II SA/Rz 250/09

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], wydane w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia, - postanawia – 1) zwolnić skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych ponad wysokość 150 zł (słownie: sto pięćdziesiąt złotych), 2) w pozostałym zakresie wniosek o przyznanie prawa pomocy oddalić. B. W. w swym wniosku z dnia 29 kwietnia 2009 r. zawarł żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Żądanie przyznania prawa pomocy zostało zgłoszone do sprawy II SA/Rz 250/09. Pod tą sygnaturą zarejestrowano skargę B. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Ponieważ wniosek o prawo pomocy nie zawierał wszystkich niezbędnych informacji do jego rozpoznania, wyznaczony do rozpoznania wniosku referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o opis istotnych dla oceny zdolności majątkowych okoliczności rodzinnych i dochodowych (pismo sądowe z dnia 6 maja 2009 r.). Odpowiedź na powyższe wezwanie wpłynęła w terminie i zawierała wszystkie wymagane wyjaśnienia i informacje. Powoduje to konieczność merytorycznego rozpoznania wniosku B. W. o prawo pomocy. Stwierdzono co następuje: Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy wyłącznie kosztów sądowych, tj. opłat sądowych i wydatków sądowych. B. W. ubiega się, więc o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec tego powinien wykazać, że pokrycie kosztów sądowych postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Rz 250/09 obniżyłoby standardy jego życia poniżej poziomu koniecznego utrzymania. Do wykazania tego stanu zobowiązuje wnioskodawcę w postępowaniu sądowoadministracyjnym treść art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. B. W. na obecnym etapie rozpoznawania sprawy jest zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego należnego z tytułu wniesienia skargi w kwocie 1’500 zł. Wysokość tego wpisu stanowi określony w przepisach prawa procent wartości przedmiotu sporu. Finansowy udział skarżącego w kosztach postępowania w sprawie II SA/Rz 250/09, może obejmować także wpisy sądowe od środków odwoławczych, opłaty kancelaryjne, zwrot wydatków oraz wynagrodzenie dla fachowego pełnomocnika m.in. z tytułu sporządzenia środków odwoławczych. B. W. jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 17,99 ha. Nieruchomość ta stanowi podstawowe źródło utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. W roku 2009 r. B. W. otrzymał z tytułu posiadania gospodarstwa kwotę 4958,12 zł, dodatek ONW 1834,8 zł, a z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych kwotę 5631,60 zł. Strona posiada samochód osobowy marki Volkswagen Golf. Skarżący w marcu 2009 r. uzyskał dochód z tytułu sprzedaży cielęcia w wysokości 2752,82 zł. Wydatki skarżącego to w szczególności składka na ubezpieczenie rolnicze (586 zł), opłata za dostęp do internetu (192 zł), energia elektryczna (203,14 zł za kwiecień 2009 r.), ubezpieczenie samochodu osobowego (322 zł rocznie), utrzymanie samochodu w postaci zakupu paliwa (200 zł na miesiąc), opłata za używanie telefonu w sieci komórkowej (25 zł na miesiąc). Do wniosku PPF załączono kserokopie decyzji podatkowych wymierzającej skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości w kwocie 623 zł. Zły stan majątku oraz dochodów skarżącego poświadcza uzasadnienie kopii decyzji kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy S. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w sprawie przyznania pomocy w postaci zakupu posiłków dla A. W. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że skarżący na dzień 27 kwietnia 2009 r. dysponował kwotą 3081,44 zł. Odnosząc opisaną powyżej sytuację materialną B. W. a także jego zdolność powiększania zasobów majątkowych do ustawowych przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych należy stwierdzić wykazanie warunków przyznania prawa pomocy. Uiszczenie całości kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego oraz pozostałych kosztów postępowania w sprawie sygn. II SA/Rz 250/09 spowodowałoby, iż wnioskodawca z posiadanych środków nie byłby w stanie podołać ciężarom utrzymania koniecznego (np. zakupić żywności, lekarstw, opału, środków czystości). Wnioskujący wykazał, że suma bieżących obciążeń z tytułu wydatków koniecznych uniemożliwia pełne współuczestniczenie w kosztach sądowych niniejszej sprawy. Nie można przy tym pominąć pewnego potencjału majątkowego B. W. Skarżący posiada nieruchomość rolną o znacznej jak na warunki województwa podkarpackiego powierzchni (pow. 17,99 ha). Z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego skarżący otrzymuje pewne dochody. Chodzi tu przede wszystkim o kwoty pochodzące z dopłat do gruntów. Na te dochody składają się także kwoty uzyskane dzięki sprzedaży zwierząt hodowlanych. Gospodarstwo dostarcza rodzinie podstawowych środków żywnościowych, wpływając tym samym na zmniejszenie obciążeń finansowych. Z treści podania o prawo pomocy wynika, że potrzeby mieszkaniowe rodziny są zaspokojone. Na koniec miesiąca kwietnia B. W. miał zgromadzone na rachunku bankowych środki pieniężne w wysokości odpowiadającej potrzebom jego rodziny oraz wysokości wpisu sądowego. Rodzina pokrywa wydatki, które w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie mogą być uznane za wydatki niezbędne dla utrzymania gospodarstwa domowego. B. W. posiada samochód osobowy oraz utrzymuje telefon komórkowy. Brak stałych dochodów oraz znaczne wydatki wynikające z potrzeby utrzymania rodziny pozwalają na zwolnienie wnioskodawcy jedynie od oznaczonej części kosztów sądowych (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zwolnieniem adekwatnym będzie zniesienie wobec strony kosztów sądowych ponad wysokość 150 zł (wszystko ponad wysokość 150 zł). Opisane we wniosku okoliczności nie uprawniają do uznania, że B. W. nie będzie w stanie ponieść kwoty 150 zł. Tak oznaczony udział B. W. w ciężarach finansowych sprawy sygn. II SA/Rz 250/09 nie obniży zdolności wnioskodawcy do zakupu dóbr i usług niezbędnych dla utrzymania stabilnego poziomu egzystencji jego rodziny. Kwotę 150 zł kosztów sądowych B. W. może wygospodarować poprzez oszczędności w wydatkach niekoniecznych, którymi są w szczególności utrzymanie samochodu osobowego czy telefonu komórkowego. W realiach niniejszej sprawy, zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że oprócz 150 zł. wpisu sądowego skarżący nie będzie zobowiązany do uiszczenia pozostałej kwoty wpisu tj. 1350 zł, oraz innych mogących wystąpić obciążeń fiskalnych (np. opłaty kancelaryjnej, wpisu od skargi kasacyjnej lub zażalenia). Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.s.a.