II SA/Rz 250/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] trzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2003 r. znak [...] o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej wydana w wyniku odwołania K. K. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 138 § l pkt 2 k.p.a. oraz § 10 ust. l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 w sprawie choro zawodowych /Dz. U. z 1983 r., nr 65 póz. 294/. W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dokonał oceny środowiska pracy w związku z podejrzeniem u K. K. choroby zawodowej z poz. 3 wykazu wymienionego rozporządzenia tj. astmy oskrzelowej. W toku przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego ustalił, że w/w od 1975 r. do 1997 r. pracowała w Hucie Szkła na stanowiskach: brakarza wyrobów gotowych przez 5 miesięcy oraz poligrafa ekranowego przez okres 22 lat w narażeniu na alergeny chemiczne, tj. związki fotochemiczne w tym nikiel i chrom. Postępowanie diagnostyczno orzecznicze w kierunku rozpoznania choroby zawodowej przeprowadziły dwie uprawnione do orzekania jednostki medyczne, tj. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy. Wymienione jednostki orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej astmy oskrzelowej. Nie wykryto w organizmie badanej swoistych przeciwciał klasy IgE przeciwko obecnym na jej stanowisku pracy alergenom zawodowym, jak nikiel, chrom. Wyniki badań nie pozwoliły na stwierdzenie uczulenia typu natychmiastowego na w/w alergeny i tym samym potwierdzenie jego roli w patagonezie astmy oskrzelowej. Ustalenia te stanowiły podstawę do odmowy stwierdzenia u K. K. choroby zawodowej. W odwołaniu od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego odwołująca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że pracę zawodową rozpoczęła w Hucie Szkła w 1975 r. na stanowisku poligrafa ekranowego i w momencie podjęcia pracy była zupełnie zdrowa. W wyniku zatrudnienia stan zdrowia jej uległ pogorszeniu, a w latach 80-tych rozpoczęły się choroby alergiczne w związku z zatrudnieniem jej w warunkach szkodliwych narażających ją na odór chemikaliów, jak opary klejów, farb emulsyjnych, odczynników fotograficznych. Zakwestionowała również orzeczenia, na które powołuje się organ I instancji wskazując, że nie przeprowadzono właściwych badań, w szczególności próby tzw. prowokacyjnej. Wg odwołującej termin konsultacji i badań powinien być przez Instytut tak wyznaczony, aby była możliwość przerwania leków uniemożliwiających tego rodzaju badanie. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i powołał przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 w sprawie chorób zawodowych / Dz. U. z 1983 r. Nr 65.poz.294 ze zm./ wskazując, że organ jest związany z opinią jednostki medycznej i nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Przepis § l w zw. z § 10 ust. l cytowanego rozporządzenia statuuje, że rozpoznanie choroby jako zawodowej przez uprawnioną jednostkę służby zdrowia jest jedną z przesłanek warunkujących wydanie decyzji o stwierdzeniu takiej choroby przez właściwego inspektora sanitarnego. Skoro w niniejsze sprawie dwie jednostki orzecznicze uprawnione do wydania opinii nie stwierdziły u odwołującej choroby zawodowej zatem brak było podstaw do jej stwierdzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca K. K. wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując na krzywdzący charakter zaskarżonych decyzji i zarzuciła jej legalność. W argumentach skargi powtórzyła zarzuty podniesione w odwołaniu, a nadto dodała, że praca w warunkach szkodliwych wpłynęła na jej stan zdrowia, czego dowodem jest fakt, że była wielokrotnie kierowana do szpitala i poradni chorób zawodowych w poradni alergologicznej, gdzie udzielano jej doraźnej pomocy w wyniku rozpoznania choroby astmy oskrzelowej. W kwestionowanej decyzji kierowano się orzeczeniami medycznymi w których brano jedynie pod uwagę jedynie astmę atopową, tj. alergiczną. Wg skarżącej nie można utożsamiać astmy atopowej z astmą nieatopową, która również może być spowodowana działaniem czynników drażniących drogi oddechowe. Astma oskrzelowa nieatopowa w przeciwieństwie do atopowej charakteryzuje się progresją procesu chorobowego nawet po zaprzestaniu narażenia na drażniące czynniki zawodowe. Przebywając na zwolnieniu lekarskim w końcowym okresie zatrudnienia skarżąca wyraziła zgodę na przejście z Huty Szkła do Spółki A. w J., gdzie miała wykonywać pracę na takim samym stanowisku, jednak stan zdrowia nie pozwolił jej na kontynuację zatrudnienia. Przerwa w zatrudnieniu nastąpiła od 4 maja 