II SA/Rz 236/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. T. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji o rejestracji samochodu oraz odmowy jego zarejestrowania postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. T. T. wezwana do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł. od zaskarżonej przez siebie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...], w terminie do jego opłacenia powołując się na trudną sytuację materialną zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Ten sam zakres dochodzonego prawa pomocy wskazała w złożonym jednocześnie urzędowym formularzu PPF, powołując się dodatkowo w jego uzasadnieniu na okoliczność samotnego wychowywania dwojga dzieci w wieku 7 i 9 lat. Jej mąż wyjechał i nie utrzymuje kontaktów z rodziną. Wnioskodawczyni nie występowała przeciwko niemu o zasądzenie alimentów z obawy przed ewentualną koniecznością opuszczenia stanowiącego jego własność domu, w którym wraz z dziećmi zamieszkuje. Oprócz wyżej wymienionych jest to także 20-letnia córka, która z osiąganych dochodów z pracy zarobkowej (950 zł. netto/ 1330 zł. brutto) pomaga jej w utrzymaniu (jedyne źródło dochodów skarżącej to zasiłek rodzinny w wysokości 182 zł.). T. T. wg złożonego oświadczenia oprócz związanego z przedmiotem skargi samochodu osobowego m-ki Opel Astra o wartości 4 tys. zł. nie posiada żadnych innych wartościowych składników majątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając złożony wniosek w oparciu o powyższe kryterium uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez skarżącą okolicznościach. Wobec braku wolnych zasobów pieniężnych oraz składników majątku które przynosiłyby dochód lub których ewentualne zbycie z przeznaczeniem na opłacenie związanych ze sprawą kosztów (już wymaganych i mogących wystąpić w przyszłości) byłoby możliwe, jedyne źródło ich pokrycia można upatrywać w dochodach skarżącej i jej pracującej córki (dla potrzeb prawa pomocy pod uwagę brany jest majątek i dochody wszystkich osób prowadzących wspólne z wnioskodawcą gospodarstwo domowe). Ze złożonego wniosku nie wynika przy tym, że w pokryciu tych kosztów wnioskodawczyni mogłaby liczyć na finansowe wsparcie innych osób (zwrócenia uwagi wymaga wynikająca z akt administracyjnych informacja skarżącej, że w sfinansowaniu zakupu związanego z przedmiotem skargi samochodu niezbędnego m.in. do odwożenia dzieci do szkoły pomógł jej brat). W obecnej sytuacji jednak gdy T. T. pobiera tylko zasiłek rodzinny, główny ciężar związany z utrzymaniem domu i rodziny spoczywa praktycznie na jej pełnoletniej córce. Niezależnie od tego, mając na uwadze łączną wysokość ich dochodów (1132 zł. netto), trudno uznać je za dostatecznie duże, aby przy konieczności pokrycia wszystkich niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem 4-osobowej rodziny (m.in. wyżywienie, opłaty, środki czystości) pozwoliły one skarżącej na chociażby częściowe wywiązanie się z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie. Jest to szczególnie widoczne w przypadku proporcjonalnego podziału tej kwoty przez ilość osób w rodzinie; daje to kwotę 283 zł. miesięcznie na osobę, która jest niższa od wynikającego z ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115 poz. 728) kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (obecnie 351 zł.), dającego możliwość ubiegania się o przyznanie określonych w niej świadczeń pieniężnych. Powyższe potwierdza więc zasadność złożonego wniosku i przyznanie skarżącej zwolnienia od całości związanych ze sprawą kosztów sądowych. Odmienne uznanie pozbawiałoby ją prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji (związane jest to zwłaszcza z wymogiem opłacenia wpisu od skargi), za obiektywnie niemożliwe należy też uznać poczynienie przez nią jakichkolwiek oszczędności na pokrycie pozostałych kosztów sądowych mogących wystąpić po jej stronie w przyszłości. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.