II SA/Rz 234/11
WyrokWSA w Rzeszowie2011-10-27
Skład orzekający: WSA Jolanta Ewa Wojtyna, WSA Zbigniew Czarnik, WSA Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie świadczenia rodzinnego, gdy strona wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności faktyczne lub dowody, które miały istnieć w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów administracji, stwierdzając naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że organ I instancji nieprawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej na etapie wszczynania trybu wznowienia postępowania oraz połączył w jednym rozstrzygnięciu dwie odrębne sprawy dotyczące różnych świadczeń rodzinnych. Ponadto, organ nie zbadał prawidłowo przesłanek wznowienia postępowania, w tym zachowania terminu przez stronę.Stan faktyczny
M. J. złożyła wniosek o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z marca 2009 r., która uchyliła jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu podlegania męża ustawodawstwu irlandzkiemu. Wnioskodawczyni argumentowała, że jej mąż miał prawo jedynie do zasiłku rodzinnego w Irlandii, a nie do świadczenia pielęgnacyjnego, co wykluczało kumulację świadczeń. Organy administracji odmawiały uchylenia decyzji, wskazując na przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i brak nowych okoliczności. Po kolejnych odwołaniach i uchyleniach decyzji przez SKO z przyczyn formalnych, sprawa trafiła do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] listopada 2010 r., a także postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] października 2010 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...] listopada 2010 r., nr [...] oraz postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...]
II SA/Rz 234/11
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z [...] grudnia 2010 roku w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej uchylającej przyznanie świadczenia rodzinnego. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją [...] z dnia [...] lutego 2007 roku Burmistrz Gminy i Miasta [...] przyznał M. J. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę N. J. na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r. W dniu 23 marca 2009 roku Biuro Świadczeń Rodzinnych otrzymało z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej informację, że mąż M. J. – K. J. podlega od 1 grudnia 2004 roku ustawodawstwu irlandzkiemu. W związku z tym , decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2009 roku Burmistrz Gminy i Miasta [...] uchylił opisaną wyżej decyzję własną z dnia [...] lutego 2007 roku , bowiem zgodnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdy marszałek województwa ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu innego państwa w zakresie świadczeń rodzinnych.
W dniu 26 lutego 2010 roku do Ośrodka Pomocy Społecznej M. J. złożyła wniosek o :
1/ wznowienie postępowania w sprawach [...] i [...] zakończonych prawomocnymi decyzjami Burmistrza Gminy i Miasta [...] oraz o
2/ uchylenie decyzji z [...] marca 2009 roku w sprawach [...] i [...].
We wniosku wskazała że ujawniły się nowe okoliczności faktyczne nie znane organowi wydającemu decyzję , a ustalenia , na których oparto decyzje nie odpowiadają prawdzie. Nadto - w postępowaniu nie brał udziału jej mąż, ona sama nie brała udziału w postępowaniu w zakresie wydanych decyzji , a nadto – decyzję wydano bez zasięgnięcia informacji od właściwego organu, zatem spełnione są przesłanki wymienione w art. 145 k.p.a. Mąż wnioskodawczyni nie miał i nie ma prawa do świadczeń pielęgnacyjnych w Irlandii, a jedynie do zasiłku rodzinnego, zatem nie doszło do kumulacji świadczeń.
Decyzją z [...] marca 2010 r. [...] Burmistrz Gminy i Miasta [...] działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania oraz odmówił uchylenia decyzji wymienionych we wniosku. Organ wskazał, że podstawą do wydania decyzji z dnia [...] marca 2009 roku było wiążące dla organu zawiadomienie z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z 12 marca 2009 roku informujące, że mąż M. J. – K. J. podlega ustawodawstwu irlandzkiemu w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Organ przytoczył przepis art. 23a ust.5 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych i dodał, że Burmistrz Gminy i Miasta [...] nie był właściwy do wydania decyzji z [...] września 2006 roku, gdyż takim organem był marszałek województwa.
Odwołanie od decyzji Burmistrza gminy i Miasta z [...] marca 2010 roku złożyła M. J. Wniosła o zmianę decyzji przez wznowienie postępowania i uchylenie decyzji , ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego postępowania. Wniosła także o przeprowadzenie wszechstronnego i dokładnego postępowania wyjaśniającego dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. W szczególności należy wyjaśnić jaki jest zakres świadczeń rodzinnych udzielonych mężowi odwołującej w Irlandii , jaki był zakres ewentualnego świadczenia nienależnego i czy pobieranie przez odwołującą nienależnego świadczenia było świadome i celowe, a nadto ustalenie stanu zdrowia małoletniej córki. Odwołująca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa procesowego oraz obrazę prawa materialnego, a także ,że decyzja godzi w jej nieuleczalnie chorą córkę, której leczenie i rehabilitacja wymagają dużych nakładów finansowych, co potwierdzają badania lekarskie, z którymi organ administracji w ogóle się nie zapoznał.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2010 [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i może opierać się jedynie na przesłankach wymienionych w przepisie art. 145 § 1 k.p.a. Organ wskazał na treść przepisu art. 149 k.p.a. , zgodnie z którym po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania należy przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia . Organ winien zatem ustalić, czy wniosek o wznowienie wniosła osoba do tego legitymowana, czy złożyła go w terminie i czy sprawa dotyczy decyzji ostatecznej. Na etapie wydania postanowienia o wznowieniu organ bada złożenie wniosku i właściwość organu w świetle przepisu art. 148 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji dokonał merytorycznej oceny przesłanek wznowienia wskazanych we wniosku i odniósł się do nich w uzasadnieniu decyzji, co stanowi naruszenie procedury. Nadto – organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, co nie mogło nastąpić na etapie wszczęcia trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
W dniu [...] czerwca 2010 roku Burmistrz Gminy i Miasta [...] wydał postanowienie o wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. a następnie w dniu [...] lipca 2010 , decyzją [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] marca 2009 r. na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. Organ wskazał ,że po wznowieniu postępowania zapoznano M. J. z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Ustalono też, że K. J. od dnia1 grudnia 2004 roku przebywa i legalnie pracuje w Irlandii i posiada tam uprawnienia do pobierania zasiłku rodzinnego na córkę N. J. W tej sytuacji nie znaleziono podstaw do zmiany decyzji z [...] marca 2009 roku bowiem informacje uzyskane od M. J. pokrywają się z informacjami podanymi przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej. Organ dodał, że nie ma możliwości odniesienia się do pozostałych zarzutów ze względu na fakt, że nie jest organem upoważnionym do prowadzenia korespondencji z zagranicą. Tym organem jest marszałek województwa. Nadto – uchylenie prawa do świadczeń rodzinnych nie jest jednoznaczne ze zobowiązaniem strony do ich zwrotu. Organ odmówił uchylenia decyzji ostatecznej , bowiem podane przez M. J. okoliczności oraz dowody były znane organowi wydającemu decyzje w dniu ich wydania i nie stanowią podstaw do ich uchylenia.
W odwołaniu od tej decyzji M. J. ponowiła swoje dotychczasowe zarzuty i wniosła o zmianę przez uchylenie decyzji [...] a także o przeprowadzenie wszechstronnego i dokładnego postępowania wyjaśniającego dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności – jaki jest i był zakres świadczeń rodzinnych udzielonych mężowi odwołującej w Irlandii wg tamtejszego porządku prawnego, jaki był zakres ewentualnego świadczenia nienależnego , czy pobieranie przez odwołującą nienależnego świadczenia rodzinnego było świadome i celowe, a także ustalenie stanu zdrowia małoletniej beneficjentki . Wniosła również o umożliwienie jej czynnego uczestnictwa w postępowaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2010 r. [...] uchyliło decyzję Burmistrza z [...] lipca 2010, wskazując, że organ wydał postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu , mimo, że działał na wniosek strony. Nadto – zostało wszczęte jedno postępowanie co do dwóch ostatecznych decyzji. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego powinnością organu było zbadanie okoliczności towarzyszących wydaniu każdej ze wskazanych we wniosku decyzji ostatecznych, a postanowienie o wznowieniu postępowania powinno zapaść indywidualnie w stosunku do każdej decyzji. W tej sytuacji decyzję uchylono z przyczyn formalnych, nie zawartych w zarzutach odwołania.
[...] pażdziernika 2010 r. Burmistrz Gminy i Miasta [...],działając na podstawie art. 145 § 1 pkt.5 k.p.a. wydał postanowienie [...] o wznowieniu postępowania w sprawie zmiany ostatecznej decyzji z [...] marca 2009 roku [...] dotyczącej uchylenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2007 roku do 31 sierpnia 2007 roku na dziecko N. J.
Decyzją [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Burmistrz Gminy i Miasta [...], na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] marca 2009 roku Nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z [...] marca 2009 roku uchylono M. J. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na córkę N. na okres od 1 stycznia 2007 roku do 31 sierpnia 2007 roku na podstawie informacji , że w tym okresie mąż M. J. podlegał ustawodawstwu irlandzkiemu. Obowiązek wydania takiej decyzji nakłada na organ przepis art. 23a ust.5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odwołanie od decyzji wniosła M. J. i zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych i obrazę prawa procesowego oraz obrazę prawa materialnego. Wniosła o zmianę decyzji przez niepozbawianie jej zasiłku rodzinnego i dodatków do niego, ewentualnie o zmianę wymienionej decyzji przez niepozbawianie jej wymienionych świadczeń w okresie innym niż okres, w którym jej mąż pobierał zasiłek rodzinny według prawodawstwa irlandzkiego, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W tym wypadku – wniosła o przeprowadzenie wszechstronnego i dokładnego postępowania wyjaśniającego dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w szczególności :
- .jaki jest i był zakres świadczeń rodzinnych udzielonych jej mężowi w Irlandii wg tamtejszego porządku prawnego,
- jaki był zakres ewentualnego świadczenia nienależnego,
- czy pobieranie przez nią nienależnego świadczenia rodzinnego było świadome i z materiałem dowodowym celowe,
- jaki jest stan zdrowia małoletniej beneficjentki , nadto odwołująca powinna mieć zapewniony czynne uczestnictwo w postępowaniu.
Uzasadniając swoje wnioski M. J. zarzuciła, że organ administracji dokonał ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym i nie przeprowadził wszechstronnej i dokładnej analizy sprawy. Pominął fakt, że jej mąż jest i był uprawniony wg prawodawstwa irlandzkiego nie do wszystkich możliwych świadczeń rodzinnych , ale wyłącznie do zasiłku rodzinnego ,nigdy nie był uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie ma mowy o pokrywaniu się świadczeń , zatem jakakolwiek korekta decyzji [...], była zbędna i niedopuszczalna , a nade wszystko krzywdząca dla nieuleczalnie chorej córki, która nigdy nie będzie zdolna do samodzielnej egzystencji, co potwierdzają badania lekarskie z którymi organ administracji w ogóle się nie zapoznał. Zgodnie z przepisem art.12 (9) (11) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 zakaz przyznawania świadczeń tego samego rodzaju na ten sam okres, nie obowiązuje w stosunku do osób dotkniętych inwalidztwem . Kwestię tę organ konsekwentnie pomija. Organ administracji konsekwentnie też utożsamia pojęcie zasiłku rodzinnego ze świadczeniem rodzinnym, co godzi w dyspozycję przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
Organ administracji zaniechał też wszechstronnego i wnikliwego zbadania sprawy, bowiem nie przeprowadził postępowania dowodowego, opierając się jedynie na zawiadomieniu z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej. Nadto organ administracji ma obowiązek wydawania decyzji na podstawie przepisów administracyjnych w dacie orzekania .Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 17.II.2009 II SA/Łd 807/08 wypowiedział się, że organy administracji mają obowiązek rozpatrzenia sprawy na tle wszystkich przepisów , jakie w danym przypadku mogłyby mieć zastosowanie. Dalej, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Akta sprawy dowodzą, że został naruszony przepis art. 10 § 1 k.p.a. Odwołująca dodała, że zgodnie z przepisami unijnymi dotyczącymi zbiegu świadczeń czy też zakazu kumulacji świadczeń rodzinnych organy administracji publicznej mają obowiązek zbadać , jakie świadczenia przysługują rodzinie wnioskodawcy z państwa członkowskiego , w którym zatrudniony jest pracownik, a następnie ustalić , czy pokrywają się one z dochodzonymi w państwie zamieszkania , na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie dokonując w tym zakresie ustaleń – organy naruszają przepisy Wspólnoty oraz przepisów art. 7 k.p.a. , art. 77k.p.a. i art. 80 k.p.a. i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zatrudnienia lub prowadzenia działalności zarobkowej na własny rachunek w ogóle nie przewiduje danego rodzaju świadczenia / n.p. zasiłku pielęgnacyjnego / a prawo do tego świadczenia przysługuje na podstawie przepisów państwa zamieszkania, to brak jest podstaw, aby przyznanie tego świadczenia podlegało zawieszeniu. Żaden z przepisów zawartych w Rozporządzeniach Rady Nr 1408/07 i Nr 574/72 takiej sankcji nie zawiera. Poza tym organ właściwy w sprawie uznania świadczenia za nienależnie pobrane powinien ustalić, czy nieprawidłowe uznanie na etapie przyznawania uprawnienia pewnych faktów za udowodnione , nastąpiło wskutek świadomego działania strony. W niniejszej sprawie organ w ogóle nie rozważał tego zagadnienia, przyjmując "z góry" , że świadczenia rodzinne w całości mają charakter nienależny. Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na mocy przepisu art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...]. W uzasadnieniu wskazało, że obowiązek wydania decyzji z [...] marca 2009 roku wynikał z art. 23a ust.5 ustawy z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, na podstawie którego organ I instancji po otrzymaniu zawiadomienia z Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej z 23 marca 2009 roku o tym, że w przypadku M. J. mają zastosowanie przepisy o koordynacji zabezpieczenia społecznego. Bezzasadne są zarzuty dotyczące nie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i informacyjnego odwołującej , bowiem uczestniczyła ona w postępowaniu, składała odwołania i uzupełniała dokumentację.
W skardze M. J. powtórzyła zarzuty odwołania i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub , stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiot analizy Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...] listopada 2010 r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej z [...] marca 2009 roku nr [...].
Bezsporne jest, że decyzją [...] z [...] lutego 2007 roku Burmistrz Gminy i Miasta [...] przyznał M. J. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad dzieckiem N. J., na okres od 1 stycznia 2007 do 31 sierpnia 2007 r.. W dniu 23 marca 2009 roku Biuro Świadczeń Rodzinnych otrzymało informację ,że od 1 grudnia 2004 roku mąż M. J. – K. J. przebywa w Irlandii, gdzie pracuje i podlega ustawodawstwu irlandzkiemu. Burmistrz Gminy i Miasta [...] uznał że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, dlatego decyzją [...] z [...] marca 2009 roku orzekł o uchyleniu od dnia 1 stycznia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 roku w/w decyzji własnej z [...] lutego 2007 roku. Decyzja z [...] marca 2009 doręczona została osobiście M. J. w dniu 7 kwietnia 2009 roku , o czym świadczy podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Decyzja zawiera prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie odwołania. Bezsporne jest, że M. J. nie zaskarżyła tej decyzji w trybie zwykłym, natomiast w dniu 26 lutego 2010 roku złożyła wniosek /datowany 16 lutego 2010/ o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] [...] oraz o uchylenie tej decyzji wskazując na przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt.5 k.p.a. Wskazany przepis stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Postępowanie wznawia się na tej podstawie, jeżeli spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze – ujawnione okoliczności lub dowody istotne dla sprawy są nowe. W orzecznictwie przyjmuje się, że "nowe okoliczności faktyczne" lub ‘nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne , muszą więc dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej , wyrażoną w art. 7 k.p.a. obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność występowała, prowadząc w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", ‘"nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli bowiem okoliczności faktyczne powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to stanowi to podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie do wznowienia postępowania. Trzecią przesłanką jest to, że "nowe okoliczności faktyczne" lub "nowe dowody" nie były znane organowi wydającemu decyzję W rozpatrywanej sprawie pismo M. J. z dnia 26 lutego 2010 r. / data pisma 16. 02.2010 / zawiera dwa wnioski – o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z [...] marca 2009 i o uchylenie tej decyzji. Wniosek powołuje przepis 145 § 1 pkt.5 k.p.a. , nie wskazując jednocześnie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi który wydał decyzję. Wnioskodawczyni podała, że jej mąż nie miał i nie ma prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wg. Irlandzkiego porządku prawnego, wbrew ocenie jaka legła u podstaw decyzji, nie ma tutaj mowy o niedozwolonej kumulacji praw do świadczeń. Wnioskodawczyni zarzuca też, że organ uznał pobrane przez nią świadczenia za nienależnie pobrane, co nie jest prawdą, bowiem organ jedynie uchylił prawo do świadczeń rodzinnych bez wypowiadania się w kwestii świadczeń nienależnych . W tym miejscu należy wskazać, że wnioski zawarte w piśmie M. J. z 26 lutego 2010 r. dotyczą również decyzji [...] z dnia [...] marca 2009 r. uchylającej od dnia 1 września 2006 r. do 31 sierpnia 2007 decyzję z dnia [...] września 2006 roku zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego zasiłku na rzecz N. J. Kolejne zarzuty dotyczą stanu zdrowia małoletniej córki M. J., która, jako osoba z zespołem Downa nigdy nie będzie zdolna do samodzielnej egzystencji, a koszty leczenia są dotkliwe. Sąd zauważa, że sytuacja małoletniej N. J. musiała być znana organowi w momencie przyznawania prawa do świadczeń rodzinnych z dodatkami, natomiast kwestionowana decyzja dotyczy uchylenia prawa do tych świadczeń z powodu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego , a sytuacja rodzinna i majątkowa strony nie była przedmiotem sprawy. Tak więc zarzuty przedstawione przez M. J. polemizują z oceną dowodów dokonaną przez organ i nie wskazują na żadne nowe okoliczności faktyczne , czy dowody nie znane organowi wydającemu decyzję.
Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania .Jak wskazano wyżej, decyzję z [...] marca 2009 roku M. J. otrzymała w dniu 7 kwietnia 2009 roku , a wniosek o wznowienie postępowania złożyła do Burmistrza Gminy i Miasta [...] w dniu 26 lutego 2010 roku, czyli po blisko 10 miesiącach, nie wskazując kiedy dowiedziała się o okolicznościach , które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Wprawdzie przepis art. 145 § 1 pkt.5 k.p.a. mówi o ujawnieniu nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi..., jednak sprawą oczywistą jest, że strona może na tej podstawie prawnej domagać się wznowienia postępowania jedynie wtedy, gdy przed wydaniem decyzji ostatecznej nie wiedziała o tych okolicznościach lub dowodach. Orzecznictwo jest zgodne, że zachowanie terminu określonego w przepisie art. 148 § 1 k.p.a. musi być udowodnione przez stronę, zaś organ swobodnie ocenia dowody w tej mierze. / vide m.in. wyroki NSA z 16.10.1998 III SA 2802/97 LEX 34954 i z 19.05.2000 i SA/Wr 1038/97 LEX 1038/97/. Z akt sprawy nie wynika, by organ podjął czynności niezbędne do wyjaśnienia, czy termin , o którym mowa w tym przepisie został przez stronę zachowany.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Burmistrz Gminy i Miasta [...] decyzją z [...] marca 2010 r. Nr [...] odmówił wznowienia postępowania oraz uchylenia decyzji wymienionych we wniosku, rozpoznając jednym rozstrzygnięciem sprawę dotyczącą zasiłku rodzinnego z dodatkami oraz sprawę, której przedmiotem było świadczenie pielęgnacyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z [...] kwietnia 2010 roku uchyliło decyzję Burmistrza, słusznie wskazując , że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ odwoławczy wskazał, że na tym etapie postępowania organ winien ustalić, czy wniosek o wznowienie postępowania wniosła osoba legitymowana, czy złożyła go w terminie i czy sprawa dotyczy decyzji ostatecznej. Organ słusznie stwierdził, że ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w toku postępowania wznowionego. Oparcie przez organ I instancji decyzji o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie ocenie przyczyn wznowienia przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z § 3 w zw. z § 2 art. 149 k.p.a. uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Nadto – organ I instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznych, która to sentencja nie mieści się w zakresie rozpatrywania na etapie wszczęcia trybu nadzwyczajnego , jakim jest wznowienie postępowania. Sąd zgadza się ze stanowiskiem SKO, że decyzja Burmistrza z [...] marca 2010 roku , jako wydana z naruszeniem przepisów postępowania powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, mimo to decyzja SKO została uchylona przez Sąd z powodu połączenia w jednym rozstrzygnięciu dwóch różnych spraw . Postępowanie dotyczące przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego toczyło się pod sygn. [...] i zakończyło się decyzją Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] lutego 2007 roku. uchyloną decyzją z [...] marca 2009 roku [...] Wniosek M. J. z 26 lutego 2010 łączy tę sprawę ze sprawą, której przedmiotem jest zasiłek rodzinny i dodatki do niego, a organ rozstrzygnął je łącznie. W ocenie Sądu jest to nieprawidłowe, bowiem przedmiotem tych postępowań są różne świadczenia rodzinne, przyznane odrębnymi decyzjami i na różne okresy. Z tego powodu należało wydać swa odrębne rozstrzygnięcia, tym bardziej, że w dalszym postępowaniu SKO decyzją z [...] sierpnia 2010 r. [...] uchyliło decyzję Burmistrza Gminy i Miasta [...] z [...] lipca 2010 roku stwierdzając, że organ ten nieprawidłowo wszczął jedno postępowanie co do dwóch ostatecznych decyzji.
. W ponownym postępowaniu Burmistrz Gminy i Miasta [...] zastosował się do wskazówek organu II instancji i wydał w dniu [...] pażdziernika 2010 roku dwa postanowienia o wznowieniu postępowania, jedno – [...] w sprawie zmiany ostatecznej decyzji z [...] marca 2009 roku dotyczącej uchylenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do niego, oraz drugie- [...] w sprawie zmiany ostatecznej decyzji z [...] marca 2009 roku dotyczącej uchylenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W wyniku wznowienia postępowania wydane zostały odrębne decyzje odmawiające uchylenia decyzji ostatecznych ,utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Usunięcie przez Sąd tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego spowodowane było wcześniejszymi naruszeniami przepisów postępowania, wskazanymi wyżej, a mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie sygn. II SA/Rz 233/11 , której przedmiotem jest odmowa uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej zasiłku rodzinnego i dodatków do niego, Sąd uchylił rozstrzygnięcia, które wydane były łącznie dla obu świadczeń , a to : decyzję [...] z [...] sierpnia 2010 i poprzedzającą ją decyzję [...], postanowienie z [...] czerwca [...];[...] oraz decyzję [...] z [...] kwietnia 2010 i poprzedzającą ją decyzję [...]. Po uchyleniu w niniejszej sprawie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia o wznowieniu postępowania , w obu sprawach pozostał do rozpatrzenia wniosek M. J. z 26 lutego 2010 roku o wznowienie postępowania . Po jego rozpatrzeniu rzeczą organu będzie wydanie rozstrzygnięcia w trybie określonym w przepisie art. 149 k.p.a. przy uwzględnieniu powyższych rozważań.
Z powyższych względów Sąd na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt.1 lit. c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie o wznowieniu postępowania, bowiem wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło