II SA/Rz 234/07
WyrokWSA w Rzeszowie2007-10-12
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Krystyna Józefczyk, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocny wyrok skazujący policjanta za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego stanowi obligatoryjną podstawę do zwolnienia go ze służby, nawet jeśli wcześniej orzeczono jego niezdolność do służby?Ratio decidendi
Policjant podlega obligatoryjnemu zwolnieniu ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Nawet jeśli istnieje orzeczenie o niezdolności do służby, nie może ono stanowić podstawy do zwolnienia, jeśli nie było w posiadaniu organu w momencie wydawania decyzji o zwolnieniu na podstawie prawomocnego wyroku skazującego. Prawo nie zostało naruszone, gdy organ administracji działał zgodnie z prawem, opierając się na prawomocnym wyroku skazującym.Stan faktyczny
Skarżący, R. F., policjant, został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie umyślnego przestępstwa. Na tej podstawie Komendant Miejski Policji zwolnił go ze służby. Skarżący odwołał się, podnosząc, że wcześniej orzeczono jego niezdolność do służby. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, wskazując na prymat prawomocnego wyroku skazującego jako podstawy zwolnienia. Skarżący zaskarżył decyzję do sądu, zarzucając organowi I instancji wiedzę o orzeczeniu lekarskim i brak postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Robert Sawuła Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 października 2007 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję .Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji -skargę oddala-
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania R. F. od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] w sprawie zwolnienia ze służby w Policji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jako jej podstawę wskazał art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r. nr 7 poz. 58 ze zmianami) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz.1071 z późniejszymi zmianami) – zwanej dalej k.p.a.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że R. F. pełniąc służbę w sekcji ruchu drogowego Komendy Miejskiej Policji został oskarżony o popełnienie czynu o znamionach przestępstwa z art. 231 § kk. W stosunku do policjanta Sąd Rejonowy Wydział II Karny wydał wyrok z dnia [...] sygn. akt [...], w którym uznał R. F. winnym popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu i skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności zawieszając jej wykonanie na okres próby wynoszący 3 lata oraz karę grzywny. Na skutek wniesionej apelacji od tego orzeczenia, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia [...] , sygn. akt [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji. Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego był podstawą do działania Komendanta Miejskiego Policji, który zwolnił sierż. szt. R.F. ze służby w Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] któremu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Od rozkazu tego odwołał się R. F. kwestionując podstawę prawną zwolnienia ze służby. Wskazał, że orzeczeniem właściwej komisji lekarskiej z dnia [...] stwierdzono u niego niezdolność do służby, natomiast zarzut dotyczący popełnienia przestępstwa jest późniejszy.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że w sytuacji kiedy w stosunku do policjanta zostaje wydany prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, uprawniony organ na mocy art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, jest zobligowany do rozwiązania stosunku służbowego ze skazanym policjantem. Z tych przyczyn Komendant Miejski Policji z chwilą otrzymania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] skazującego R.F. za popełnione przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, prawidłowo wypełnił nałożony w art. 41 ust.1 pkt 4 ustawy o Policji obowiązek, wydając rozkaz personalny z dnia [...] o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu, że w czasie wydawania rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia policjanta się ze służby istniało orzeczenie Komisji Lekarskiej MSWIA stwierdzające niezdolność R. F. do służby w Policji wyjaśnił, że orzeczenie takie może stanowić podstawę do zwolnienia policjanta ze służby w Policji dopiero wówczas, gdy jest ono prawomocne i jest w posiadaniu organu Policji. W tej sprawie wskazane orzeczenie uprawomocniło się w dniu[...], lecz wykonanie mogło nastąpić dopiero po jego otrzymaniu przez Komendanta Miejskiego Policji. Orzeczenie to wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji w dniu [...], następnie zostało przesłane do Komendy Miejskiej Policji. Organ I instancji nie mógł zatem realizować treści orzeczenia przed uzyskaniem tego dokumentu w sensie fizycznym, ponieważ działanie organu administracji polegające na załatwieniu spraw poprzez wydanie decyzji opiera się na dowodach ustalających stan faktyczny. Organ wyjaśnił ponadto, że jeżeli R. F. chciał skorzystać z dowodu, który miał istotne znaczenie w sprawie i mógł zasadniczo wpłynąć na sposób rozwiązania stosunku służbowego, to powinien dostarczyć właściwemu organowi prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej w dacie uprawomocnienia się tego orzeczenia lub zaraz po niej. Odnosząc się natomiast do zarzutu zaskakującej szybkości postępowania wykonawczego w sprawie realizacji wyroku skazującego podał, że jest on bezzasadny. Niezwłoczne działanie organu jest obowiązkiem wynikającym z art. 35 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki.
Ponadto organ odwoławczy podał, że załatwiając tę sprawę mimo posiadania znajdującego się w aktach osobowych R. F. prawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej nie mógł zmienić podstawy rozstrzygnięcia, gdyż jest związany granicą zakresu podmiotowego i przedmiotowego decyzji pierwszoinstancyjnej.
Powyższą decyzję zaskarżył R. F., działając przez pełnomocnika – adwokata i domagał się jej uchylenia oraz przyjęcia, że podstawą rozwiązania stosunku pracy nie jest orzeczenie Sądu lecz orzeczenie Komisji Lekarskiej co do stanu zdrowia skarżącego, ewentualnie wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucił, że organ I instancji wiedział o orzeczeniu komisji lekarskiej odnośnie do jego stanu zdrowia, a zatem przed podjęciem rozkazu personalnego winien był w tym zakresie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Ponadto wskazał, że sprawy powinny być załatwiane niezwłocznie, ale z uwzględnieniem słusznych interesów stron.
W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w zaskarżonej decyzji, wskazując jednocześnie na niezasadność podniesionych przez skarżącego zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
Stan faktyczny jest następujący: pismem z dnia [...]. (data wpływu do KMP) Prokuratura Okręgowa powiadomiła Komendanta Miejskiego Policji o przedstawieniu funkcjonariuszowi R.F. zarzutów popełnienia m.in. przestępstw z art.231 § 1 i 2 kk. W związku z tą informacją rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...], na podstawie art. 39 ust.1 ustawy o Policji oraz § 1 ust. 1 pkt 3 lit.c rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17.07.2002r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. nr 120, poz. 1029), Komendant Miejski Policji zawiesił funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu prawomocnego zakończenia prowadzonego postępowania karnego, nie dłużej jednak niż na 3 miesiące, nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec kolejnego pisma Prokuratury o kontynuowaniu postępowania przeciwko funkcjonariuszowi, Komendant Miejski Policji w oparciu o art. 39 ust.1 ustawy o Policji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] zawiesił R. F. w czynnościach służbowych do czasu prawomocnego zakończenia prowadzonego postępowania karnego. W dniu 23.05.2006r. funkcjonariusz wystąpił do organu I instancji z raportem o skierowania na badania do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA celem określenia stanu zdrowia. Kolejnym raportem złożonym w dniu [...]. R. F.wystąpił o zwolnienie ze służby w Policji z dniem [...], w związku z nabyciem praw emerytalnych oraz orzeczeniem WKL MSWiA uznającym go za całkowicie niezdolnego do pełnienia służby w Policji. Komendant Miejski Policji w dniu[...]. zwrócił się do Sądu Okręgowego o wydanie prawomocnego wyroku z dnia [...]. sygn. II Ka 336/06 dotyczącego R. F. Na podstawie tego wyroku, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. II K 331/04, którym R. F. skazany został za przestępstwo z art.231 § 1 kk, Komendant Miejski Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 41 ust.1 pkt 4 w zw. z art.45 ust.3 ustawy o Policji, zwolnił R. F. ze służby w Policji z dniem [...] nadając rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności. Na skutek odwołania funkcjonariusza, Komendant Wojewódzki Policji decyzją, której skarga dotyczy, utrzymał w mocy rozkaz personalny w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Z akt administracyjnych wynika również, że w dniu [...] do Komendy Wojewódzkiej Policji [...] wpłynęło orzeczenie nr [...] z dnia[...] . Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA orzekające o całkowitej niezdolności R.F. do służby w Policji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku
skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Przepis ten honorując zasadę domniemania niewinności nakłada jednocześnie na właściwego komendanta obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji w sytuacji prawomocnego skazania wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne.
Z przestawionego stanu faktycznego, którego skarga nie kwestionuje, bezspornie wynika, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne; wyrok w tej sprawie zapadł w dniu [...] a ponieważ wydany został przez sąd II instancji (Sąd Okręgowy, który utrzymał w mocy wyrok sądu I instancji, uznając apelacje za oczywiście bezzasadne), dlatego z chwilą ogłoszenia stał się prawomocny. Stąd też obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby. Tak też postąpił Komendant Miejski Policji, który rozkazem personalnym z dnia [...] zwolnił skarżącego ze służby w Policji.
Odnosząc się natomiast do skargi i sformułowanego w niej zarzutu, gdzie skarżący domaga się aby organy Policji dokonały zwolnienia, jednakże z innej postawy prawnej stwierdzić należy, że w dacie złożenia raportu o zwolnienie ze służby na podstawie art.41 ust.1 pkt 1 ustawy o Policji, tj. w dniu [...] spełniona już była przesłanka z art.41 ust.1 pkt 4 tej ustawy. W obrocie prawnym funkcjonował bowiem prawomocny wyrok skazujący, o czym R.F. poinformował Komendanta Miejskiego Policji składając pisemny raport o zwolnienie ze względu na całkowitą niezdolność do pełnienia służby w Policji (k.36 akt adm.). Podkreślić w tym miejscu należy, że wyrok skazujący funkcjonariusza, jako dowód w sprawie, dotarł do organu najpóźniej w dniu [...] (wniosek o jego wydanie do Sądu złożony został [...]– K.15 akt adm.), natomiast orzeczenie o trwałej niezdolności do służby właściwej komisji lekarskiej wpłynęło do Komendy Wojewódzkiej Policji dopiero [...] . Zatem w dacie wydawania rozkazu personalnego przez organ I instancji orzeczenie komisji lekarskiej nie było w posiadaniu organów. Nie mogło więc stanowić podstawy zwolnienia, a tym samym odnieść oczekiwanego skutku w postępowaniu odwoławczym.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że w sytuacji wystąpienia kumulacji podstaw zwolnienia wymienionych w przepisie art.41 ust.1 ustawy o Policji, dowód potwierdzający podstawę zwolnienia ze służby nie może być rozpatrywany w oderwaniu od zdarzenia, które było źródłem tej podstawy. W przypadku popełnienia przez funkcjonariusza przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, dowodem takim jest prawomocny wyrok skazujący, w konkretnym przypadku stwierdzający popełnienie w dniu [...] przez R. F. przestępstwa z art. 231 § 1 kk. Natomiast niezdolność do służby (inwalidztwo) u skarżącego datuje się dopiero od 7.08.2006r. (k.27 akt adm.), a więc zdarzenie skutkujące zwolnieniem ze służby miało miejsce znacznie wcześniej.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga zakres sądowej kontroli aktów administracyjnych. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a. ), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji z prawem. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone.
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło