II SA/Rz 236/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu administracyjnym w sprawie rejestracji pojazdu -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] Starosta S. po rozpatrzeniu wniosku T. T. z dnia 1 marca 2007 r. wraz z załączonymi dokumentami orzekł o rejestracji samochodu osobowego marki Opel Astra 1.6, nr nadwozia [...], nr rejestracyjny [...] na T. T. zam. [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. Następnie postanowieniem z dnia 26 października 2009 r. Starosta S. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji samochodu, zakończonego opisaną na wstępie decyzją. Jako przyczyną wznowienia postępowania organ wskazał wydanie przez Starostę J. decyzji z dnia 15 września 2009 r., nr [...] uchylającej własną decyzję z dnia 16 sierpnia 2006 r. w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego marki Opel Astra 1.6, nr nadwozia [...], która to decyzja była podstawą do zarejestrowania pojazdu i wydania nowego dowodu rejestracyjnego – [...]. Działając w trybie wznowienia postępowania Starosta S. decyzją z dnia 10 listopada 2009 r., nr [...] uchylił własną decyzję z dnia 29 marca 2007 r. oraz odmówił zarejestrowania samochodu osobowego marki Opel Astra na T. T. Jako podstawę decyzji organ wskazał art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 108 poz. 908 ze zm., zwana dalej uPrd) oraz art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej w skrócie k.p.a.). W uzasadnieniu starosta wyjaśnił, że w dniu 21 września 2009 r. otrzymał decyzję Starosty J. z dnia 15 września 2009 r., który to uchylił decyzję własną z dnia 16 sierpnia 2006 r. o rejestracji pojazdu marki Opel Astra na rzecz P. S. P. i odmawiającą rejestracji tego pojazdu. Organ wyjaśnił, że przyczyną takiego rozstrzygnięcia Starosty J. był sprzeciw Prokuratora Rejonowego w J. G. z dnia 6 sierpnia 2009 r. odnośnie zarejestrowania tego samochodu. Wskazano, że w sprawie zakończonej decyzja o zarejestrowaniu pojazdu, a wydaną przez Starostę J. wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydał rozstrzygnięcie. Podano również, że decyzja Starosty J. została wydana w wyniku popełnienia przez właściciela pojazdu przestępstwa i stanowiła wyłudzenie nieprawdy, co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w J. G. z dnia 8 kwietnia 2009 r. II K [...], który stał się prawomocny. Organ wskazał, że lektura decyzji Starosty Jeleniogórskiego prowadzi do wniosku, że P. P. składając wniosek o rejestrację w/w pojazdu, przedstawił m.in. sfałszowaną umowę jego kupna-sprzedaży. Starosta S. wyjaśnił, że dokonał rejestracji tego samochodu w dniu 29 marca 2007 r., opierając swoją decyzję na decyzji Starosty J. kolejno uchylonej, co w konsekwencji doprowadziło również do uchylenia swojej dotychczasowej decyzji o rejestracji przedmiotowego samochodu. W konkluzji organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pojazd ten został zbyty przez P. P., który nie był jego właścicielem. Odwołanie od tej decyzji złożyła T. T. wnosząc o jej zmianę lub uchylenie. Podała, że decyzja ta jest dla niej krzywdząca, gdyż kupiła samochód Opel Astra w dobrej wierze i jest jego właścicielem niespełna trzy lata. Zwróciła uwagę, że nie pracuje i ma na utrzymaniu dwójkę małych dzieci w wieku 6 i 8 lat. W szczególności wskazała, że ten samochód jest dla niej niezbędny, ponieważ codziennie odwozi nim dzieci do szkoły, oddalonej od miejsca zamieszkania około 2 kilometrów. W końcowej części odwołania podniosła, że wychowuje swoje dzieci sama i nie ma środków finansowych na zakup innego samochodu, ani na dochodzenie roszczeń w tej sprawie w sądzie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej w skrócie określane jako SKO) rozpoznając odwołanie T. T. decyzją z dnia 22 grudnia 2009 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniło, że naruszenie w trakcie wydania decyzji norm prawa procesowego, wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a., powoduje bezwzględny obowiązek wszczęcia z urzędu przez organ postępowania w sprawie wznowienia postępowania. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że organ I instancji w sposób prawidłowy wznowił postępowanie administracyjne, które zostało zakończone wydaniem decyzji objętej odwołaniem. Według Kolegium starosta słusznie zauważył, że jego decyzja z dnia 29 marca 2007 r. była wydana m.in. w oparciu o decyzję Starosty J. z dnia 16 sierpnia 2006 r. W konkluzji organ odwoławczy naprowadził, że rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej decyzji Starosty S. w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki Opel Astra. Wskazał przy tym, że uchylenie lub zmiana tej podstawy musi wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującej decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach. T. T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej określanego dalej jako WSA) w Rzeszowie na wyżej opisaną decyzję SKO, wnosząc o jej uchylenie w całości. W pierwszej części uzasadnienia skarżąca zamieściła wyjaśnienia Kolegium dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego i stanowisko tego organu wyrażone w uzasadnieniu decyzji objętej skargą. W konkluzji skarżąca w zasadzie powtórzyła swoją argumentację jak w odwołaniu, eksponując motywy słusznościowe za tym, aby mogła zarejestrować pojazd, do którego nikt nie rości sobie pretensji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 236/10 referendarz sądowy WSA w Rzeszowie po rozpoznaniu wniosku T. T. przyznał skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowienie to stało się prawomocne. W trakcie rozprawy skarżąca podtrzymała prezentowaną argumentację, zaś pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu skarga nie jest uzasadniona. Kontroli podlega decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. uchylającego własną decyzje ostateczną w przedmiocie rejestracji pojazdu oraz orzekająca o odmowie jego zarejestrowania. Niesporne jest, że składając do Starosty S. wniosek o zarejestrowanie pojazdu, T. T. dołączyła do niego dotychczasowy dowód rejestracyjny samochodu marki Opel Astra 1.6, nr nadwozia [...] – [...] (dowód: k. 1 akt administracyjnych I instancji). Wydając zatem decyzję w przedmiocie zarejestrowania tego samochodu Starosta S. opierał się na fakcie uprzedniego zarejestrowania tego samochodu i wydania dowodu rejestracyjnego [...]. W myśl art. 73 ust. 2 uPrd co do zasady rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 186 z 2007 r., poz. 1322 ze zm.) w celu rejestracji pojazdu jego właściciel doręcza organowi m.in. dowód własności pojazdu oraz dowód rejestracyjny, gdy pojazd był uprzednio zarejestrowany. Z akt sprawy wynika, że T. T. nabyła samochód Opel Astra od A. P. w dniu 25 lutego 207 r., A. P. nabył ten samochód w dniu 2 lutego od S. N., zaś S. N. nabył go od P. P. w dniu 1 stycznia 2007 r. Niesporne jest, że P. P. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w J. G. z 8 kwietnia 2009 r. II K [...], którego kopia zalega w aktach administracyjnych, został skazany za poświadczenie nieprawdy podczas rejestracji pojazdu co do jego własności, a w konsekwencji czego w sposób nieuprawniony uzyskał decyzję Starosty J. w przedmiocie zarejestrowania pojazdu. Skoro zatem P. P. nie był właścicielem pojazdu marki Opel Astra to nie mógł przenieść jego własności na S. N., S. N. na A. P., zaś A. P. na T. T. Powołując się na fakt uchylenia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu we wznowionym postępowaniu przez Starostę Jeleniogórskiego Starosta S. wznowił swoje postępowanie zakończone decyzją ostateczną z 29 marca 2007 r., a następnie uchylił tę decyzję powołując się na dyspozycję art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W myśl cyt. przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W ocenie starosty jego decyzja o zarejestrowaniu pojazdu na wniosek T. T. oparta była o decyzję Starosty J., która następnie została uchylona. To doprowadziło do wniosku, że zasadne jest orzekanie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest uchylenie decyzji dotychczasowej i odmowa zarejestrowania pojazdu dla skarżącej. Takie rozumowanie znalazło akceptację w decyzji SKO, wedle tego organu decyzja Starosty J. "wchodziła w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej decyzji Starosty S. z 29 marca 2007 r.". Zdaniem Sądu uchylenie decyzji z 29 marca 2007 r. o rejestracji pojazdu we wznowionym postępowaniu przez Starostę S., a następnie odmowa T. T. zarejestrowania pojazdu, a także utrzymanie w mocy takiego rozstrzygnięcia przez SKO, nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Sąd nie podziela przy tym wywodów orzekających w sprawie organów, jakoby decyzja Starosty J. z 16 sierpnia 2006 r., na mocy której na wniosek P. P. zarejestrowano pojazd marki Opel Astra, wchodziła w skład "szeroko rozumianej podstawy prawnej" decyzji Starosty S. z 29 marca 2007 r. Podstawą prawną decyzji administracyjnej nie jest inna decyzja administracyjna, nie przypadkiem w normie zawartej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. użyto sformułowania "w oparciu o inną decyzję", a nie "na podstawie innej decyzji". Przykładem wzruszenia decyzji ostatecznej w sytuacji, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. tj. upadku decyzji zależnej, może być konieczność wzruszenia w trybie wznowieniowym decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy upadła decyzja o o warunkach zabudowy. W myśl art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działając na podstawie przepisów prawa, obligatoryjnym elementem decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. jest powołanie podstawy prawnej. Podstawa prawna nie występuje ani w "szerokim", ani nie w "wąskim" rozumieniu. W swej decyzji z 27 marca 2007 r. Starosta S. nie powoływał decyzji Starosty J. z 16 sierpnia 2006 r. W podstawie prawnej swej decyzji rejestrującej na wniosek T. T pojazd powołano się zasadnie na przepisy prawa, a to art. 73 uPrd oraz art. 104 k.p.a. Przyczyny wadliwości podstawy prawnej jako uzasadniającej wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną ujęte są w art. 145a § 1 k.p.a., tj. wznawia się postępowanie, gdy akt normatywny, na podstawie którego wydano decyzję ostateczną został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. Nie można także przyjąć, że decyzję rejestracyjną z 23 marca 2007 r. wydaną przez Starostę S. wydano w oparciu o decyzję rejestracyjną Starosty J. z 16 sierpnia 2006 r. Nie znaczy to jednak, że zachodziła inna przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego tą pierwszą decyzją, a w konsekwencji podstawa do jej uchylenia. W ocenie Sądu ziściła się przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., wedle której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Niesporne jest, że w myśl art. 73 ust. 1 uPrd rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela pojazdu. Skoro w prawomocnym wyroku sądu karnego ustalono, że P. P. sfałszował umowę celem jej przedstawienia przy wniosku o rejestrację pojazdu Opel Astra, którego nie był właścicielem, to w konsekwencji nie można było uznać, że wniosek o zarejestrowanie tego pojazdu złożyła T. T. jako jego prawna właścicielka. Oznacza to, że dowód złożony w toku postępowania o zarejestrowanie pojazdu, a który miał istotne znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia w sprawie, okazał się fałszywy. Z tej przyczyny zaistniała inna przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., niż powołana przez organy. W ocenie Sądu nie miało to jednak znaczenia dla prawidłowości wydania decyzji przez Starostę S. w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., która odpowiada prawu. Względy słusznościowe, na które naprowadzała strona skarżąca nie mogły mieć znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Sąd zauważa, że dowodem własności pojazdu, umożliwiającym jego rejestrację może być prawomocne orzeczenie sądu o prawie własności (§ 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów). W interesie skarżącej leży uzyskanie takiego orzeczenia, brak dostatecznych środków finansowych na koszty sądowe może być częściowo zrekompensowany przez ubieganie się o zwolnienie z tych kosztów. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 Ppsa orzeczono, jak w sentencji wyroku.