1999 r., a nie od 1996 r., jak to zostało odnotowane w orzeczeniu lekarskim z dnia l marca 2004 r. wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Nadto skarżąca wskazuje, że przeszła wysiękowe zapalenie mięśnia sercowego w 2001 r. oraz rozpoznano u niej jaskrę kąta zamykającego się obu oczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje ; skarga jest nieuzasadniona. Kontrola Sądu Administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie w sprawie chorób zawodowych w niniejszej sprawie podlega regulacjom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65 poz. 294 ze zm./ , zwane dalej rozporządzeniem wobec treści przepisu art. § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach /Dz. U. z 2002 r. Nr 132 poz.1115/ według którego postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie rozporządzenia , jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Ten akt prawny zawiera zarówno uregulowania o charakterze materialnym jak i przepisy procesowe. Stosownie do § 1 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do jednostek służby zdrowia wymienionych w § 7 ust. 1- 3 , które wydają w tym zakresie stosowne orzeczenie przewidziane przepisem § 8. Orzeczenie to nie jest równoznaczne z uznaniem choroby zawodowej. Kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje właściwy inspektor sanitarny, na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego decyzją o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia. /§ 10 ust. 1 rozporządzenia/. Do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych przez uprawnioną jednostkę medyczną oraz ustalenie, że między warunkami pracy, a w szczególności występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi dla zdrowia istnieje lub jest wysoce prawdopodobny związek przyczynowy. Ustalenie owego związku, bądź jego wykluczenie należy do kompetencji inspektora sanitarnego. Inspektor Sanitarny podejmując decyzję na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia /vide; wyrok NSA z dnia 9 lipca 1998 r. II SA 634/98 publ. Pr. Pracy z roku 1998, Nr 12 poz.38, wyrok NSA z dnia 24 lutego 1998 r. sygn. I SA 1520/97 publ. ONSA z 12998 r. Nr 4 poz. 150/. Przedmiotem sporu jest kwestia , czy astma oskrzelowa rozpoznana u skarżącej jest chorobą zawodową. W wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia w poz. 3 jako chorobę zawodową wymieniona jest przewlekła choroby oskrzeli wywołana działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno- wytwórczymi w płucach np. dychawica skrzelowa, byssinoza, beryloza. W sprawie zostało wykazane, że skarżąca istotnie była narażony na szereg czynników chemicznych o działaniu alergizującym /związki fotochemiczne w tym nikiel i chrom/. Jest niesporne, że badające jednostki medyczne , uprawnione do rozpoznania choroby zawodowej rozpoznały u wymienionej astmę skrzelową. Niemniej jednak choroba ta nie została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. /Orzeczenia Nr 222/99 z dnia 26 listopada 1999 r. i z dnia 1 maca 2004 roku Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy z dnia 29 .10.2004 r. Nr 223/ 1/ 04 /. W/w opinie jednostek medycznych uprawnione do rozpoznania chorób zawodowych jednoznacznie stwierdziły w oparciu o przeprowadzone badania oraz dokumentację medyczną brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Zarzuty skargi jak i odwołania sprowadzają się do twierdzenia, że badania przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy nie zostały przeprowadzone w sposób właściwy a w szczególności nie została przeprowadzona próba prowokacyjna. Odpowiadając na w/w zarzut wyjaśnienia wymaga, że w tej materii wypowiedział się Instytut Medycyny Pracy w uzupełniającej opinii z dnia 29.10.2004 roku Nr [...] i stwierdził, wykonanie swoistej próby prowokacyjnej nie jest możliwe ze względu na stan zdrowia pacjentki oraz konieczność stałej sterydoterapii. Natomiast brak rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej uzasadnił postępującym obecnie rozwojem tej choroby w okresie po przerwaniu przez skarżącą pracy zawodowej co oznacza , że alergeny chemiczne na których działanie w czasie wykonywania pracy była narażona nie stanowiły przyczyny jej powstania. Z/w opinią miała możliwość zapoznania się skarżącą stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. o którym to uprawnieniu została powiadomiona pismem z dnia 2.12.2004 r. Skarżącą wprawdzie kwestionuje w/w opinię jednak nie stawia jej żadnych dających się zweryfikować zarzutów. Z przytoczonych względów , Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1270/. 1.06.06mk