II SA/Rz 252/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-06-04

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Maria Mikolik, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku usług rzemieślniczych (stolarni) może zostać wydana bez należytego uwzględnienia zasady dobrego sąsiedztwa oraz bez analizy zgodności z przepisami o ochronie środowiska, zwłaszcza w sytuacji, gdy inne postępowanie dotyczące podobnej inwestycji na tych samych działkach zostało zawieszone z powodu konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostateczny kwestii spełnienia wymogów wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.) oraz obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Pominęły istotne okoliczności dotyczące powiązania planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami i konieczności uzyskania decyzji środowiskowej, co stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący E.Z. i T.Z. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stolarni i budynku gospodarczego. Skarżący podnosili, że nie zapewniono im udziału w pierwotnym postępowaniu, co skutkowało wznowieniem postępowania. Zarzucali organom naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa, błędne wyznaczenie obszaru analizowanego, brak uwzględnienia wpływu inwestycji na środowisko oraz sprzeczność ustaleń organów z wcześniejszymi stanowiskami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia 25 września 2023 r. Zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego oraz zwrot nadpłaconego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi E.Z. i T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 6 grudnia 2023 r. nr SKO.415.503.2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w wyniku wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 września 2023 r. nr IG.6730.21.2021.22.23.UK; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżących E. Z. i T. Z. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżących E. Z. i T. Z. solidarnie kwoty 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Przedmiotem skargi E.Z. i T.Z. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 6 grudnia 2023 r. nr SKO.415.503.2023 utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") z dnia 25 września 2023 r. nr IG.6730.21.2021.22.23.UK w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, wydana po wznowieniu postępowania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W wyniku rozpatrzenia wniosku K.K., Wójt decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego p.n.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowa budynku usług rzemieślniczych - stolarnia, budowa budynku gospodarczego - kotłownia na terenie części działek nr ew. [...] położonych w obrębie W.". W piśmie z dnia 28 września 2022 r. E.Z. oraz T.Z. poinformowali, że nie został im zapewniony udział w ww. postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, chociaż ich działka o nr ewid. [...] w miejscowości W. bezpośrednio sąsiaduje z działką o nr ewid. [...], na której planowana jest inwestycja. W związku z powyższym wnieśli o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."). Po wznowieniu postępowania w tej sprawie, Wójt w dniu [...] stycznia 2023 r. wydał decyzję nr [...] ustalającą warunki zabudowy na ww. zamierzenie inwestycyjne, która została następnie uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...]. Podobnie kolejna decyzja Wójta z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...]. SKO wskazało, że Wójt wydając decyzję ustalającą warunki zabudowy nie uchylił własnego poprzedniego rozstrzygnięcia, a więc decyzji z dnia [...] czerwca 2021 r., doprowadzając do sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonowały dwie decyzje, które dotyczyły tej samej sprawy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 59, art. 60 § 1, art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U z 2023 r. poz. 977; dalej: "u.p.z.p."), decyzją z dnia 25 września 2023 r. nr IG.6730.21.2021.22.23.UK, w pkt 1, postanowił uchylić własną decyzję z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy, natomiast w pkt 2, ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowa budynku usług rzemieślniczych - stolarnia, budowa budynku gospodarczego - kotłownia na terenie części działek nr ew. [...] położonych w obrębie W.". W uzasadnieniu decyzji organ podał, w toku ponownego rozpatrywania sprawy zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu wszystkim jego stronom. Dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy. Aktualny stan zabudowy i uzbrojenia terenu w obszarze analizowanym oraz uwarunkowania wynikające z odnoszących się do tego terenu opracowań planistycznych, pozwalają na realizację wnioskowanej inwestycji. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E.Z., zarzucając organowi: naruszenie art. 61 ust. 5a i ust. 7 u.p.z.p., polegające na jego błędnym zastosowaniu, tzn. wyznaczeniu wokół terenu inwestycji wąskiego obszaru analizowanego, obejmującego wyłącznie nieruchomości będące przedmiotem inwestycji (działki nr [...]), z pominięciem nieruchomości sąsiadujących, w tym będących własnością Skarżących (działki nr: [...]), a także nieruchomości leśnych (działka nr [...]), będącej własnością Skarbu Państwa - PGL Lasy Państwowe Nadleśnictwo K.; naruszenie art. 59, art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 6, art. 64 u.p.z.p., poprzez zaniechanie kontynuacji istniejącej zabudowy, w zakresie jej funkcji i cech architektonicznych oraz urbanistycznych, jak też sposobu kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu i intensywności jego zagospodarowania stosownie do wymogu tzw. "dobrego sąsiedztwa", bowiem planowana inwestycja powinna być dostosowana do sąsiadującego z nią terenu, tj. obszaru przeznaczonego pod budownictwo jednorodzinne, a nie pod budowę budynku usługi rzemieślniczych – stolarni; naruszenie art. 75 ust. 5 i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (jedn. tekst Dz.U. z 2022 r. poz. 2556 z późn. zm.) w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (jedn. tekst Dz.U. z 2023 r. poz. 1094) oraz w zw. z § 2 pkt 18 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy nieruchomość objęta planowaną inwestycją znajduje się w obszarze specjalnej ochrony [...], obszarze wspólnoty [...] oraz w [...] Obszarze Chronionego Krajobrazu, a w jej obszarze oddziaływania znajdują się tereny leśne, co należy zaliczyć do przedsięwzięć znacząco oddziaływujących na środowisko i wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych warunkach; błędne ustalenia polegające na tym, że planowana inwestycja (budowa stolarni) nie będzie oddziaływać negatywnie na nieruchomości sąsiednie, w tym na działki Skarżącej nr: [...], gdy w rzeczywistości inwestycja ta będzie naruszała interesy Skarżącej i w znaczy sposób będzie ingerowała w funkcjonowanie nieruchomości oraz sąsiadującego środowiska. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 6 grudnia 2023 r. nr SKO.415.503.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 2 , art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 52 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 3, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., utrzymało decyzję Wójta w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że planowana inwestycja spełnia wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 pkt 1 - 6 u.p.z.p., które łącznie umożliwiają wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Działki sąsiednie są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Działki ewid. nr [...] posiadają dostęp do drogi publicznej (dz. ewid. nr [...]) poprzez dz. ewid. nr: [...], obr. Istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Teren przeznaczony pod planowaną inwestycję, tj. teren części działek ewid. nr [...], obr. W., o pow. 0,50 ha stanowi klasę gruntu RIVa pochodzenia mineralnego. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze zgodnie z ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1326 z późn. zm.). Projekt decyzji jest zgodny z przepisami odrębnymi, a planowane zamierzenie budowlane nie znajduje się w obszarach wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 6 u.p.z.p. Planowana inwestycja jest również zgodna z przepisami szczególnymi i nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ww. Rozporządzenia. W odniesieniu do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że jak wynika z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiącej załącznik do decyzji, analizie poddano teren o wymiarach 260,0 x 300,0 m wokół działki ewid. nr [...], obr. W., gm. P., zaś granice tego obszaru uwidoczniono na mapie w skali 1:1000, stanowiącej część graficzną opracowania. Teren planowanej inwestycji, obejmujący części działki ewid. nr [...] w stanie obecnym jest niezainwestowany. W sąsiedztwie wnioskowanym pod inwestycję występuje teren leśny, teren zabudowany jednym budynkiem mieszkalnym oraz budynkami gospodarczymi - na terenie tych samych działek, poza obszarem inwestycyjnym. Odległość budynków mieszkalnych od drogi wynosi od 15,0 m do 154,0 m, natomiast szerokości elewacji frontowych budynków mieszkalnych wynoszą od 10,0 m do 21,0 m. W ocenie organu odwoławczego planowana inwestycja spełnia także kryteria kontynuacji funkcji istniejącej zabudowy. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ wyjaśnił, że w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie chodzi o to, aby nowa zabudowa była odtworzeniem istniejącej zabudowy sąsiedniej, ale o to, aby na jej podstawie możliwe było określenie cech nowej zabudowy, która ma być kontynuacją, przez co należy rozumieć zachowanie charakteru tej zabudowy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa ochrony środowiska, SKO wskazało, że decyzja została uzgodniona z organem właściwym w zakresie ochrony środowiska - Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w R., zatem brak jest podstaw prawnych do kwestionowania tego uzgodnienia. Zaznaczyło również, że ww. organowi znany był przedmiot, rodzaj i zakres planowanej inwestycji i organ ten z urzędu powinien zareagować w sytuacji, gdyby realizacja planowanej inwestycji miała prowadzić do naruszenia przepisów w zakresie ochrony środowiska. Z kolei powołany przez Skarżącą przepis § 2 pkt 18 Rozporządzenia dotyczy instalacji do wytwarzania masy włóknistej z drewna lub innych materiałów włóknistych. Kolegium zwróciło uwagę, że według ustaleń organu I instancji planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na wymienione przez Skarżącą obszary. W związku z zarzutem Skarżącej dotyczącym niekorzystnego wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości stanowiące jej własność, SKO wyjaśniło, że decyzja ustalająca warunki zabudowy jest pierwszą z cyklu decyzji, wydawanych w procesie inwestycyjnym i ma ona wstępny i ogólny charakter - nie przesądza jeszcze o prawie do prowadzenia konkretnej inwestycji w konkretnym miejscu, a jedynie określa, czy dana inwestycja w danym miejscu jest w ogóle możliwa. Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie rodzi prawa do terenu oraz nie narusza prawa własności osób trzecich. Kolegium zaznaczyło również, że organ właściwy do wydania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy, nie jest właściwy do rozpoznania zarzutów w zakresie utrudnień zamieszkiwania z powodu występowania ograniczeń związanych z planowaną inwestycją, takich jak wzmożony hałas, wibracje czy zapylenie powietrza. Kwestie te będą brane pod uwagę w toku odrębnego postępowania administracyjnego, którego przedmiotem będzie wydanie pozwolenie na budowę inwestycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, tj. że dopuszczenie na ww. terenie do budowy stolarni nie zakłóci dotychczasowego ładu przestrzennego oraz nie będzie negatywnie oddziaływać zarówno na nieruchomości sąsiadów oraz na znajdujące się w pobliżu środowisko, gdy w rzeczywistości budynek stolarni będzie miał przeznaczenie przemysłowo-rzemieślnicze (w analizowanym obszarze nie ma takiej zabudowy, co burzy dotychczasowy ład przestrzenny) i będzie negatywnie oddziaływał na lokalne środowisko, tj. obszar specjalnej ochrony [...], obszar wspólnoty [...] oraz [...] Obszar Chronionego Krajobrazu; 2. art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do faktu, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. pismem z dnia 30 marca 2023 r. nr [...], zgłosił zastrzeżenia do ww. postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy P. w zakresie przeprowadzenia powtórnej analizy ww. inwestycji (budowa domu jednorodzinnego), jako mogącej znacząco oddziaływać na środowisko, skutkiem czego postanowieniami Wójta z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy dot. ww. działek zostało zawieszone, zaś inwestor został zobowiązany do przedłożenia raportu oddziaływania na środowisko, a także pominięciu przez organ możliwości oddziaływania na środowisko stolarni i uznaniu w tej kwestii jedynie "fikcji prawnej", spowodowanej zastosowanym trybem ujętym w art. 51 ust. 5 c u.p.z.p.; 3. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., polegające na jego błędnym zastosowaniu poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla zamierzenia budowlanego - stolarni, podczas gdy w analizowanym obszarze nie ma takiego budynku, a znajdują się jedyne budynki mieszkalne i zabudowa gospodarcza, a nie zabudowa przemysłowo-rzemieślnicza; 4. art. 61 ust. 5a i ust. 7 u.p.z.p., polegające na jego błędnym zastosowaniu, tzn. wyznaczeniu wokół terenu inwestycji zbyt wąskiego obszaru analizowanego, obejmującego wyłącznie nieruchomości będące przedmiotem inwestycji z pominięciem nieruchomości sąsiadujących, w tym będących własnością Skarżących, a także nieruchomości leśnych, będącej własnością Skarbu Państwa. W oparciu o sformułowane w ten sposób zarzuty, Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wójta w zakresie pkt 2 oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci ww. postanowień Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2023 r. o zawieszeniu postępowania i zobowiązaniu inwestora do przedłożenia decyzji oddziaływania na środowisko, dotyczących tych samych nieruchomości, tego samego inwestora i również postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ale na dom jednorodzinny - na stwierdzenie faktu niekonsekwencji organu w odniesieniu do wytycznych RDOŚ. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinęli powyższe zarzuty, podnosząc w szczególności, że organ w żaden rzeczowy sposób nie uzasadnił, czy i jak planowana inwestycja będzie oddziaływać na nieruchomość Skarżących, nieruchomości sąsiadów oraz znajdując się w pobliżu obszary chronionej przyrody, zaś załączona do decyzji analiza jest niepełna i stwarza jedynie pozory dokładanego zbadania sprawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Organy przyjęły, że zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2021 r. znak: [...] nie brali udziału Skarżący, mimo, że są właścicielami działek o nr [...], która bezpośrednio graniczy z działką nr [...], na której ma być realizowana sporna inwestycja. Organ I instancji stwierdził, co zostało również zaakceptowane przez Kolegium, że Skarżącym nie zapewniono udziału w postępowaniu zakończonym ostatecznym ustaleniem warunków zabudowy dla ww. inwestycji i z tego powodu na wniosek wznowił postępowanie. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Organów, że przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zaistniała w stosunku do Skarżących. Wskazać należy, że stosownie do art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. wznowienie postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Należy przy tym wskazać, że ustalenie przesłanki wznowieniowej w postaci pozbawienia strony bez jej winy możliwości działania oznacza, że organ orzekający o tym w nadzwyczajnym trybie postępowania, zobowiązany jest przeprowadzić ponowną weryfikację wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji z udziałem strony pozbawionej wcześniej takiej możliwości. Tym samym może dojść do sytuacji, w której pomimo zaistnienia podstawy wznowienia (rzeczywistego pozbawienia możliwości działania), organ mimo to wyda decyzję o nie uchylaniu decyzji dotychczasowej z uwagi na to, że w wyniku wznowienia wydałby dokładnie taką samą decyzję. Zgodnie bowiem z art. 146 § 2 k.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jednakże może się także okazać, że w wyniku wznowienia postępowania i ponownej oceny, pierwotna decyzja nie może się ostać w obrocie i sprawę należy załatwić inaczej. Strona pozbawiona działania ma więc w postępowaniu wznowieniowym taki katalog uprawnień, jaki przysługiwałby jej w postępowaniu zwykłym, gdyby brała w nim udział, którego została nie ze swej winy pozbawiona. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że decyzja o uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) musi być połączona z rozstrzygnięciem o istocie sprawy. Nowa decyzja musi zawierać rozstrzygnięcie o całości sprawy objętej decyzją dotychczasową. Istotą wznowienia postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 8 sierpnia 2002 r. sygn. akt IV SA 2759/00, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że podstawową kompetencją merytoryczną organu jest uchylenie decyzji dotychczasowej i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek określonych w art. 146, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach k.p.a. nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Spełniając powyższy obowiązek organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji - kończącej postępowanie w sprawie wznowienia - podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty (zob. np. wyrok WSA w Gdańsku z 12 września 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 430/12). W niniejszej sprawie Organ I instancji uchylił ostateczną decyzję z [...] czerwca 2021 r. nr [...] i jednocześnie ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowa budynku usług rzemieślniczych - stolarnia, budowa budynku gospodarczego - kotłownia na terenie części działek nr ew. [...] położonych w obrębie W.". W ocenie Sądu weryfikując ponownie wniosek o ustalenie warunków zabudowy z udziałem Skarżących Organ pobieżnie odniósł się do kwestii spełnienia warunków, wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa, wyrażonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Zgodnie z art. 61 ust. 5a u.p.z.p., w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. W niniejszej sprawie obszar analizowany wokół terenu objętego wnioskiem został wyznaczony w sposób nierównomierny. Wprawdzie w orzecznictwie wskazuje się, że obszar analizowany nie musi stanowić regularnego okręgu a odległość granic obszaru analizowanego od działki inwestora nie musi być w każdym punkcie jednakowa (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 14.05.2024 r., II SA/Ol 291/24, LEX nr 3714311 i cytowane tam orzecznictwo). Jednak w niniejszej sprawie granice obszaru analizowanego wyznaczono w taki sposób (poprzez ich przesunięcie), że nie zachowano wymogu wyznaczenia obszaru analizowanego w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów wokół wszystkich granic terenu inwestycyjnego. Prawidłowe wyznaczenie granic obszaru analizowanego decyduje natomiast o prawidłowości przeprowadzonej analizy urbanistycznej. Jeżeli zaś chodzi o spełnienie wymogu dotyczącego kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu wskazać należy, że w analizie urbanistycznej wskazano jedynie