II SA/Rz 248/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonanych robót budowlanych -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) po rozpoznaniu odwołania S.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w sprawie wykonania robót polegających na przebudowie rowu melioracyjnego utrzymał ją w mocy, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.". W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wskazaną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie robót polegających na przebudowie istniejącego rowu melioracyjnego na działce nr ewid. gr. 1257/3 w obrębie ewidencyjnym Ś. W wyniku kontroli przeprowadzonej dnia [...] marca 2012r. ustalono, że na wymienionej działce znajduje się rów o długości ok. 220 m i głębokości zmiennej od 1,0 do 2,0 m oraz szerokości przy dnie 0,9 m, zaś przy koronie 3,80 m. Ze złożonego podczas tej kontroli oświadczenia S.S. wynikało, że nie wyrażał on zgody na prowadzenie jakichkolwiek prac na terenie jego działki. Z kolei pismo "A" S.A.- wykonawcy robót przy budowie autostrady [...] na odcinku J.-R. dało podstawę do ustalenia, że spółka ta zrealizowała przebudowę rowu nr [...] na wskazanej wyżej działce w obrębie pasa rozgraniczającego autostradę [...]. Istniejący rów miał podlegać jedynie konserwacji polegającej na odmuleniu i ubezpieczeniu kiszką faszynową. Dotychczasowy rów pełnił funkcję zlewni dla wód spływających z przylegających gruntów ornych, zaś ich docelowym odbiornikiem była rzeka S. W związku ze sprzeciwem S.S. przeprojektowany został system odwodnienia w rejonie jego działek, co miało spowodować, że wykonane prace nie będą miały wpływu na istniejącą gospodarkę wodną w tym rejonie. PINB uzyskał kopię mapy ewidencyjnej zaewidencjonowanej w dniu [...].09.2009 r. pod nr [...] przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J., z której wynika, że na działce nr ewid. 1257/3 w obrębie Ś. znajdował się wcześniej rów. W dniu [...] maja 2012 r. przeprowadzono na działce nr ewid. gr. 1257/3 oględziny, na podstawie których ustalono, że przy przedmiotowym rowie nie są obecnie prowadzone jakiekolwiek roboty. Szerokość i głębokość rowu jest zmienna, idąc w kierunku istniejącego wcześniej rowu w stanie nienaruszonym, powyższe parametry systematycznie się zmniejszają (w miejscu połączenia z istniejącym rowem głębokość wynosi ok.0,6 m i szerokość w koronie 1,0 m). Stary istniejący rów jest nieregularny, zarośnięty trawą i szuwarami, głębokość wynosi ok. 0,5 m, a szerokość w koronie 0,7 m. Umarzając postępowanie w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie istniejącego rowu melioracyjnego na działce nr 1257/3 w obrębie ewidencyjnym Ś. organ podniósł że rów na wymienionej działce istniał wcześniej tj. przed wykonaniem robót, miał jednak inną szerokość i głębokość. Wykonane prace nie spowodowały pogorszenia jego stanu, lecz rów został udrożniony, oczyszczony z zarośli, zaś dno umocnione faszyną. Roboty powyższe dokonane zostały przy tym prawidłowo. Od decyzji powyższej odwołanie złożył S.S., zarzucając brak wskazania przez organ, czy inwestor dysponował pozwoleniem na budowę rowu odprowadzającego wody z terenu pasa autostrady. Zakwestionował kwalifikację wykonanych robót jako przebudowy rowu. Uznał jako bezprawne przyjęcie, że wykonane prace nie spowodowały pogorszenia stanu rowu, a przeciwnie przyczyniły się do polepszenia tego stanu. Wskazał na bezprawną dewastację pasa gruntu rolnego. Jego zastrzeżenia wzbudziła ocena, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo. Po rozpoznaniu powyższego odwołania WINB uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest słuszne, jednak wymagana jest weryfikacja jego uzasadnienia. Organ zwrócił uwagę, że stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy Prawo wodne rowy wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie zaliczane sąd o urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Wykonanie tego rodzaju urządzenia nie wymaga zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą", pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia. W ocenie organu odwoławczego, roboty budowlane, których dotyczy sprawa należy zakwalifikować jako przypadek inny niż budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia. Doszło bowiem do samowolnego wykonania robót przy rowie już istniejącym. Funkcja tego obiektu nie uległa przy tym zmianie, zmieniły się natomiast jego wymiary. Wobec powyższego, do przedmiotowego rowu zastosowanie mają, zdaniem WINB, przepisy art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, przewidziane dla przypadków innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 i w art. 49b ust. 1, zatem innych niż samowolna budowa obiektu budowlanego. Wobec faktu, iż obecnie przy przedmiotowym rowie nie są prowadzone jakiekolwiek prace, zbędne było wstrzymywanie robót budowlanych w oparciu o art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Ze względu na fakt zakończenia robót należało – w związku z brzmieniem art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane -ocenić zaistniały stan faktyczny pod kątem regulacji zwartych w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 tego aktu. Wobec faktu, iż roboty budowlane wykonane zostały prawidłowo i nie budzą zastrzeżeń, rów został udrożniony, oczyszczony z zarośli i umocniony, brak jest – w ocenie organu II instancji - podstaw do wdrożenia postępowania naprawczego przewidzianego w powołanych wyżej art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Prawa budowlanego. Tym samym, postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie podlegało umorzeniu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podniósł, że skoro rów melioracyjny został oczyszczony, to zupełnie nieuzasadnione są twierdzenia o pogorszeniu jego stanu. Sprawy naruszenia własności należą zaś do kompetencji sądów powszechnych. S.S. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów postępowania a to: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. przez brak wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i uwzględnienia całości materiału dowodowego. Jego zdaniem, prowadzące sprawę organy od samego początku tj. od daty zgłoszenia samowoli budowlanej (tzn. 18.01.2012 r.) nie wykazywały należytej staranności przy załatwianiu sprawy, lecz "mataczyły i manipulowały zebranymi dowodami", dobierając je tendencyjnie oraz przedłużając przewidziane w K.p.a. terminy. Składający skargę zarzucił brak należytego odniesienia się do podniesionych w odwołaniu argumentów. Wskazał, że stanowisko organu kwalifikujące wykonane w niniejszej sprawie roboty budowlane jako przypadek inny niż budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę lub bez wymaganego zgłoszenia jest rażąco sprzeczne z treścią art. 3 pkt 6 i pkt 7 oraz z art. 28 ustawy Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z przyczyn podanych w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Dokonawszy kontroli niniejszej sprawy w oparciu o kryterium legalności Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny został w przedmiotowej sprawie ustalony w sposób prawidłowy i może być podstawą wyrokowania. Materialnoprawną podstawą wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia są przepisu ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Punktem wyjścia dla dokonania oceny zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jest zakwalifikowanie przedmiotowego rowu, stosownie do brzmienia art. 73 ust. 1 ustawy Prawo wodne do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. Takie zakwalifikowanie spornego rowu implikuje kolejną tezę o braku obowiązku uzyskania na roboty budowlane związane w wykonaniem rowu pozwolenia na budowę, przy obciążeniu wykonującego takie roboty budowlane obowiązkiem dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Wynika to z art. 29 ust. 2 pkt 9 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Okoliczności tych skarżący także nie kwestionuje. Podnosi natomiast konsekwentnie począwszy od zgłoszenia Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia [...] stycznia 2012r. (data wpływu do organu – 20 stycznia 2012r.) faktu popełnienia jego zdaniem "samowoli budowlanej", polegającej na wykopaniu rowu na terenie należącej do niego działki oznaczonej numerem 1257/3, położonej w obrębie Ś., gmina R., że na wskazanej wyżej działce dotychczas takiego rowu nie było. Stanowisko skarżącego nie jest poparte żadnymi dowodami i nie znajduje oparcia w zalegającym w aktach administracyjnych materiale dowodowym. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności: aktu notarialnego – umowy kupna sprzedaży nieruchomości oznaczonej nr ewid. 1257/3 zawartej pomiędzy Agencją Nieruchomości Rolnych, Oddział Terenowy e R., a S.S. z dnia [...] lutego 2011r., operatu szacunkowego w części opisującej stan na działce i przeznaczenie ww. nieruchomości oraz map obrazujących stan na działce przed rokiem 2011 i wypisu z rejestru gruntów aktualnego na dzień [...] grudnia 2010r. (karty 16/3, 16/11, 16/16, 16/15 akt administracyjnych sprawy) bezsporne jest natomiast, że rów ten bez wątpienie istniał na działce o nr 1257/3, przed datą popełnienia zgłoszonej przez S.S. "samowoli budowlanej". Ustalenie tej okoliczności wyłącza zastosowanie w sprawie przepisu art. 48 ustawy, który odnosi się wyłącznie do budowy obiektu budowlanego (lub jego części) bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz przepisu art. 49b, który odnosi się do budowy obiektu lub jego części wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zakończenie robót budowlanych związanych z przebudową rowu wyłącza także zastosowanie art. 50 ustawy. Wydanie bowiem postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są faktycznie wykonywane w dacie wydania postanowienia. Równocześnie jednak powstaje konieczność dokonania oceny wykonanych i zakończonych przy istniejącym już rowie robót w świetle art. 51 ustawy. Poczynione w trakcie oględzin dokonanych w dniu [...] maja 2012r., w trakcie postępowania prowadzonego przed organem I instancji ustalenia należy uznać za prawidłowe (karta 20 akt administracyjnych). Ustalono, że roboty te polegały na przebudowie rowu i doprowadziły do poprawy jego stanu poprzez jego udrożnienie, oczyszczenie i umocnienie. Zostały wykonane prawidłowo: pod względem budowlanym nie wzbudziły zastrzeżeń organów i nie naruszały przepisów, w tym techniczno – budowlanych. Stąd brak było w przedmiotowej sprawie podstaw do wdrażania postępowania naprawczego, przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy. Postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe podlegało więc umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a. Mając na uwadze poczynione wyżej uwagi skargę oddalono na podstawie art. 151 P.p.s.a.