II SA/Rz 249/07

WyrokWSA w Rzeszowie2007-11-21

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Ryszard Bryk, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego, jeśli osoba opuściła lokal mieszkalny bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się i nie przebywa w nim od wielu lat, a w międzyczasie lokal został wyremontowany i zaadaptowany przez inną osobę?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego, jeśli wykaże, że osoba opuściła miejsce dotychczasowego pobytu stałego bez wymeldowania się i nie przebywa w nim od wielu lat, a w międzyczasie lokal został zaadaptowany przez inną osobę. Obowiązek meldunkowy służy odzwierciedleniu rzeczywistego stanu rzeczy, a nie fikcji meldunkowej. Wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej jest dopuszczalne na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdy osoba zobowiązana nie dopełnia obowiązku wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący wyprowadził się z lokalu w 1986/1989 r. i od tego czasu w nim nie zamieszkuje, a lokal został zaadaptowany przez inną osobę. Skarżący podnosił, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i że lokal zastępczy był gorzej wyposażony. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- II SA/Rz 249/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., Nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...], orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego, w lokalu nr [...] znajdującym się w miejscowości B., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną powyższej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm./ w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm./. Z uzasadnienia decyzji jak i zebranego materiału wynika, że M. K., zameldowany był na pobyt stały w lokalu nr [...] w B., z którego w 1989 r. wyprowadził się i wraz z rodziną zamieszkał w lokalu nr 152 również w B., gdzie do dnia dzisiejszego skoncentrowane jest jego życie osobiste. Tu odbiera kierowaną do niego korespondencję. Od dnia opuszczenia przedmiotowego lokalu nigdy w nim nie nocował i nie posiada w nim żadnych swoich rzeczy ani mebli. Po opuszczeniu przez M. K., lokal został wyremontowany i zaadaptowany przez A. w B., na którego wniosek wszczęto niniejsze postępowanie. W takim stanie rzeczy Wójt Gminy uznał, iż M. K. opuścił budynek bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się i nie przebywa w nim od chwili opuszczenia, tj. od 1989 r. do chwili obecnej, a tym samym zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania wyżej wymienionego z pobytu stałego – decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r., Nr [...]. Powyższych ustaleń organ ten dokonał w oparciu o zeznania świadków: J. H., E. A., J. B., a także M. K. Organ wskazał również, że M. K., w końcowym stadium postępowania nie zgłosił się w celu przeglądnięcia całości akt, a tym samym nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. K.. W uzasadnieniu podniósł, iż w 1986 r. został wyeksmitowany z lokalu nr [...] w B., wyposażonego w energię elektryczną i wodę bieżącą, do drewnianego, zniszczonego lokalu nr [...] bez bieżącej wody, przy czym do dnia dzisiejszego nie otrzymał wypowiedzenia z lokalu nr [...]. W piśmie uzupełniającym dodał między innymi, że nie skorzystał z prawa przeglądnięcia akt, wyznaczonego na dzień 5 grudnia 2006 r. z powodu choroby. Na powyższe przedłożył zaświadczenie lekarskie z dnia 5 grudnia 2006 r. potwierdzające, że w tym dniu stawił się w Poradni Neurologicznej w celu zasięgnięcia porady lekarskiej w związku z padaczką pourazową. Powyższych argumentów nie uwzględnił organ odwoławczy, który wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazał iż niniejsze postępowanie dotyczy wyłącznie sprawy meldunkowej, mającej charakter czysto rejestracyjny, a w związku z tym większość podnoszonych przez odwołującego się problemów, jak choćby brak bieżącej wody w lokalu nr [...], pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. O pobycie stałym decydują bowiem, jak wskazał organ za Naczelnym Sądem Administracyjnym - OZ w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 333/98, dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości pod określonym adresem oraz wola /zamiar/ pobytu stałego, czyli takie przebywanie, które ma na celu założenie w danym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, czyli aktualnego centrum życiowej działalności człowieka. Bezspornym jest, że M. K. we wrześniu 1986 r. wyprowadził się z lokalu nr [...], by wprowadzić się następnie do lokalu nr [...], gdzie przebywa do dziś, a zatem decyzja o wymeldowaniu była w pełni uzasadniona. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie M. K. podniósł, że wbrew ustaleniom organu opuszczenie lokalu nr [...] nie miało charakteru dobrowolnego a było wynikiem wykonania ustnego polecenia wójta Gminy. To na nim, zdaniem skarżącego, spoczywał obowiązek wymeldowania. Ponadto wskazał, że według "norm prawa lokalowego" mieszkanie zastępcze nie może być gorzej wyposażone aniżeli dotychczasowe. Adresowane przez niego do Wójta Gminy żądania, o podłączenie bieżącej wody, w lokalu nr [...], nie zostały spełnione, w związku z powyższym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o spowodowanie, aby Wójt Gminy, podłączył do wodociągu lokal [...], gdzie jest zameldowany z rodziną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Stwierdził, że powoływanie się w chwili obecnej przez skarżącego na brak dowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu nie zmienia już dokonanej oceny prawnej stanu faktycznego, ponieważ sam zainteresowany nie stosował żadnych środków prawnych zmierzających do odzyskania przez niego posiadania spornego lokalu. Odpiera również zarzut, iż obowiązek wymeldowania spoczywał na Wójcie Gminy, wskazując przy tym treść art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M. K. nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zakres powyższej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./, a zgodnie z brzmieniem tego przepisu sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym uwzględnienie skargi – a w myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 powyższej ustawy polega ono na uchyleniu zaskarżonej decyzji, stwierdzeniu jej nieważności lub niezgodności z prawem – może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że kwestionowana w skardze decyzja jest dotknięta naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, czy też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa z przyczyn określonych w k.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu. Obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz. U. z 2006 r., Nr 87, poz. 960, ze zm./. Obejmuje on miedzy innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego /art. 4 pkt 1 i 2 powyższej ustawy/. Czynności meldunkowe – zameldowania lub wymeldowania – dokonywane są zgodnie z oświadczeniem woli /zgłoszeniem/ osoby, która wykonuje swój obowiązek meldunkowy /art. 47 ust. 1 cyt. ustawy/. Natomiast wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełnia obowiązku wymeldowania, przewiduje w swej treści art. 15 ust. 2 tej ustawy. Wynika z powyższego, że dla wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej wystarczające jest wykazanie, iż nastąpiło opuszczenie miejsca dotychczasowego pobytu stałego bez wymeldowania. Podkreślić też trzeba, że obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności /polegającej na rejestracji danych o miejscu pobytu osób/, która służy także ochronie interesów samych zainteresowanych /np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w razie dziedziczenia przez nią majątku/ oraz ochronie praw osób trzecich /np. wierzycieli w razie "przeprowadzki" dłużnika/. Nie może zatem budzić jakichkolwiek wątpliwości, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. A contrario nie powinno odzwierciedlać stanu faktycznie nieistniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby, tj. służyć fikcji meldunkowej. Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wykazuje, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nr [...] w B. – jak sam podaje od września 1986 r. – i fakt ten został przez niego potwierdzony również podczas rozprawy sądowej w dniu 21 listopada 2007 r. Powyższy lokal, po opuszczeniu go przez skarżącego /wraz z rodziną/, został wyremontowany i zaadaptowany przez właściciela budynku /A. i Z. F. w B./. W przedmiotowym lokalu brak jest jakichkolwiek rzeczy skarżącego, nie korzystał on też z ochrony posesoryjnej w sądzie powszechnym, a po opuszczeniu tegoż lokalu skarżący /wraz z rodziną/ zamieszkał w lokalu nr [...] w B. i tam też aktualnie zamieszkuje /w nim koncentruje swoje interesy życiowe/. Słusznie więc przyjęły organy obu instancji, że zostały spełnione przesłanki do wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ocena dowodów dokonana przez te organy nie budzi żadnych zastrzeżeń. W rezultacie nie ma żadnych podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa na wstępie niniejszych wywodów. Tym samym Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych decyzji z obrotu prawnego. Z przyczyn wyjaśnionych na wstępie nie mógł zostać uwzględniony wniosek "o spowodowanie, aby Wójt Gminy, podłączył do wodociągu lokal nr [...]...", w którym zamieszkuje skarżący wraz z rodziną. Takie bowiem rozstrzygnięcie, in merito, nie mieści się w kompetencjach tego Sądu. Trzeba również podkreślić, że prawidłową jest informacja organu odwoławczego, iż organ ten nie jest właściwy do podjęcia decyzji dotyczącej przyłączenia lokalu zajmowanego przez skarżącego do sieci wodociągowej, przy jednoczesnym zarazem wskazaniu organu właściwego w tym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga została oddalona.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło