II SA/Rz 247/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej -skargę oddala- Przedmiotem skargi R. S. jest, wydana na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] (znak: [...]) utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] wydana w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci wszystkich wydanych przez Sąd Okręgowy [...] w latach 2010-2013 wyroków wraz z uzasadnieniami w sprawach zarejestrowanych w Repertorium C pod symbolem 031 (tj. o ochronę dóbr osobistych). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 12 grudnia 2013 r. R. S. skierował do Prezesa Sądu Okręgowego [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. przesłanie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013 wydanych w sprawach zarejestrowanych w repertorium C pod symbolem 031. Wskazał, że żądane informacje mogą zostać zapisane na płycie CD/DVD. Po ustaleniu, że w sprawach o które zwraca się wnioskodawca należałoby sporządzić blisko 450 stron kserokopii i ustaleniu, że część ze spraw prowadzono przy drzwiach zamkniętych Prezes Sądu Okręgowego uznał, że w rzeczywistości wnioskodawca wystąpił z żądaniem udostępnienia informacji o charakterze przetworzonym, to zaś wymaga występowania szczególnie istotnego interesu publicznego. W związku z powyższym pismem z dnia 23 grudnia 2013 r. R. S. został wezwany do wykazania w terminie 7 dni, że uzyskanie informacji przetworzonej w żądanym zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi (pismo z dnia 2 stycznia 2014 r.) R. S. zakwestionował stanowisko organu, jakoby domagał się uzyskania informacji przetworzonej. Jego zdaniem informacje jakich żądał nie wymagają analizowania, segregacji a jedynie anonimizacji. Na poparcie swego stanowiska powołał orzeczenia sądów administracyjnych Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] – Prezes Sądu Okręgowego odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej w żądanym zakresie. W jej uzasadnieniu wskazał, że wstępna kwerenda wykazała, iż wniosek R. S. dotyczył 37 wyroków, obejmujących 39 stron przy 31 przypadkach sporządzonych uzasadnień liczących łącznie 390 stron, co przy uwzględnieniu także zalegających w aktach orzeczeń wraz z uzasadnieniami sądu II instancji stanowić miało o łącznej liczbie 450 stron wnioskowanych do udostępnienia dokumentów. Organ podał, że w rozpoznawanej sprawie do ustalenia pozostaje kwestia, czy żądana informacja publiczna stanowi informację przetworzoną a w związku z tym jej udostępnienie jest możliwe w zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy). Za informacje przetworzone co do zasady uznaje się informacje jakościowo nowe, nieistniejące dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci. Jednakże jak zauważył organ, zasada ta nie ma charakteru stałego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyraża się pogląd, że w sytuacji, gdy przedmiotem żądania wniosku są informacje proste, których zakres i rozmiar jest na tyle szeroki, że czynności podmiotu zobowiązanego wymagają zgromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia kserokopii wielu stron dokumentów, podjęcia szeregu działań organizacyjnych, zaangażowania środków osobowych, które zakłócają działania adresata wniosku i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań – w konsekwencji oznacza, że żądanie dotyczy w istocie informacji o charakterze przetworzonym. Prezes Sądu Okręgowego stwierdził, że rozbudowany zakres wniosku i czasochłonność związana z przygotowaniem wnioskowanej informacji, powoduje, iż w rozpoznawanym przypadku zachodzi przypadek informacji przetworzonej. Uczynienie zadość wnioskowi wymagałoby zgromadzenia akt sądowych (część znajduje się w archiwum), wykonania kserokopii dokumentów, usunięcia danych prawnie chronionych co poprzedzone musiałoby być wnikliwą analizą treści uzasadnień, w tym wykreślenia nie tylko elementów formalnych, ale także fragmentów co do okoliczności zdarzenia, ze względu na które sąd zarządził odbycie rozprawy przy drzwiach zamkniętych oraz danych pozwalających na identyfikację danej osoby czy jednostki. Przeprowadzona anonimizacja musiałaby skutkować modyfikacją treści uzasadnień w stopniu znacznym. Taka ingerencja w treść uzasadnienia orzeczenia sądowego, przekraczająca typową anonimizację, wymaga zwiększonego nakładu czasowego i znacznej ostrożności, by nie pozbawić dokumentu kompletności i zachować logikę rozumowania sądu. Organ wskazał, że powyższe okoliczności powodują, że żądana informacja stanowi w istocie informację przetworzoną, to zaś wymaga zaistnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie została spełniona przesłanka z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Analiza wniosku z dnia 9.12.13 r., jak i pisma z dnia 2.01.14 r. nie daje odpowiedzi czy u podstawy żądania wnioskodawcy leży interes publiczny czy wyłącznie indywidualny. Wnioskodawca nie wskazał intencji i celu w jakim żądane dane miałyby być udostępnione. Nadto charakter informacji nie wskazuje by były ważne dla szerokiego kręgu potencjalnych odbiorców, bądź pomogłyby w wypełnieniu nałożonych na organy państwa zadań czy też przyczyniły się do poprawy funkcjonowania państwa. Odwołanie od tej decyzji wniósł R. S. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej, zawnioskował o uchylenie decyzji i nakazanie organowi I instancji udostępnienia żądanej informacji. Stwierdził, że powoływane przez organ I instancji orzeczenia sądów administracyjnych zapadły w odmiennym stanie faktycznym. Natomiast najbardziej zbliżoną tematycznie jest sprawa o sygn. akt II SA/Łd 684/13. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Prezes Sądu Apelacyjnego [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera definicji informacji prostej i przetworzonej, a każdy przypadek musi być rozpoznawany indywidualnie przy uwzględnieniu realiów konkretnej sprawy. Podzielając stanowisko organu I instancji, w tym przywołane w tym zakresie orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy stwierdził, że informacją publiczną przetworzoną jest również taka informacja na którą składa się pewna suma informacji prostych i jakkolwiek przywołane tam wyroki zapadły w odmiennych stanach faktycznych, to mają w rozpatrywanej sprawie zastosowanie. Organ zwrócił uwagę na decyzję Prezesa NSA z dnia [...].07.2005 r. ([...]), którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa WSA [...] z [...].06.2005 r. (nr [...]) o odmowie udostępnienia wokand tego Sądu z uwagi na brak wykazania przez wnioskującego szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu tych dokumentów na którą składały się zanonimizowane wokandy z poszczególnych posiedzeń sądowych. Podobny pogląd wyraził Prezes Sądu Apelacyjnego [...] w decyzji z dnia [...].01.2013 r. a legalność tego rozstrzygnięcia potwierdził WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 23.05.2013 r., sygn. akt II SA/Rz 272/13. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Łodzi z dnia 10.10.2013 r., sygn. akt II SA/Łd 684/13 – na który wskazuje odwołujący – co do oceny wnioskowanej informacji jako informacji prostej. Zdaniem organu II instancji sprawa R. S. stanowi dobitny przykład na nadużywanie prawa do informacji publicznej (mając na uwadze kolejne jego wnioski), tym bardziej, że wyżej wymieniony posiada dostęp do internetu i może w interesującym go zakresie korzystać z Portalu Orzeczeń Sądów Powszechnych, bez zakłócania pracy sądów. W odniesieniu do wnioskowanej kategorii spraw (o ochronę dóbr osobistych) anonimizacja orzeczeń i ich uzasadnień nie mogłaby przyjąć prostego technicznego charakteru, gdyż celem uniemożliwienia jakiejkolwiek identyfikacji występujących tam stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów, a to prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. Reasumując Prezes Sądu Apelacyjnego [...] wskazał, że wnioskowana informacja ma kwalifikowany charakter, co przy braku wykazania szczególnie istotnego interesu społecznego w jej pozyskaniu uzasadnia odmowę jej udostępnienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną powyżej decyzję złożył R. S. Skarżący podtrzymał stanowisko o niezasadnym uznaniu przez orzekające organy, że żądana przez niego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną (a nie prostą). Nadto osoby pozbawione wolności, "wobec oszustw" nie mają dostępu do internetu. Podał, że organy zobowiązane są udostępniać orzeczenia nieopublikowane w BIP, a on o takie wnosił. Końcowo skarżący zawnioskował o uchylenie zaskarżonych decyzji i zobowiązanie organu I instancji do udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego [...] wniósł o jej oddalanie, uznając ją za bezzasadną i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. W piśmie procesowym z dnia 20 maja 2014 r. wyznaczony jako pełnomocnik z urzędu – radca prawny M. S. poparła w całości skargę złożoną przez R. S. i zawnioskowała o uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji, ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu pisma wskazano, że żądane przez skarżącego informacje nie stanowią informacji przetworzonej, a do udostępnienia takiej informacji muszą być podjęte dodatkowe czynności. Nadto uzyskanie takiej informacji jest możliwe w takim zakresie w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego a zatem nie dotyczy wyłącznie interesu wnioskodawcy, lecz sprawa o której chce być poinformowany ma szczególne znaczenie dla funkcjonowania odpowiedniego szczebla organów państwowych i samorządowych. Powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3.04.2014 r., sygn. akt II SA/Go 127/14 strona podała, że Sąd musi każdemu udostępnić orzeczenia i nie ma prawa wymagać wykazania, że ich upublicznienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Skarżący wnosił o ujawnienie spraw rejestrowanych pod konkretnym symbolem i ich odnalezienie nie powinno nastręczać trudności, bowiem należałoby dokonać jedynie anonimizacji. Ponadto wnioskował o zapis informacji na płycie CD/DVD. Informacja prosta, poprzez proces anonimizacji, nie zmienia się w informację przetworzoną. Za niezasadne uznano wzywanie skarżącego do wykazania interesu publicznego. Końcowo wskazano na naruszenie przepisów zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu wyrażonej w art. 61 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sądy administracyjne w sprawowanej kontroli ograniczają się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, stosownie do regulacji zawartych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z jego brzmieniem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak zawiązany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizowana w tym aspekcie skarga R. S. podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przypomnieć na wstępie wypada, że z mocy art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Natomiast konkretyzacją tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej "ustawą". W trybie tej ustawy i z powołaniem się na art. 61 Konstytucji RP skarżący domagał się od Prezesa Sądu Okręgowego [...] przesłania wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 031. W myśl art. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Nadto na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępnienia; realizacja tego prawa spoczywa na podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy. W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, iż żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej określonej w art. 1 ust. 1 ustawy. Natomiast w toku postępowania sporne było to, czy ocena organu, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną, była uzasadniona. W ocenie Sadu pogląd organów obu instancji zasługuje na akceptację. W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie prezentowany jest konsekwentnie pogląd, że informacją prostą jest informacja, której zasadnicza treść nie ulega zmianie przed jej udostępnieniem. Natomiast informacja przetworzona jest jakościowo nową informacją nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu zobowiązanego. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2006 r., I OSK 1347/05 Lex 281369 informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki interesu publicznego; Sąd w składzie orzekającym w sprawie niniejszej pogląd ten w całości podziela. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zdaniem Sądu wniosek skarżącego o udostępnienie przez Prezesa Sądu Okręgowego [...] informacji publicznej (przesłanie wszystkich wyroków wraz z uzasadnieniami z lat 2010-2013 wydanych w sprawach rejestrowanych w repertorium C pod symbolem 031 (o ochronę dóbr osobistych) zawierał w istocie żądanie wydania informacji publicznej przetworzonej, o której mowa w cyt. wyżej art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu, że na dzień złożenia przez skarżącego wniosku podmiot zobowiązany nie dysponował żądaną informacją, a jej wytworzenie wymagało podjęcia dodatkowych działań o znacznym nakładzie pracy i czasochłonnych. Dlatego, wbrew twierdzeniom skarżącego i jego pełnomocnika, błędnym byłby wniosek, że informacja ta ma charakter prosty, czyli jest informacją dostępną bez potrzeby podejmowania jakichkolwiek działań. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji w sposób dostatecznie klarowny i szczegółowy, przekonując w konsekwencji Sąd do argumentów w nim zawartych, przedstawiono zakres prac koniecznych do zrealizowania wniosku skarżącego (m.in. każde uzasadnienie wymaga wnikliwej analizy, usunięcia danych umożliwiających identyfikację osoby czy jednostki, czy też okoliczności zdarzenia). Trafnie również wyakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w odniesieniu do wnioskowanej kategorii spraw (o ochronę dóbr osobistych) anonimizacja wyroków i ich uzasadnień nie mogłaby przyjąć prostego technicznego charakteru, gdyż celem uniemożliwienia jakiejkolwiek identyfikacji występujących tam stron postępowania, mogłoby okazać się konieczne usunięcie całych fragmentów, co prowadziłoby w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej treści. Tak więc w realiach rozpoznawanej sprawy organy obu instancji prawidłowo uznały, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi informację przetworzoną i także zasadnie przyjęły, że skarżący nie wykazał, że otrzymanie przez niego takiej właśnie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sąd nie podziela zarzutu zawartego w piśmie procesowym z dnia 20 maja 2014 r., jakoby niezasadnie skarżący został wezwany do wykazania interesu publicznego (pismem z dnia 23.12.2013 r.). Wezwanie to usprawiedliwione było żądaniem skarżącego udostępnienia mu informacji przetworzonej. Zdaniem Sądu, ani pismo skarżącego z dnia 2 stycznia 2014 r., ani tez jego wniosek z dnia 12 grudnia 2013 r. (analiza tych pism) nie daje żadnych podstaw do uznania, że po stronie skarżącego występuje przesłanka szczególnie istotnego interesu publicznego. W szczególności też nie wyjaśnił on w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje dla ochrony tego interesu lub poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej, a więc zwłaszcza Sądu Okręgowego [...] czy sądownictwa w ogóle (nie przedstawił w tym względzie żadnych argumentów). Z tych względów należało uznać, że decyzje podjęte w obu instancjach nie naruszyły prawa, zwłaszcza wskazanego przez skarżącego art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.