II SA/Rz 233/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta (...) z dnia (...), Nr (...); II SA/Rz 233/09 U Z A S A D N I E N I E Prezydent Miasta [...] - po rozpoznaniu wniosku A. B. z dnia 8 sierpnia 2008 r. o ustalenie prawa do świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego - decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] ([...]) odmówił przyznania jej świadczenia z tego Funduszu na okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. W jej uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawczyni jako słuchaczka III semestru Studiów Podyplomowych Logopedii i Pragmatyki Komunikacyjnej Ośrodka Studiów Podyplomowych Akademii [...] w W. nie spełnia warunków wymienionych w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. Nr 192 poz. 1378 ze zm.), zgodnie z którym świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, studia podyplomowe są inną niż studia wyższe i studia doktoranckie formą kształcenia przeznaczoną dla osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych. Od decyzji tej A. B. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w podnosząc w nim, iż spełniając kryterium wieku oraz dochodowe nie zgadza się z uzasadnieniem odmowy, że nie uczy się w szkole wyższej. Uczelnia na której studiuje jest uczelnią publiczną działającą na podstawie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, prowadzącą studia wyższe pierwszego i drugiego stopnia, jednolite studia magisterskie, studia doktoranckie oraz podyplomowe (status uczelni potwierdza załączone przez nią zaświadczenie). Z tego względu niezrozumiałe i pozbawione merytorycznych podstaw jest uzasadnienie odmowy negujące jej naukę na studiach podyplomowych jako nauki w szkole wyższej. Rozpatrujące odwołanie SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazało, że w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym nie ma definicji szkoły wyższej, natomiast w jej art. 2 ust. 1 pkt 1 jako uczelnię określono szkołę prowadzącą studia wyższe. Art. 2 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy stanowi, iż studia wyższe są to studia prowadzone przez uczelnię posiadającą uprawnienia do ich prowadzenia, kończące się uzyskaniem odpowiedniego tytułu zawodowego. Tytuł zawodowy określa art. 2 ust. 1 pkt 6 i jest nim tytuł licencjata, inżyniera, magistra lub tytuł równorzędny. Na tej podstawie należy domniemywać, że szkołą wyższą jest szkoła posiadająca uprawnienia do prowadzenia studiów wyższych, a uczyć się w szkole wyższej oznacza być studentem studiów wyższych. A. B. jest studentką studiów podyplomowych, które zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym są inną niż studia wyższe i doktoranckie formą kształcenia przeznaczoną dla osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych. A. B. nie zgodziła się z decyzją organu II instancji, wnosząc na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i domagając się w niej przyznania "prawa do alimentów" zgodnie ze złożonym wnioskiem. Zakwestionowała w niej dokonaną przez organy administracji odmowę przyznania jej "prawa do alimentów" opartą na twierdzeniu, że nie spełnia warunku nauki w szkole wyższej, chociaż fakt ten potwierdzają dwa załączone przez nią zaświadczenia (że uczelnia na której studiuje jest szkołą wyższą i że ona jest w niej na drugim roku studiów). Skarżąca jest osobą studiującą tokiem studiów zaocznych podyplomowych, które są jedną z form nauki w szkole wyższej. Zgodnie z ustawą o funduszu alimentacyjnym taki tok studiów nie jest przeszkodą do przyznania jej świadczenia. Spełnienie warunku nauki w szkole wyższej nie jest obwarowane w tej ustawie żadnymi zastrzeżeniami czy ograniczeniami co do formy i toku studiów. Akademia [...] w której studiuje jest zaś bezsprzecznie szkołą wyższą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie uznając podniesione w niej zarzuty za nieuzasadnione. Przytaczając ponownie argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wskazało, że skarżąca jako osoba która ukończyła już szkołę wyższą z tytułem magistra (tą samą na której podjęła studia podyplomowe) nie spełnia warunku wynikającego z przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i dlatego nie może otrzymać świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a. nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach prawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia /art. 135 ustawy/. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów /Dz.U. 2007 r. Nr 192 poz.1378 ze zm./ zwana dalej ustawą, oraz wydane na podstawie delegacji ustawowej Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W myśl art. 9 ust. 1 ustawy – świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub w szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Ust. 2 świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 750 zł. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii interpretacji przepisu art. 9 ust.1 ustawy tj. jak należy rozumieć "uczy się w szkole lub w szkole wyższej". Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie definiuje pojęcia szkoły wyższej w tej materii odsyła w pkt 14 art. 2 tej ustawy do przepisów o szkolnictwie wyższym, kolegium nauczycielskie, nauczycielskie kolegium języków obcych oraz kolegium pracowników służb społecznych w których to przepisach również określenia tego brak . Sąd nie podziela argumentacji organu orzekającego w sprawie, że definicję tą można wyprowadzić z interpretacji przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. o Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz.U. z 2005 r. Nr 164 poz.1364/. W orzecznictwie sądu administracyjnego oraz w doktrynie /Z. Ziembiński, Problemy podstawowe prawoznawstwa, Warszawa 1980 r., M. Zieliński Interpretacja jako proces dekodowania tekstu prawnego, Poznań 1972 r./ wyrażony został pogląd, że punktem wyjścia interpretacji przepisów prawa jest tekst ustawy w rozumieniu użytych przez ustawodawcę słów na tle danego języka etnicznego, który to pogląd skład Sądu podziela. Oznacza to, że stosuje się wykładnię językową , która jest punktem wyjścia interpretacji przepisów prawa. Dokonując wykładni językowej przepisów prawa należy brać pod uwagę znaczenie słów w ustawie w rozumieniu powszechnie przyjętym języku polskim chyba, że ustawodawca nada tych słowom treść odmienną od języka potocznego poprzez określenie definicji "szkoła wyższa". Z podstawowych słowników języka polskiego wynika, że słowo " szkoła wyższa" jest rozumiane jako uczelnia kształcąca studentów na pracowników naukowych oraz najwyżej kwalifikowanych pracowników w poszczególnych zawodach. Skarżąca A. B. urodzona [...].1984 r. jest słuchaczką trzeciego semestru podyplomowych studiów logopedii i pragmatyki komunikacyjnej przy Wydziale Nauk Pedagogicznych Akademii [...] im. [...] w W., które to studia trwają 4 semestry od 29.09.2007 do 30.09.2009 r. Akademia [...] im. [...] w W. jest uczelnią publiczną, działającą na podstawie ustawy z dnia 27.07.2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz Statutu. Ustawą z dnia 7.06.2000 r. /Dz. U. nr 60, poz. 694/ nadano jej nazwę Akademii [...] im. [...]. W ramach zadań statutowych prowadzi studia wyższe I i II stopnia, jednolite studia magisterskie, studia doktoranckie oraz studia podyplomowe. Zatem niewątpliwie studia podyplomowe podnoszą kwalifikacje zawodowe i ich kontynuowanie w ocenie Sądu po ukończeniu studiów II stopnia, czy też jednolitych studiów magisterskich, przy spełnieniu pozostałych wymogów określonych w art. 9 ust. 1 i 2 daje podstawę do przyznania świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 10 ust. 2 wymienionej ustawy z dnia 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Akta sprawy wskazują, że skarżąca A. B. w okresie żądanym do przyznania jej świadczenia, tj. od 1.10.2008 r. do 31.10.2009 r. kontynuowała naukę na wymienionej uczelni, nie ukończyła 25 roku życia, oraz nie przekroczyła granicy wymaganego dochodu, a zatem spełnia warunki określone w art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów, przy jednoczesnym sprawdzeniu przez organ, że nie zachodzą przeszkody określone w art. 10 ust. 2 tej ustawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali powyższą okoliczność, stanowiącą przeszkodę do otrzymania powyższego zasiłku /art. 10 ust. 2/ i przy ustaleniu, że nie zachodzą powyższe przesłanki przyzna skarżącej żądane świadczenie za okres od 1.10.2008 r. do 31.10.2009 r. Biorąc powyższe ustalenia Sąd orzekł jak w sentencji wyroku po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.