II SA/Rz 238/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej -skargę oddala- II SA/Rz 238/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...], wymierzył R. C. karę pieniężną w wysokości 150 000 zł. Jednocześnie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PPIS wyjaśnił, że w dniu 8 maja 2013r. Komenda Miejska Policji [...] przekazała informacje o prowadzonym postępowaniu w sprawie udzielenia małoletniemu A. B. oraz innym osobom środków odurzających w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez R. C., podejrzanego o czyn z art. 59 ust. 2 i art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.). W jego toku zabezpieczono u wyżej wymienionego m.in. susz roślinny oraz substancje syntetyczne. Jednocześnie przekazane zostały substancje zawierające AM-2201, AM-2233, MAM-2201, UR-144, pochodna JWH-018, pentedron i MDPBP w postaci suszu roślinnego oraz substancji chemicznej tj. 62 sztuk tabletek. Organ podał, że przeprowadzona ekspertyza kryminalistyczna zabezpieczonych substancji roślinnych oraz substancji chemicznej wykazała, że zawierają one syntetyczne kannabinoidy AM-2201, AM-2233, MAM-2201, UR-144, pochodną UR-144, pochodną JWH-018, pentedron oraz MDPBP będący analogiem MDPV, których właściwości psychoaktywne pozwalają na określenie ich jako środków zastępczych tzw. "dopalaczy". Wskazano, że na podstawie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w tym zeznań świadków ustalono, że R. C. wprowadzał do obrotu, w okresie od września do grudnia 2012 r., produkty używane jako środki odurzające lub substancje psychotropowe, określone jako środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu jest zakazane, zgodnie z art. 44b tej ustawy. Po wszczęciu postępowania oraz wydaniu w dniu [...] maja 2013 r. postanowienia o nakazie zabezpieczenia środka zastępczego PPIS wymierzył R. C. karę pieniężną w wysokości 150 000 zł, na podstawie art. 4 pkt 27 i 34, art. 44b, art., 52a ust. 1, 2, 3, 4, ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ wskazał, że wymierzając tą karę wziął pod uwagę dużą ilość wprowadzanych do obrotu środków zastępczych, okres ich wprowadzania, restrykcyjny charakter przepisów ustawy oraz cel jakiemu te przepisy służą, wysoki stopień szkodliwości społecznej czynu, świadome narażanie zdrowia osób w tym małoletnich, którym R. C. sprzedawał środki zastępcze. Organ przy miarkowaniu kary nie znalazł żadnych okoliczności łagodzących jej wysokość. Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. C. – reprezentowany przez pełnomocnika adwokata P. O., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, alternatywnie o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem odwołującego zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem: - art. 104 k.p.a. w zw. z art. 4 pkt 27 i art. 4 pkt 34, art. 44b, art. 52a ust. 1, 2, 3, 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez uznanie, że istnieją podstawy do wymierzenia kary w wysokości 150 000 zł, podczas gdy R. C. nie udowodniono popełnienia zarzucanych czynów. Wskazał, że uszło uwadze organu, że ww. ma 21 lat, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, złożył wniosek do Urzędu Pracy o sfinansowanie studiów podyplomowych, jego ojciec utrzymuje się z pracy dorywczej i cierpi na różne choroby, jego matka również wymaga stałego leczenia. Dokonane przez organ ustalenia nie wskazują na "oczywistość popełnienia zarzucanych mu czynów"; - art. 7 w zw. z art. 105 k.p.a. mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez brak podania w uzasadnieniu rozstrzygnięcia skutecznych argumentów prawnych i faktycznych, co powoduje, że wydana decyzja dotknięta jest dowolnością; - art. 108 § 1 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 130 § 2 k.p.a. poprzez bezzasadne nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Po rozpoznaniu ww. odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...] (zwany dalej PWIS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 Nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 4 pkt 27, art. 4 pkt 34, art. 44b, art. 52a ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 4 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i wymierzył karę pieniężną w wysokości 50 000 zł R. C. (decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...]. Wskazał jednocześnie sposób i termin płatności ww. kwoty. Organ podał, że w dniu 8 maja 2013 r. przekazane zostały przez Komendę Miejską Policji [...] materiały dochodzeniowe postępowania wraz z zabezpieczonym materiałem dowodowym zawierającym substancje roślinne i chemiczne w postaci tabletek. Organ stwierdził, że analiza ww. materiału dowodowego, na który złożyły się materiały policyjne z przesłuchania R. C., zeznania 6 świadków oraz sprawozdania z badań suszu roślinnego i tabletek zatrzymanych przez Policję u R. C. wykonane przez Izbę Celną [...] – Wydział Laboratorium Celne, a także zgromadzony w toku postepowania administracyjnego materiał, tj. wyjaśnienia R. C., zeznania A. B. (w obecności matki), A. W., D. M., D. W., pozwalają na uznanie, że R. C. wprowadzał do obrotu środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 i pkt 34 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Proceder ten miał charakter ciągły. Odwołujący dokonywał porcjowania środków zastępczych, tj. wprowadzał do obrotu w sposób pierwotny porcjowane przez siebie środki zastępcze. Organ podał, że także handel opakowanymi wcześniej przez producenta środkami zastępczymi, od którego odwołujący je nabywał, spełnia także przesłanki pierwotnego wprowadzania ich do obrotu. Organ odwoławczy przedstawiając szczegółowo proceder porcjowania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych o nazwach "Sztywny Misza", "Gumi jagody" i "Cherry Coccolino" podał, że zasadnie organ I instancji ustalił, że R. C. wprowadził do obrotu środki zastępcze w ilości co najmniej 1000 porcji. Jako niezasadne uznał natomiast twierdzenia odwołującego, jakoby ww. był tzw. "słupem". Organ podał, że zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Natomiast stosownie do art. 52a ust. 1-3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł. Karę pieniężną, wymierza, w drodze decyzji, właściwy państwowy inspektor sanitarny. Decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Organ podał, że nałożenie kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środka zastępczego jest obligatoryjne i nie pozostawione jest w żadnej mierze uznaniu organu. Ustalając wysokość kary organ uwzględnia ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. PWIS uznał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie spójnych dowodów zebranych zarówno przez Policje jak i w toku postępowania administracyjnego. Wynika z nich jednoznacznie, że R. C. zamawiał i udostępniał odpłatnie osobom trzecim środki zastępcze a zatem wprowadzał je do obrotu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ uznał je za niezasadne. Wskazał, że przedłożone dokumenty nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, ciężka sytuacja życiowa nie stanowi żadnego usprawiedliwienia dla "dorabiania" poprzez sprzedaż środków zastępczych. Odwołujący posiada jedynie wykształcenie zawodowe, a przedłożony wniosek do PUP [...] o sfinansowanie studiów podyplomowych, stanowi jedynie niewypełniony, niepodpisany, nieopieczętowany formularz. Organ wskazał także, że PPIS [...] dokładnie ustalił stan faktyczny, a w uzasadnieniu wskazał dowody na których oparł swe stanowisko i dokonał oceny prawnej. Co prawda w uzasadnieniu decyzji I instancji popełniona została oczywista omyłka, nie mająca wpływu na treść rozstrzygnięcia, jednakże PPIS [...] postanowieniem z dnia [...] września 2013 r. ([...]) dokonał stosownego sprostowania. Końcowo organ podał, że biorąc pod uwagę zarzuty strony, co do skali prowadzonej działalności w zakresie wprowadzania do obrotu środków zastępczych, uchylił karę pieniężną w wysokości 150 000 zł i zmniejszył ją poprzez wymierzenie jej w umiarkowanej wysokości 50 000 zł. R. C. – zastępowany przez pełnomocnika adw. P. O. zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, względnie uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub też o stwierdzenie nieważności decyzji, z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 156 "k.p.c." i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący podtrzymując i powtarzając dotychczasowe zarzuty, przedstawione w odwołaniu, raz jeszcze podkreślił, że w zaistniałym stanie faktycznym to nie on sprowadzał i rozprowadzał środki odurzające w celu osiągniecia korzyści majątkowej, lecz czynił to A. B. On sam został pomówiony. Skarżący zarzucił brak precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala na stwierdzenie "oczywistości" popełnienia czynu. Ponadto zwrócił uwagę, że nie zostało mu udowodnione popełnienie zarzucanych czynów. W jego ocenie brak jest również podstaw prawnych do ukarania go tak "drastyczną i drakońską" karą. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych; powyższe wynika z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. W świetle brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu. Oceniając zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. W konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Zaskarżoną decyzją została skarżącemu wymierzona kara pieniężna w wysokości 50 000zł, a w podstawie prawnej tej decyzji powołano m.in. art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz przepisy art. 44b, art. 4 pkt 27 i pkt 34 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.). Wspomniany wyżej art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii ustanawia zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. Środek zastępczy to zgodnie z art. 4 pkt 27 ustawy w/w substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego w każdym stanie fizycznym lub produkt, roślina, grzyb lub ich część, zawierająca taka substancję, używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów ustawy. Wprowadzeniem do obrotu – według art. 4 pkt 34 tej ustawy – jest udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Z kolei w świetle regulacji zawartych w art. 52a ustawy i przeciwdziałaniu narkomanii właściwy państwowy inspektor sanitarny wymierza w drodze decyzji karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, a której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności (ust. 2). Zgodnie z ust. 1 kto wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium RP środek zastępczy podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000zł do 1 000 000zł. Ustalając wysokość kary pieniężnej, właściwy państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego (ust. 3). Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 44c ustawy cyt. wyżej w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W ocenie Sądu, materiał zebrany w sprawie, jego analiza i wnioski wyciągnięte przez organ II instancji nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przeprowadzone zostało zgodnie z regułami k.p.a. (art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), ustalony w nim stan faktyczny sprawy niniejszej został prawidłowo. W konsekwencji zastosowanie norm prawa materialnego, a więc przepisów ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii było prawidłowe. W świetle zebranych w sprawie niniejszej dowodów nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, wbrew zarzutom skargi, że skarżący wprowadził do obrotu środki zastępcze (w ilości podanej w decyzji), naruszając tym samym zakaz z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W takiej sytuacji wymierzenie kary pieniężnej przewidzianej przepisem art. 52a ust. 1 tej ustawy – co do zasady i wysokości – było prawidłowe. Trafnie organ II instancji podkreślił, iż w ustalonym stanie faktycznym wymierzenie kary pieniężnej jest obligatoryjne, a ustalenie wysokości tej kary następuje z uwzględnieniem ilości wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Wysokość wymierzonej skarżącemu kary pieniężnej uwzględnia powyższe, czyli regulację przewidzianą w art. 52a ust. 3 i zgodna jest też z przewidzianą w ust. 1 tegoż artykułu. Natomiast okoliczności podnoszone przez skarżącego, jak np. jego młody wiek i brak środków do życia, stan zdrowia rodziców nie mogą mieć żadnego znaczenia przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej, wymierzonej w myśl art. 52a ust. 1 ustawy cyt. wyżej, a przede wszystkim na ocenę legalności zaskarżonej decyzji i nie mogły też odnieść skutku spodziewanego przez skarżącego. Skoro więc zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.