II SA/Rz 240/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego -skargę oddala- II SA/Rz 240/11 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie legalności garażu znajdującego się na działce nr 638 w Z. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalił, że garaż ten jest murowany, posiada wymiary 7,96 m x 4,25 m, został dobudowany przez S. M. i jej męża Z. M. (obecnie nieżyjącego), do budynku mieszkalnego i usytuowany w odległości 1,32 m od granicy z działką nr 635/1 ścianą z otworami okiennymi. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S. M. rozbiórkę ww. garażu, w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W motywach tej decyzji powołał się na ustalenia dokonane m. in. na podstawie oględzin i oświadczeń stron, z których wynika, że garaż został wybudowany w 2003 r. na fundamentach wzniesionych w 1992 r. Organ wskazał przy tym, że nie może brać pod uwagę przedłożonego pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i budynku składowego z 1981 r., bowiem pozwolenie to zostało wydane z pouczeniem, że traci ważność, jeżeli budowa nie została rozpoczęta, bądź roboty zostały przerwane na czas dłuższy niż 2 lata, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż dobudowa powstała dopiero w 2003 r. Ma ona zatem charakter samowoli budowlanej. Powołując się na treść art. 48 ustawy Prawo budowlane organ stwierdził, iż legalizacja popełnionej samowoli budowlanej możliwa jest, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu iż zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Usytuowanie garażu jest niezgodne z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który przewiduje odległość ściany z otworami w odległości co najmniej 4 m od granicy z działką sąsiednią. Nie jest też możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, np. poprzez likwidację otworów okiennych i drzwiowych, gdyż zgodnie z § 12 ust. 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia dopuszczalne jest usytuowanie budynku ze ścianą bez otworów w granicy działki lub w odległości 1,50 m od niej, ale wówczas, gdy długość budynku nie przekracza 5,50 m, a wysokość 3 m. W rozpatrywanej sprawie długość budynku wynosi 7,96 m, a wobec tego wdrożenie procedury legalizacyjnej nie jest możliwe. W odwołaniu od tej decyzji S. M. wniosła o jej uchylenie, wskazując, iż garaż mieści się w obrysie budynku gospodarczego, na budowę którego uzyskała pozwolenie w 1981 r. Stanowi on kontynuację całości, jego budowa została rozpoczęta od wykonania fundamentów w 1992 r., a potem wstrzymana ze względu na brak środków finansowych i kontynuowana w 2003 r. Odwołująca podniosła również, że działka nr 336 jest współwłasnością jej oraz I. D. po ½ części, a zatem decyzja winna być równie skierowana również do tej osoby. Po rozpatrzeniu tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na materiał dowodowy, z którego jednoznacznie wynika, że będący przedmiotem postępowania garaż został wybudowany w 2003 r. przez S. M. i Z. M. (zmarłego w lutym 2007 r.). Budynek gospodarczy, do którego dobudowano garaż, został zrealizowany w latach 1987-1989 na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1981 r., natomiast fundamenty garażu wykonano w 1992 r., a ściany, stropy i dach w 2003 r. Tym samym nie można mówić o kontynuacji robót , skoro przerwano je na okres ponad 10 lat. Prawidłowo zatem przyjął organ I instancji, że przedmiotowy garaż został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prawidłowo też stwierdził brak możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej, z uwagi na usytuowanie garażu i jego rozmiary, w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego adresata decyzji, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 51 ustawy Prawo budowlane obowiązek rozbiórki należy kierować w pierwszej kolejności do inwestora, którym w przedmiotowej sprawie byli S. M. i nieżyjący obecnie Z. M. W tej sytuacji skierowanie decyzji do jednego z inwestorów nie narusza prawa. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na tę decyzję S. M. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podobnie jak w odwołaniu skarżąca wywodzi, że garaż mieści się w obrysie budynku inwentarskiego, na który uzyskano pozwolenie na budowę w 1981 r., a zatem sporny obiekt nie jest garażem, ale częścią budynku inwentarskiego, nie stanowi więc samowoli budowlanej. Ponadto do ww. obiektu mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Skarżąca podniosła również, że udział wynoszący ½ w działce nr 638 zmarły inwestor Z. M. podarował I. D., a zatem ona również stała się inwestorem . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że nie zawiera ona ww. wad i uchybień. Organy orzekające w sprawie prawidłowo dokonały kwalifikacji spornego obiektu (garażu) na działce nr 683 w Z., uznając, że został on dobudowany do budynku gospodarczego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że obiekt ten powstał w 2003 r. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że powstał on w obrysie budynku inwentarskiego, na który uzyskano pozwolenie na budowę w 1981 r. nie ma przy tym znaczenia, skoro pozwolenia to wygasło. Stan taki zaistniał w rozpatrywanej sprawie, bowiem roboty budowlane wstrzymano na okres dłuższy niż 2 lata, co skutkowało utratą ważności pozwolenia na budowę, zgodnie z pouczeniem zawartym w tym pozwoleniu – decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1981 r. Organy prawidłowo dokonały też kwalifikacji tego obiektu budowlanego jako wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, który to przepis uzależnia wykonywanie wszelkich robót budowlanych od uzyskania ostatecznej decyzji o pozwolenia na budowę. Obiekt tego rodzaju nie został też zaliczony przez ustawodawcę do kategorii obiektów zwolnionych z uzyskania takiego pozwolenia, wymienionych w art. 29 cyt. ustawy. Konsekwencją tych ustaleń była konieczność zastosowania w sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane. W ust. 1 tego przepisu wskazano, że obiekt budowlany lub jego część, będący w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlega rozbiórce. Od zasady tej ustawodawca przewidział wyjątek, sformułowany w ust. 2, dopuszczając możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli budowa: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Przy czym dla możliwości legalizacji oba warunki musza zaistnieć łącznie. Organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że istniejący garaż narusza przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Za takie naruszenie uznały sprzeczne z § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690, ze zm.) usytuowanie garażu względem granicy z sąsiednią działką budowlaną. Przedmiotowy garaż na działce nr 638 w Z. usytuowany jest w odległości 1,32 m od granicy z działką nr 635/1 ścianą z otworami okiennymi. Słusznie wywodzi organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że likwidacja tych otworów nie doprowadzi budynku do stanu zgodnego z prawem, bowiem zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia odległość budynku zwróconego ścianą bez otworów w stronę granicy działki nie może być mniejsza niż 3 m od tej granicy. § 12 ust. 3 pkt 4 tego rozporządzenia dopuszcza usytuowanie budynku z taką ścianą bezpośrednio przy granicy z sąsiednia działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 od niej, ale jedynie przy spełnieniu warunków dotyczących wymiarów budynku – tj. długości mniejszej niż 5,5m i wysokości mniejszej niż 3 m. Te warunki w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione, ponieważ przedmiotowy obiekt posiada wymiary 7,96 m x 4,25 m. Prawidłowo też decyzja o rozbiórce została skierowana do jednego z inwestorów, czyli skarżącej, w sytuacji, gdy drugi z inwestorów nie żyje. Sąd uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące pominięcia w postępowaniu administracyjnym I. D., albowiem osoba ta, reprezentowana przez pełnomocnika męża P. D., brała udział w postępowaniu w charakterze jego uczestnika. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu określonym w art. 145 P.p.s.a., uzasadniającym jej uchylenie, Sąd skargę oddalił, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.