II SA/Rz 236/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-11-13

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Robert Sawuła, Stanisław Śliwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, rozpatrując sprawę samowoli budowlanej polegającej na istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, powinien uwzględnić przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, oraz zasady współżycia społecznego i równości wobec prawa?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie dokonały pełnych ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich oraz zasad współżycia społecznego i równości wobec prawa, co było niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że budowa w zbliżeniu do granicy nieruchomości sąsiedniej może być uznana za legalną jedynie wyjątkowo, gdy istnieją szczególnie uzasadnione przyczyny, a organy muszą zbadać wpływ takiej budowy na chroniony prawem interes sąsiada.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w związku z samowolą budowlaną polegającą na istotnym odstępstwie od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Właściciele sąsiedniej działki skarżyli decyzje organów nadzoru budowlanego, zarzucając naruszenie przepisów i poprzednich wyroków sądów. Organy administracji ustaliły, że budynek mieszkalny oraz dobudowany ganek zostały wykonane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, w tym w zbliżeniu do granicy działki sąsiedniej.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 r. sprawy ze skargi H. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. do wyroku z dnia 13 listopada 2008 r. Wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2006/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 705/05 oddalający skargę H. K., Z. K. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Zaskarżona decyzja organu II instancji wydana w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) uchylała w pkt I decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. (nr [...]) w przedmiocie obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Natomiast w pkt II nakładała na S. C., E. C. i A. C. - będących właścicielami i inwestorami budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 898 w M., budowanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego -obowiązek sporządzenia i przedstawienia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania decyzji, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Sprawa legalności robót budowlanych dot. przedmiotowego budynku była prowadzona ponownie w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2004 r., sygn. akt SA/Rz 1234/03, który stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. dot. nałożenia na M. i S. K. obowiązków mających na celu doprowadzenie robót budowlanych na działce nr 898 w M. do stanu zgodności z prawem. Wyrokiem tym Sąd stwierdził również nieważność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. dot. wstrzymania robót budowlanych na wymienionej działce oraz nieważność decyzji organu drugoinstancyjnego z dnia [...] grudnia 2003 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r., która udzielała pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W uzasadnieniu wyroku z dnia 22 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawarł szczegółowe wytyczne dla organów co do dalszego postępowania. Zalecił im przede wszystkim ustalenie, czy roboty budowlane trwają czy też zostały zakończone. W tym pierwszym przypadku Sąd zalecił aby po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu tych robót dokonać oceny czy w świetle istniejącego stanu faktycznego, a zwłaszcza odległości spornego obiektu budowlanego od granicy działek (ustalonej według danych z ewidencji gruntów) możliwe jest - przy uwzględnieniu przepisów prawa, w tym warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie a obowiązujących w dacie wykonania robót budowlanych - doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji ustalenia, że doprowadzenie do zgodności z prawem byłoby możliwe Sąd nakazał rozstrzygnięcie sprawy przy zastosowaniu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli zaś osiągnięcie owej zgodności nie byłoby możliwe należy wydać decyzję w parciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Prowadząc ponownie postępowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że roboty budowlane wykonywane są w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz z naruszeniem obowiązujących przepisów, dlatego też postanowieniem z dnia [...] września 2004 r., nr [....] wstrzymał ich prowadzenie, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] nałożył na S. C., E. C. i A. C. "obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz wykonanie określonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem". Rozstrzygnięcie to zostało zakwestionowane w drodze odwołania przez H. K. i Z. K. w następstwie rozpoznania którego organ II instancji wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. o wskazanej wyżej treści. Podstawą tej decyzji było ustalenie, iż na działce nr 898 w M. zlokalizowany jest budynek mieszkalny dwukondygnacyjny, niepodpiwniczony, murowany, posiadający dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej, kryty blachą trapezową ocynkowaną. Przy głównej bryle budynku mieszkalnego od strony działki nr 897/1 wykonany jest ganek o wymiarach 3,47 m x 1,55 m z zadaszeniem podpartym w narożu słupem betonowym. Otwory okienne w ścianie zewnętrznej bryły głównej budynku mieszkalnego oraz ganku od strony działki nr 897/1 zostały zamurowane. Pomiędzy działką nr 898 stanowiącą własność państwa C. a działką nr 897/1 należącą do K. K. istnieje ogrodzenie z siatki z betonowym murkiem, szerokości 14 cm. Pomiary odległości naroży ganku od lica zewnętrznego murku ogrodzenia wynoszą 1,68 m i 1,80 m, szerokość ganku 1,55 m, co daje odległość ściany zewnętrznej głównej bryły budynku w punktach styku ścian ganku 3,23 m i 3,35 m. Jak wynika z kopii mapy zasadniczej ogrodzenie nie stanowi jednak granicy działki, która nie jest w terenie wyznaczona. W oparciu o kopię mapy zasadniczej ustalono, że ściana zewnętrzna głównej bryły budynku zwrócona w stronę granicy z działką nr 897/1, wzdłuż granicy jest usytuowana ukośnie i odległości naroży budynku wynoszą odpowiednio ok. 2,50 m i ok. 4,75 m, odległości naroży ganku od granicy wynoszą odpowiednio ok. 1,50 m i 1,70 m, zaś odległość słupa betonowego podpierającego zadaszenie od granicy działki wynosi 0,95 m. Przedmiotowy budynek realizowany jest na podstawie ostatecznej decyzji Naczelnika Gminy nr [...] z dnia [...] lipca 1974 r. udzielającej ówczesnemu inwestorowi – M. M. pozwolenia na budowę, które następnie zostało przeniesione na M. i S. K., a w dalszej kolejności na E. C., S. C. i A. C. Pozwolenie na budowę wskazywało następujące odległości budynku: 6 m od osi drogi dojazdowej, 22 m od osi szosy oraz 3,5 m i 6 m od granicy działki G. G. Decyzję tę poprzedziła decyzja Urzędu Powiatowego z dnia [...] lipca 1974 r. zatwierdzająca plan realizacyjny budynku mieszkalnego M. M., adaptowanego według projektu WB-3305. Zatwierdzony plan zagospodarowania działki w skali 1:1500 określa odległość 3,40 m i 4,50 m od granicy działek sąsiednich, w tym od granicy z działką nr 897/1. Organ odwoławczy stwierdził, iż w zakresie usytuowania budynku zastosowanie znajdują warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki budownictwa powszechnego, określone w Zarządzeniu Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. wskazując jednocześnie, iż wskazane w tym Zarządzeniu wymagania zostały w niniejszej sprawie zachowane. Odnosząc się z kolei do oceny zgodności usytuowania ściany podłużnej ganku wykonanego w październiku 1999 r. organ II instancji stwierdził, że należy mieć w tym zakresie na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków teclmicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140 z późn. zm.) obowiązujące w dacie wykonania robót. Przytaczając treść art. 12 ust. 6 tego rozporządzenia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że na działce sąsiedniej tj. nr 897/1 budowany jest budynek mieszkalny z garażem w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę. Zatwierdzony projekt budowlany przewiduje usytuowanie budynku inwestora (K. K.) w odległości l,5m od granicy działki nr 898 oraz wskazuje na usytuowanie ściany ganku w tej samej odległości tj. 1,5 m. Zdaniem organu, niewątpliwie w miejscu usytuowania słupa wspierającego zadaszenie nastąpiło zbliżenie do działki sąsiedniej na odległość 0,95 m, jednak przepisy rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. dotyczą odległości ścian i nie można ich tym samym odnosić do wspierającego słupa. W ocenie organu odwoławczego, zmiany dokonane w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego w zakresie podpiwniczenia (rezygnacja z piwnic), w zakresie rodzaju dachu (ze stropodachu kopertowego na dach dwuspadowy z poddaszem i związane z tym wykonanie schodów z piętra na poddasze) nastąpiły w trakcie budowy i stanowią istotne odstępstwo. Odstępstwem takim jest również inne usytuowanie budynku w stosunku do ustaleń zatwierdzonego planu zagospodarowania, jak też wykonanie ganku. Podstawą uchylenia decyzji organu pierwszoinstanyjnego i orzeczenia reformatoryjnego był brak uzasadnienia prawnego wskazującego na jakich uwarunkowaniach, wynikających z konkretnych przepisów prawa materialnego, organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie w zakresie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, jak też brak sprecyzowania do jakich konkretnie robót zobowiązuje inwestora. Ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. wystąpili H. K. i Z. K., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 22 stycznia 2004 r. Skarżący podkreślili, iż główna bryła budynku została posadowiona w 1975 r. w odległości 2,5 m i 3,4 m od granicy działki 897, nie zaś jak wskazuje organ 2,5 m i 4,75 m. Do oceny prawidłowości usytuowania przedmiotowego budynku powinny znaleźć zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Ganek został zaś postawiony w 1999 r. w odległości 95 cm i 136 cm, więc powinno się do niego stosować przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. Zdaniem składających skargę, nie może natomiast mieć w sprawie znaczenia powołany przez organ art. 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r., bowiem stosując go organ pominął kwestię obowiązku uzyskania pisemnej zgody właściciela sąsiedniej działki w sytuacji przybliżenia budynku do granicy, której to zgody skarżący nie wyrazili (była ona konieczna do dnia 17 marca 2001 r.). Oddalając skargę H. K. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyjął, iż skarżona decyzja nie narusza prawa a wytyczne zawarte w poprzednim wyroku tego Sądu tj, z dnia 22 stycznia 2004 r. zostały wykonane. Organy orzekające ustaliły bowiem przebieg granicy między działkami nr 898 i 897, ustaliły również właściwe przepisy techniczne obowiązujące w dacie wykonania poszczególnych robót. Odległość pełnej ściany spornego budynku ukośnie usytuowanej względem granicy z działką nr 897/1 w najbardziej zbliżonym do niej miejscu wynosi 2,50 m i nie narusza wynikającej z Zarządzenia z 1966 r. odległości minimalnej wynoszącej 1,50 m. Wymagane prawem tj. przez art. 12 ust. 6 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r. odległości spełnia również dobudowany z istotnym odstępstwem od pozwolenia na budowę ganek. Powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej H. K. i Z. K. od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2006 r. uchylił go i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W jego uzasadnieniu Sąd wskazał, iż nie została w sprawie wyjaśniona kwestia czy rzeczywiście na działce sąsiadującej z działką inwestora realizowany jest, na podstawie pozwolenia na budowę, obiekt budowlany w odległości takiej, jak budynek mieszkalny, którego dotyczy niniejsza sprawa a zatem czy można w związku z tym odwoływać się do wyrażonej w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady równości wobec prawa. Ponadto, w ocenie NSA, nie można traktować w oderwaniu od siebie poszczególnych elementów przedmiotowego obiektu budowlanego lub też dobudowywanej do tego obiektu jego części (ganku). Ganek ten został dobudowany do objętego pozwoleniem na budowę budynku mieszkalnego w warunkach istotnego odstąpienia przez inwestora od tego pozwolenia, w zbliżeniu do granicy nieruchomości sąsiedniej. Ganek ten stanowi całość w znaczeniu archi-tektoniczno-budowlanym (pomieszczenie ganku ograniczone ścianami, posiadające dach, wraz z zadaszonym wejściem, w części opierającym się na ścianie budynku i ganku, zaś w jednym punkcie opartym na słupie). W ocenie NSA, nie można zadaszenia ganku i słupa je podpierającego rozpatrywać w oderwaniu od samego ganku jako jego elementów, nie podlegających wymogom przepisów Prawa budowlanego. Powyższe prowadzi w konsekwencji do przyjęcia, że najbliżej granicy położona część ganku znajduje się w odległości 0,95 m od granicy działki. Następnie, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt OSK 786/04 (ONSAiWSA z 2005 r. nr 247, poz. 86) Sąd podkreślił, iż organ administracji rozpoznający sprawę dotyczącą zlikwidowania następstw istotnego odstąpienia do pozwolenia na budowę, mając na uwadze, że wedle art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego należy zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich (w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości) powinien tę ochronę rozważyć w świetle art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Budowa przy granicy nieruchomości lub też w zbliżeniu do granicy może zostać uznana za legalną wyjątkowo, gdy istnieją szczególnie uzasadnione przyczyny. Wydając decyzję, organ powinien mieć zatem na uwadze zasadę określoną w art. 7 KPA, która wymaga uwzględnienia słusznego interesu stron postępowania. Pozytywnie można więc rozstrzygnąć sprawę tej strony, która wykaże w toku postępowania, że budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią lub w zbliżeniu do tej granicy nie narusza zasad współżycia społecznego, jak też nie zakłóca korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach dokonywanej kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazanym wyżej wyrokiem z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2006/06 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2006 r. i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Z mocy przepisu art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Uchylając wyrok Sądu I instancji NSA wskazał, że Sąd ten, jak i organy administracji przyjmując, że objęty postępowaniem obiekt - znajdujący się w odległości nie mniejszej niż 1,50 m od granicy - nie narusza prawa w sposób uniemożliwiający jego legalizację posłużyły się przepisem art. 32 ust. 1 Konstytucji RP statuującym zasadę równości wobec prawa, w tym przypadku równego traktowania właścicieli sąsiadujących ze sobą nieruchomości, bowiem na działce sąsiedniej budowany jest obiekt budowlany w analogicznej odległości od granicy. Sąd II instancji wskazał jednak, że materiał dowodowy zebrany w sprawie nie wyjaśnia dokładnie, czy rzeczywiście na działce sąsiedniej jest taki obiekt wykonywany. W wyroku NSA przesądził w sposób jednoznaczny kwestię, że nie można traktować w sposób oderwany od siebie poszczególnych elementów dobudowanego do budynku - w warunkach istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę - ganku. Ganek stanowi całość w znaczeniu architektoniczno-budowlanym, dlatego nie można zadaszenia ganku i słupa je podpierającego rozpatrywać w oderwaniu od samego ganku jako jego elementów nie podlegających wymogom przepisów Prawa budowlanego. W konsekwencji powinno się przyjąć, że najbliższa granicy część ganku znajduje się w odległości 0,95 m od granicy działki. Sąd II instancji podkreślił - odwołując się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i NSA - iż organ administracji rozpatrując sprawę dotyczącą likwidowania następstw istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę, mając na uwadze że w myśl art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego musi zapewnić ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, a w tym właściciela sąsiedniej nieruchomości, dlatego powinien ją rozważyć w szczególności w świetle przepisów art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Treść tych przepisów wskazuje, że nie ma zakazu powstawania obiektów budowlanych przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada jednak nie oznacza to, że organ orzekający w sprawie wydaje rozstrzygnięcie mając na uwadze tylko interes inwestora. Organ rozpoznając sprawę dotyczącą budowy przy granicy z sąsiednią nieruchomością, lub też w zbliżeniu do tej granicy powinien mieć zwłaszcza na uwadze konstytucyjny obowiązek równego traktowania wobec prawa oraz konstytucyjne zasady: równości wobec prawa i ochrony własności. W sprawie orzekano o budowie znacznie zbliżonej do granicy (0,95 m), nie badając, jaki ma to wpływ na chroniony prawem interes skarżącej. Budowa przy granicy nieruchomości lub też w zbliżeniu do granicy, może być uznana za legalną wyłącznie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny. Wskazuje na to wymaganie zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, jak i art. 144 kc przewidujący, iż właściciel nieruchomości powinien powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Wydając decyzję organ administracji powinien w szczególności mieć na uwadze zasadę ogólną wyrażoną w art. 7 kpa, wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron postępowania. Pozytywnie można zatem rozstrzygnąć sprawę tej strony, która wykaże w toku postępowania, iż budowa przy granicy z nieruchomością sąsiednią, lub w zbliżeniu do tej granicy, nie narusza zasad współżycia społecznego jak też nie zakłóca korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości a także w zależności od konkretnej sprawy, wynika z zasady równości wobec prawa określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wiedzę wymaganą do dokonania w tym zakresie oceny organ administracji musi powziąć w toku postępowania, a zatem w wyniku podjęcia odpowiednich czynności wyjaśniających z udziałem stron postępowania (art. 10 ust. 1 Kpa). Mając na uwadze powyższe wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2006/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje organów obu instancji. Ponownie prowadząc postępowanie obowiązkiem organów nadzoru budowlanego będzie uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wskazanym w uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwłaszcza poczynienie pełnych ustaleń co do obiektów budowlanych wzniesionych lub wznoszonych po obu stronach granicy pomiędzy działkami nr 898 i 987/1 w M. i ich odległości od tej granicy. Po uzupełnieniu materiału dowodowego we wskazanym wyżej kierunku należy rozważyć kwestię sposobu likwidacji następstw istotnego odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę, mając na uwadze zaprezentowane w tej materii stanowisko NSA. W szczególności chodzi tutaj o wzięcie pod rozwagę przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane z uwzględnieniem przepisów art. 140 i 144 kc oraz powołanego przez Sąd w uzasadnieniu orzecznictwa NSA i Trybunału Konstytucyjnego. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło