II SA/Rz 236/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-03-10
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie ubiegającej się o prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, której sprawa dotyczy zobowiązania do zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przysługuje zwolnienie z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a.?Ratio decidendi
Skarżąca, której sprawa dotyczy zobowiązania do zwrotu kwoty z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. W związku z tym, jej wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych nie podlega rozpoznaniu. Pozostaje do rozpoznania jedynie wniosek o ustanowienie adwokata, który został przyznany z uwagi na trudną sytuację finansową i zdrowotną skarżącej.Stan faktyczny
E. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia z kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zwrotu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wnioskodawczyni wskazała na inwalidztwo, ubóstwo i brak możliwości znalezienia pracy z powodu złego stanu zdrowia, podając jako jedyne dochody zasiłek stały i pomoc od rodziców. Sąd rozpoznał wniosek, przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń - postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.
E. C. złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego przedmiocie zobowiązania do zwrotu kwoty pieniężnej z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń.
Wskazała, że za uwzględnieniem jej żądania przemawiają inwalidztwo, ubóstwo, brak możliwości znalezienia pracy związany ze złym stanem zdrowia. Podniosła, że jedynymi jej dochodami są obecnie kwota 196 zł przyznana ze środków pomocy społecznej jako zasiłek stały do lutego 2014 r. (wcześniej była to kwota 131 zł także z tytułu zasiłku stałego) oraz środki pieniężne otrzymywane jako pomoc od rodziców.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje:
Prawo pomocy, o które ubiega się skarżąca jest instytucją, której celem jest zapewnienie gwarantowanego w Konstytucji RP prawa do sądu osobom o niewystarczających do tego środkach finansowych. Stanowi ono wyjątek od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia jego kosztów przez strony, którą wyraża art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie jako "P.p.s.a.".
W tym miejscu wskazać należy, że E. C. domaga się m. in. zwolnienia od kosztów sądowych, jednak żądanie takie nie będzie stanowić przedmiotu rozpoznania. Z mocy bowiem art. 239 pkt 1 lit a P.p.s.a. strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ze względu na fakt, że objęta skargą decyzja mieści się w zakresie przedmiotowym powyższej regulacji, wnioskodawczyni nie jest zobligowana do ponoszenia w niniejszej sprawie tego rodzaju kosztów.
Pozostaje zatem do rozpoznania jej wniosek w zakresie ustanowienia profesjonalnego zastępcy prawnego, które w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a. mieści się w tzw. częściowym prawie pomocy. Uzyskanie takiego wsparcia zostało uzależnione przez ustawodawcę od wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Przedstawione przez skarżącą okoliczności wskazują na zasadność złożonego przez nią wniosku. Wynika z nich bowiem, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. Utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z pomocy społecznej – w obecnej chwili jest to kwota 196 zł oraz środków pieniężnych otrzymywanych od rodziców (z uzasadnienia decyzji o przyznaniu zasiłku stałego wynika, że były to kwoty 280 zł, następnie zaś 150 zł miesięcznie). Legitymuje się ona wydanym na stałe orzeczeniem o niepełnosprawności, z którego wynika zakaz pracy w hałasie. Dane te w wystarczającym stopniu wskazują, że poza faktycznymi możliwościami skarżącej leży zgromadzenie środków potrzebnych tytułem wynagrodzenia dla ustanowionego z wyboru adwokata. Środki, którymi wyżej wymieniona dysponuje z trudem pozwalają bowiem na zaspokojenie podstawowych tylko potrzeb jednostki związanych z codzienną egzystencją.
Z tych względów przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez ustanowienie dla niej adwokata. Nie może natomiast zostać uwzględniona prośba wyżej wymienionej o wyznaczenie podanego z imienia i nazwiska pełnomocnika. Kwestia ta leży bowiem – z mocy art. 253 P.p.s.a. - w granicach kompetencji właściwego organu samorządu zawodowego tj. w przedmiotowym przypadku Okręgowej Rady Adwokackiej [...], do której przesłany zostanie odpis niniejszego postanowienia.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło