II SA/Rz 233/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na pismo Dyrektora Zakładu Karnego [...] z dnia 17 lutego 2015 r. w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. Przedmiotem skargi P. N. z dnia 18 lutego 2015 r. jest pismo Dyrektora Zakładu Karnego [...] /dalej: Dyrektor ZK/ z dnia 17 lutego 2015 r., odmawiające doręczenia kopii wydruków płatności dokonanych przez ZK za jego udział w kursach organizowanych przez Europejską Szkołę Kształcenia Korespondencyjnego. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 5 lutego 2015 r. P. N. wniósł o doręczenie kopii wszystkich potwierdzeń przelewów dokonanych do ESKK. Dyrektor ZK informując w/w pismem o odmownym załatwieniu wniosku wskazał na brak podstaw do wydania tego typu kopii, informując jednocześnie, że dotychczas za udział wnioskodawcy w kursach "Specjalista ds. psychologii i socjologii", "Marketing i zarządzanie" oraz "Jak wygrać w negocjacjach" dokonano opłat na ogólną kwotę 245,10 zł. W skardze P. N. podniósł, że Dyrektor ZK mimo pisemnego zobowiązania się do finansowania mu nauki ze środków publicznych, pozostawał w zwłoce z płatnościami, przez co ESKK zagroziła mu konsekwencjami prawnymi. W rezultacie tego wnioskował o wskazanie potwierdzeń z uwzględnieniem dat i kwot płatności, co oprócz waloru informacyjnego dla niego jako bezpośrednio zainteresowanego, stanowiło także informację publiczną z uwagi na wydatkowanie środków publicznych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w skierowanej do P. N. odpowiedzi udzielonej w trybie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2013 r. w sprawie sposób załatwiania wniosków, skarg, i próśb osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która w myśl § 2 tego artykułu obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto z mocy art. 3 § 3 P.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach, zaś na podstawie art. 4 P.p.s.a, rozstrzygają spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach w nim wskazanych. Objętego skargą pisma Dyrektora ZK nie można zakwalifikować jako dotyczącego którejkolwiek kategorii rozstrzygnięć (spraw) objętych opisanymi regulacjami, w szczególności art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., co wyklucza drogę postępowania przez Sądem. Dyspozycja tego artykułu wskazuje, że akt lub czynność podlegająca kontroli sądu administracyjnego musi być z zakresu administracji publicznej oraz dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a jak wskazano w odpowiedzi na skargę, odpowiedź na wniosek skarżącego została udzielona w trybie powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2013 r. /zgodnie z jego § 9 ust. 1 i 3, organ właściwy do załatwienia wniosku, skargi lub prośby jest obwiązany zawiadomić pisemnie wnoszącego o sposobie ich załatwienia, a jeżeli nie przychylił się do skargi, pouczyć wnoszącego o możliwości złożenia skargi na sposób jej załatwienia do właściwego organu, którym na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 w stosunku do dyrektora zakładu karnego jest dyrektor okręgowy Służby Więziennej/. Ubocznie należy wskazać, że gdyby nawet zaskarżone pismo Dyrektora ZK z dnia 17 lutego 2015 r. zakwalifikować jako decyzję (uznając spełnienie minimalnych dla tego aktu wymagań formalnych), to i tak nie mogłaby ona stanowić przedmiotu skutecznie wniesionej skargi. Stosownie bowiem do art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Od pisma tego, traktowanego jako decyzja, skarżący powinien wnieść zatem odwołanie do organu wyższego stopnia, od zachowania którego to wymogu nie zwalnia brak pouczenia w tym zakresie. W przypadku przyjęcia, że dotyczy ono odmowy udostępnienia informacji publicznej, zastosowanie znalazłby przepis art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.), zgodnie z którym o_dmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji (ust. 1), do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a _@POCZ@__odwołanie rozpoznaje się w terminie 14 dni (ust. 2 pkt 1). Skoro skarżący nie wykorzystał przysługujących mu środków prawnych celem wzruszenia zaskarżonej "decyzji", nie został spełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu. Skutkuje to niedopuszczalnością jej merytorycznego rozpoznania, gdyż stanowiłoby to naruszenie fundamentalnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.