II SA/Rz 253/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w osobie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], orzekającą o uchyleniu decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] w części przyznającej M. K. prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 12 sierpnia 2009 r. w wysokości 690 zł. miesięcznie oraz o odmowie przyznania jej od tego dnia prawa do zasiłku. Reprezentujący M. K. pełnomocnik /radca prawny/ we wniesionej do WSA w Rzeszowie skardze na opisaną wyżej decyzję Wojewody [...] zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonalności, wskazując, że w przypadku gdyby Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, zachodziłoby niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.), sąd na wniosek skarżącego może po przekazaniu mu skargi wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest zatem we wskazanych sytuacjach szczególną, a jednocześnie przejściową formą zabezpieczenia ważnych interesów strony skarżącej, warunkowaną obowiązkiem uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie, a możliwą do zastosowania przez Sąd po przekazaniu mu skargi. Oznacza to również, że wskazane w powyższym przepisie kryteria przyznania ochrony tymczasowej, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków jakie mogą nastąpić w wyniku wykonania zaskarżonego aktu, muszą być spełnione (realne) w momencie składania wniosku o wstrzymanie jego wykonania (tj. przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji). Formułując wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącej powołał się na potencjalne niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody, które upatruje dopiero w uchyleniu przez Sąd zaskarżonej decyzji. Abstrahując od regulacji zawartej w art. 61 § 6 P.p.s.a., zgodnie z którą w_@KON@_strzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, nie sprecyzował przy tym w żaden sposób, na czym to niebezpieczeństwo miałoby polegać. Zagrożenia tego nie można wywodzić z samego powołania się na jedną z ustawowych przesłanek warunkujących wstrzymanie lub domniemywać np. na podstawie zarzutów podniesionych w skardze (samo upatrywanie związku między ewentualnym uchyleniem zaskarżonej decyzji i niebezpieczeństwem wyrządzenia przez to skarżącej znacznej szkody wydaje się nielogiczne, gdyż skutkiem tego byłoby zaistnienie po stronie Wojewody obowiązku ponownego rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty, co samo w sobie żadnego niebezpieczeństwa nie powoduje). Zaniechanie uzasadnienia wniosku powoduje, że nie sposób ocenić, czy opiera się on na ustawowych przesłankach wstrzymania wykonania. Na tę okoliczność Sąd nie może z urzędu prowadzić postępowania wyjaśniającego i zastępować wnioskodawcy w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowym (tak orzekł m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 201/05). Brak wskazania przesłanek ubiegania się o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie ma przy tym waloru braku formalnego wniosku i prowadzi do odmowy jego uwzględnienia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 603). Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania, a której to cechy generalnie pozbawione są akty o charakterze odmownym (wykonalność należy rozumieć jako możliwość realizacji uprawnień lub obowiązków zawartych w treści rozstrzygnięcia). Decyzja o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie posiada przymiotu wykonalności, gdyż nie wywołuje skutków materialnoprawnych i nie rodzi po stronie skarżącej żadnych uprawnień ani obowiązków (zarówno decyzja I jak i II instancji dot. wyłącznie byłego uprawnienia skarżącej jako osoby bezrobotnej). Ewentualne ubieganie się o wstrzymanie wykonania miałoby sens w przypadku nałożenia obowiązku zwrotu zasiłku dla bezrobotnych, jako świadczenia nienależnie pobranego (oczywiście przy spełnieniu wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a. przesłanek), o czym jednak zaskarżona decyzja wraz z decyzją organu I instancji nie rozstrzygają. W opisanej sytuacji zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej nie jest więc możliwe, w związku z czym na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.