania organu pozostały bez odpowiedzi. Ponadto zawiadomiono wnioskodawcę o przeprowadzeniu dowodu z oględzin nieruchomości oraz rozprawie administracyjnej, jednakże strona nie stawiła się na wskazanych czynnościach organu.
Burmistrz podniósł, że kierując się wskazaniami Kolegium przeprowadził dowód z opinii biegłego uznając finalnie, że w opisywanej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 P.w. Biegły w swojej opinii stwierdził bowiem, że pierwotna powierzchnia działki nr 2968 posiadała małe nachylenie w kierunku działek nr 2967 i 2969, a wody opadowe spływały po jej powierzchni w kierunku obniżenia obejmującego w części działki nr 2968, 2967 i 2969. Ekspert zaznaczył, że w wyniku podniesienia poziomu działki nr 2968 wykształcone zostały skarpy, które od strony działek 2969 i 2967 wyłożone zostały płytami ażurowymi. Biegły wskazał, ze aktualne warunki spływu i filtracji wód opadowych są odmienne od warunków pierwotnych. W wyniku podniesienia powierzchni działki nr 2968 i warunków gospodarki opadami opadowymi w jej obrębie następuje zjawisko napływu przesączających się wód opadowych przez skarpy w granicy z działką nr 2967 i 2969. Zdaniem biegłego, powoduje to wzrost zawilgocenia powierzchni gruntu i stagnację wód powierzchniowych oraz braku odpływu tych wód w okresach opadów.
Organ I instancji podniósł, że w świetle powyższego, w oparciu o wiadomości specjalne, których źródłem jest opracowana ekspertyza udowodniono, że na działce nr 2968 nastąpiła zmiana stanu wody, która szkodliwie oddziałuje na działki nr 2967 i 2969. Z trzech wskazanych w ekspertyzie wybrano wariant nr II, gdyż w ocenie organu jest on racjonalny, ekonomicznie uzasadniony i adekwatny do zaistniałej sytuacji, co oznacza, że będzie eliminował w całości szkodliwe oddziaływania zmian stanu wody na gruncie. Wariant nr I wymagałby zaś zgody właściciela działki nr 2967 na jego wykonanie, co zdaniem organu wyklucza wskazania go jako nakazu, gdyż to właściciel działki nr 2968 został zobowiązany do wykonania nakazu. Odnosząc się natomiast do wskazań organu odwoławczego zawartych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Burmistrz podał, że nie widzi podstaw do określenia terminu realizacji obowiązku nałożonego decyzją wydaną na podstawie art. 29 ust. 3 P.w.
A. sp. z o.o. sp. k. z/s w [...] wniosła odwołanie od tej decyzji, kwestionując zasadność wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 3 P.w. w realiach opisywanej sprawy. Spółka podała, że roboty budowlane związane ze zmianą ukształtowania terenu zostały wykonane legalnie i prawidłowo, co potwierdził Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. Odwołująca się wskazała, że w toku postępowania wnioskodawca nie określił na czym polegać ma realna szkoda na jego nieruchomości, a zatem brak było podstaw tak do wydania zaskarżonej odwołaniem decyzji, jak i prowadzenia postępowania w ogóle. Działki wnioskodawcy stanowią cały czas ugór trawiasty, co z resztą wskazuje biegły w swojej opinii, a zatem znikome dodatkowe nawodnienie spowoduje lepsze plony w ugorze trawiastym. W tym zakresie organ nie wykazał, aby w realiach opisywanej sprawy dokonana przez Spółkę zmiana stosunków wodnych wpływała szkodliwe na grunty sąsiednie. Ponadto odwołująca zarzuciła wydanie decyzji sprzecznej ze wskazaniami Kolegium zawartymi w decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2017 r., poprzez zawarcie w rozstrzygnięciu decyzji obowiązku pisemnego powiadomienia Burmistrza Miasta [...] o wykonaniu nałożonego na stronę nakazu.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...].
Organ odwoławczy podał, że zaskarżone odwołaniem rozstrzygnięcie jest prawidłowe i zgodne z obowiązującym stanem prawnym. W ocenie Kolegium, rzetelność prowadzenia postępowania przez organ I instancji i wyjaśnienie przesłanek będących podstawą uzasadnienia decyzji nie budzą wątpliwości. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, Burmistrz wykonał zalecenia organu nadzoru instancyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, nie odnosząc jednakże zaprezentowanej w nich wykładni art. 29 ust. 3 P.w. do realiów opisywanej sprawy, konkludując jednocześnie, że brak było podstaw "rzeczywistych i formalnych" do zmiany wydanego rozstrzygnięcia, jak również umorzenia postępowania gdyż przedmiot postępowania realnie istnieje.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. sp. z o.o. sp. k. z/s w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającą ją decyzji organu I instancji w całości, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 3 P.w. poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegającą na przyjęciu, że pojęcie szkody, w rozumieniu normy prawnej kształtowanej przywołanymi przepisami, jest tożsame z pojęciem zmiany stanu wody na gruncie, podczas gdy są to pojęcia od siebie niezależne, a wystąpienie szkody w gruntach sąsiednich jest skutkiem zmiany stanu wody i stanowi samodzielną przesłankę, stanowiącą podstawowy element tej normy, a przepisem tym nie są objęte zmiany stanu wody na gruncie, będące następstwem legalnie wykonanych robót budowlanych, jak również zmiany spowodowane nieprawidłową gospodarką wodami z sieci wodociągowej;;
- przepisów k.p.a.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności poprzez brak jakichkolwiek ustaleń na okoliczność, czy w niniejszej sprawie zachodzi podstawowa przesłanka warunkująca możliwość orzeczenia nakazów na podstawie art. 29 ust. 3 P.w., w postaci szkody w gruntach sąsiednich, jak również poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, którego prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że szkoda na gruncie niniejszej sprawy nie występuje, a także poprzez wydanie orzeczenia z pominięciem obowiązku wyważenia interesów stron, które na gruncie niniejszej sprawy przemawia za odmową orzeczenia przedmiotowych nakazów w stosunku do skarżącej.
- art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak rozważenia oraz ustosunkowania się przez organ odwoławczy do zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącej;
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.)). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.– zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 3 (nieobowiązującej aktualnie) ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1121, ze zm.) – dalej w skrócie P.w. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł – ze szkodą dla gruntów sąsiednich,
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
W ust. 2 na właściciela gruntu nałożony został obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
Ust. 3 omawianego przepisu umożliwia wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Obowiązek taki może zostać nałożony na właściciela gruntu, jeżeli spowodowane przez niego zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie.
Dla zastosowania art. 29 ust. 3 niezbędne jest łączne zaistnienie 2 przesłanek – zdarzeń wywołanych przez właściciela gruntu, powodujących zmianę naturalnych stosunków wodnych oraz skutków w postaci szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie.
Prowadzone przez organ administracji postępowanie ma zatem wykazać, czy zmiana nastąpiła oraz czy miała ona wpływ na panujące na gruncie stosunki wodne. Konieczne jest także ustalenie, czy zaistniała zmiana pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z powstałą na gruncie szkodą.
Ustaleń tych organ winien dokonać zgodnie z ogólnymi regułami postępowania dowodowego, określonymi w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a w szczególności zobowiązują do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena czy dana okoliczność została udowodniona następuje na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).
Dopiero na gruncie prawidłowo dokonanych i bezspornych ustaleń możliwe jest zastosowanie jednego z rozwiązań przewidzianych w art. 29 ust. 3 P.w.
W ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie w niniejszej sprawie naruszyły powołane wyżej przepisy.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że naruszenie tychże przepisów było już wcześniej kilkakrotnie powodem uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnych Burmistrza Miasta [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Ostatnia z decyzji kasacyjnych organu II instancji to decyzja z dnia [...] lipca 2017 r. [...], w uzasadnieniu której Kolegium przyznało słuszność argumentacji A. sp. z o.o. sp. k., że zarówno wnioskodawca, jak i biegły nie wskazali realnej szkody, która powstała na skutek zmiany ukształtowania terenu. Ponadto organ odwoławczy uznał za konieczne przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem przyjęcia rozwiązań satysfakcjonujących strony, zapewniających trwałe usunięcie negatywnych skutków dokonanych zmian stanu wody na gruncie. Zalecił przeprowadzenie takiej rozprawy z udziałem biegłego, który wydał w rozpoznawanej sprawie opinię hydrologiczną, celem skonfrontowania możliwości polubownego załatwienia sporu oraz ustalenia sposobów technicznych jego rozwiązania. Podkreślił przy tym, że stopień naruszenia stosunków wodnych jest niewielki, a biegły przedstawił 3 warianty usunięcia skutków dokonanych zmian, o różnym zakresie niezbędnych prac i o różnych kosztach realizacji.
Wskazania zawarte w uzasadnieniu powołanej decyzji kasacyjnej Kolegium z dnia [...] lipca 2017 r. są słuszne, a do ich oceny w ramach kontroli legalności Sąd jest uprawniony z mocy art. 135 P.p.s.a.
Dokonując takiej oceny stwierdzić należy, że wskazania te nie zostały wykonane.
Przede wszystkim wątpliwości budzi kluczowa dla sprawy kwestia szkody. Nie ulega wątpliwości, że teren bezpośrednio przylegający do działki 2968 teren działek 2967 i 2969 jest porośnięty trawą. W czasie ostatniej rozprawy administracyjnej biegły stwierdził, że pod wpływem wzrostu zawilgocenia ugoru trawiastego nastąpi szybszy wzrost traw, co będzie skutkowało koniecznością częstszego ich wykaszania, a to biorąc pod uwagę wzrost zawilgocenia może spowodować utrudnienia w użytkowaniu sprzętu mechanicznego do wykaszania.
Kwestia ta wymagała wyjaśnienia – tj. jednoznacznego wskazania konkretnej i realnej szkody przez właściciela działek nr 2967 i 2969 oraz dokonania oceny przez organ czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiła szkoda w rozumieniu art. 29 P.w. Tymczasem organy orzekające w sprawie bezkrytycznie przyjęły zaistnienie szkody, nie rozważyły także wszechstronnie wariantów jej usunięcia.
Sąd przychyla się do argumentacji skarżącej Spółki oraz stanowiska zawartego w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r., że należy wybrać taki sposób usunięcia szkodliwych zmian stanu wody na gruncie, by był on skuteczny, ale i racjonalnie i ekonomicznie uzasadniony, tak, aby zapewniając realizację interesów właściciela nieruchomości, na którego grunt szkodliwie wpłynęła dokonana zmiana, nie był zbędnie obciążony właściciel nieruchomości , który tej zmiany dokonał.
Jednolite są zresztą w tym zakresie poglądy wyrażane w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że nakaz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom powinien być skuteczny i adekwatny, co oznacza odpowiednio, że musi eliminować w całości szkodliwe oddziaływanie zmian stanu wody na gruncie i tylko to oddziaływanie a nie skutki spływu wód wywołane naturalnym ukształtowaniem terenu.
W decyzjach organów I i II instancji brak należytego rozważenia tej kwestii. Zaskarżona decyzja nie spełnia ponadto wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.. W jej uzasadnieniu zrekapitulowano bardzo szczegółowo dotychczasowy przebieg postępowani i powołano obszernie orzecznictwo sądowoadministracyjne w zakresie art. 29 P.w., natomiast kwestie szkody zostały pominięte, zaś wybór wariantu naprawczego, który stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie został skwitowany stwierdzeniem, że wybrana alternatywa nr 2 z ekspertyzy biegłego jest najprostsza i najskuteczniejsza dla usunięcia szkody. Twierdzenia te nie zostały poparte żadną argumentacją, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje wybrany wariant jako bardzo kosztowny i nieadekwatny do wyrządzonej szkody.
Uznając zatem, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107§ 3 P.p.s.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] listopada 2017 r., w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a.
W postępowaniu ponownym, kierując się obowiązkiem kompleksowego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, organ uzupełni materiał dowodowy w kierunku wskazanym w niniejszym wyroku, a następnie dokona jego oceny. Niezbędne może się przy tym okazać uzupełnienie opinii przez biegłego. W prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią też zmianę stanu prawnego dokonaną ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. (dz. U. z 2017 r., poz. 1566, ze zm.) Prawo wodne.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 210 § 1 P.p.s.a. uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącej Spółki.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło