II SA/Rz 242/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska - Kobak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na pismo Wójta Gminy w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie ustanowienia drogi koniecznej - p o s t a n a w i a - skargę odrzucić. II SA/Rz 242/08 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi z dnia 7 marca 2008 r. (data nadania w UP T. 2) skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez J. K. jest odmowa Wójta Gminy wydania decyzji dotyczącej ustanowienia drogi koniecznej do działek rolnych nr 459/14 i 461/1 stanowiących własność skarżącego. W uzasadnieniu skarżący podał, że do wyżej opisanych działek prowadzi droga (pastwisko) o szerokości 15 metrów z której korzystali jego dziadkowie przez ponad 70 lat, gdyż nie było innego dojazdu. Podkreślił, że grunty będące w sąsiedztwie działek nr 459/14 i 461/1 - stanowiły wcześniej własność Urzędu Gminy i zostały one sprzedane przez tę Gminę na rzecz J. R. Skarżący zarzucił, że "przy sprzedaży wymienionych gruntów, urzędnicy działający w imieniu Urzędu Gminy nie zadbali o właściwe zabezpieczenie interesu jego babki M. K., a mianowicie nie zastrzegli w umowie sprzedaży ani w akcie notarialnym zapisu o służebności przejazdu do działek 459/14 i 461/1 przez otaczające je grunty". Spowodowało to, że skarżący jako obecny właściciel tych działek został pozbawiony możliwości dojazdu do nich, gdyż właściciel sąsiedniej działki zabronił skarżącemu korzystania z drogi. W związku z tym J. K. zwrócił się pismem z dnia 10 grudnia 2007 r. do Wójta Gminy o ustanowienie drogi koniecznej do jego dziełek. Pismem z dnia 28 grudnia 2007 r. Wójt Gminy odpowiedział skarżącemu, że załatwienie tej sprawy nie należy do kompetencji Urzędu Gminy. Poinformował jednocześnie, że z wnioskiem w tej sprawie należy się zwrócić do Sądu Rejonowego w D. Wójt wskazał również na przepis 145 § 1 kodeksu cywilnego zgodnie z którym właściciel nieruchomości może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem drogi koniecznej. Skarżący ponownie zwrócił się do Wójta Gminy pismem z dnia 13 stycznia 2008 r. o ustanowienie drogi koniecznej do dziełek stanowiących jego własność. Domagał się rozstrzygnięcia Wójta w formie decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na to Wójt pismem z dnia 22 stycznia 2008 r. podtrzymał swoje stanowisko jak we wcześniejszym piśmie z dnia 28 grudnia 2007 r. informując dodatkowo, że ustalenie drogi koniecznej nie może nastąpić w formie decyzji administracyjnej, gdyż sprawa ta nie jest sprawą administracji publicznej, lecz sprawą cywilną. Wskazując, że działka na której miałaby być ustanowiona służebność, nie jest własnością gminy i gmina nie ma legitymacji prawnej do wystąpienia na drogę sądową. Wójt Gminy w odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 7 kwietnia 2008 r. - data nadania w UP J.) wniósł o odrzucenie wyżej wymienionej skargi jako niedopuszczalnej. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego podtrzymał swoje stanowisko jak w opisanych wyżej pismach. Wskazał jednocześnie, że skarga została wniesiona w sprawie, do której załatwienia nie jest właściwy wskazany przez stronę skarżącą organ. Sprawa ta nie podlega załatwieniu w drodze administracyjnej lecz przed sądem powszechnym, ewentualnie w drodze umowy cywilnej o ustanowienie służebności przejazdu, przechodu czy przegonu. Zaś Wójt Gminy nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o ustanowienie drogi koniecznej, nie może więc wydać decyzji objętej żądaniem skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Na podstawie § 3 tego artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Skarga J. K. dotyczy w istocie niezałatwienia przez Wójta Gminy żądania skarżącego o ustanowienie drogi koniecznej do jego nieruchomości. Tego rodzaju żądanie nie podlega załatwieniu w postępowaniu administracyjnym w ogóle, a zatem także poprzez wydanie decyzji administracyjnej, czego domaga się skarżący, czy też w innej formie działania organu administracji publicznej wymienionej w art. 3 § 2 pkt 2 - 4 P.p.s.a. Z żądaniem o ustanowienie drogi koniecznej właściciel nieruchomości gruntowej powinien zwrócić się do sądu powszechnego który jest właściwy do wydania orzeczenia w tym zakresie. Ewentualnie ustanowienie służebności drogi koniecznej może nastąpić jak słusznie zauważył Wójt Gminy w swoim piśmie, na podstawie umowy cywilnej pomiędzy właścicielem nieruchomości pozbawionej dostępu do drogi publicznej i właścicielem nieruchomości, przez którą droga ta ma przebiegać. Należy stwierdzić, że wniesiona do WSA w Rzeszowie skarga J. K. dotycząca sprawy o ustanowienie drogi koniecznej nie należy do właściwości sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. Przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie brak jest kognicji sądu administracyjnego nie ogranicza stronie skarżącej określonego w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP prawa do dochodzenia jej uprawnień na drodze postępowania przed sądem powszechnym.