lakonicznie, że w sąsiedztwie wnioskowanym pod inwestycję występuje teren leśny, teren zabudowany budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi oraz budynkami gospodarczymi. W analizie a następnie decyzjach Organu I oraz II instancji nie odniesiono się w ogóle do kwestii stanowiącej trzon zarzutów Skarżących, czy planowana budowa budynku usług rzemieślniczych – stolarnia wpisuje się w zastany ład przestrzenny i może stanowić kontynuację występującej już funkcji i cech zagospodarowania terenu. Ustalenia, dotyczące parametrów zabudowy – tj. szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu są bardzo szczątkowe. W istocie nie podano informacji, jak ww. parametry kształtują się na obszarze analizowanym i czy wyznaczone dla przedmiotowej inwestycji wskaźniki ustalono zgodnie z § 4, § 5, § 6, § 7 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588 z późn. zm.). Organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny również kwestii dotyczącej zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi, o czym stanowi art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Przyznać należy, że projekt decyzji, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania został uzgodniony z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w trybie art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p. Niemniej w toku postępowania wznowieniowego zaistniały nowe okoliczności. Jak wynika z przedstawionych przez Skarżących załączników do skargi, Wójt Gminy P. postanowieniem z [...] maja 2023 r. nr [...] nałożył na K.K. - która występuje jako inwestor również w niniejszym postępowaniu - obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w miejscowości W. na części działek nr ew. [...] oraz [...] – które również w niniejszej sprawie są działkami inwestycyjnymi. Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. stanął na stanowisku, że inwestycja polegająca na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowi jedno przedsięwzięcie z inwestycją, objętą decyzją o nr [...] dotyczącą budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowy budynku gospodarczego, budowy budynku usługowego- stolarni wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działek o numerach ewidencyjnych [...] obręb W. Zdaniem RDOŚ wszystkie ww. inwestycje mogą stanowić jedno przedsięwzięcie powiązane funkcjonalnie i technologicznie i winny zostać zakwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 55b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że ww. teren inwestycji znajduje się na terenie: [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 o nazwie [...], specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 o nazwie [...]. Z ww. postanowienia Wójta Gminy P. z [...] maja 2023r. wynika więc, że inwestycja, która jest przedmiotem niniejszego postępowania została przez RDOŚ uznana za przedsięwzięcie powiązane z inwestycją objętą kolejnym postępowaniem [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na budowę budynku mieszkalnego również na działkach nr [...]. Z tego też powodu Wójt w postanowieniu prowadzonym pod nr [...] nałożył na Inwestorkę obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ ten również postanowieniem z [...] maja 2023r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego" w miejscowości W. na części działek nr ew. [...] oraz [...]. W niniejszym postępowaniu Organ rozpatrując sprawę na nowo w wyniku wznowienia postępowania pominął kwestię zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi tj. z art. 71 ust. 1 i ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 z późn. zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 55b i ust. 2 pkt 3 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839 z późn. zm.). Doprowadziło to w rzeczywistości do zajęcia przez ten sam Organ sprzecznego stanowiska co do konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji, które zostały uznane za jedno przedsięwzięcie. Ustalenia, poczynione przez Organ w postępowaniu prowadzonym pod nr [...] wskazują, że również inwestycja, której dotyczy niniejsza sprawa jest objęta obowiązkiem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że Organy I oraz II instancji, rozstrzygając o istocie sprawy w wyniku wznowienia nie wyjaśniły w sposób dostateczny kwestii dotyczącej spełnienia wymogów, wynikających z zasady dobrego sąsiedztwa oraz obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, co świadczy o istotnym naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy P. z 25 września 2023r. Na podstawie art. 200 P.p.s.a. Sąd na rzecz Skarżących od SKO w Przemyślu zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiących równowartość należnego wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Na podstawie art. 225 P.p.s.a. zasądzono na rzecz Skarżących zwrot kwoty 300 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło