II SA/Rz 254/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-06-01

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, a jej dochody pozwalają na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy został odmówiony, ponieważ strona, mimo zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), posiadała dochody pozwalające na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego. Zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wykazania, że poniesienie kosztów spowoduje uszczerbek w poziomie utrzymania koniecznego, co w tym przypadku nie zostało udowodnione, a obciążenie budżetu państwa kosztami zastępstwa byłoby nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Strona J. Z. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Strona mieszka z mężem, utrzymując się z emerytur, ponosi koszty leczenia i usuwania skutków powodzi. Wniosek o ustanowienie adwokata został rozpatrzony negatywnie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

1 czerwca 2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] stycznia 2011 r., znak [...], wydane w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - postanawia – odmówić ustanowienia adwokata z urzędu. J. Z. w toku postępowania sądowego zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy. Wniosek skarżąca złożyła do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 254/11, dotyczącej skargi wyżej wymienionej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa o sygn. II SA/Rz 254/11 została zakończona przed WSA na mocy wyroku z dnia 13 maja 2011 r. o oddaleniu skargi J. Z. Sytuacja majątkowa strony została dokładnie przedstawiona w treści urzędowego formularza PPF. Wobec tego istnieją podstawy do rozpoznania Jej żądania bez potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Z treści złożonego wniosku PPF wynika bezsprzecznie, że wnioskodawczyni żyje wraz mężem w dwuosobowym gospodarstwie domowym. Rodzina zamieszkuje w mieszaniu o pow. 72 m². Podstawą utrzymania tych osób jest emerytura J. Z. oraz M. Z. w łącznej kwocie 2’322 zł netto. W ciągu miesiąca rodzina na swe leczenie wydaje ok. 200 zł. Mąż strony przeszedł operacje zaś jego dalsze leczenie wymaga dodatkowych funduszy. Ponadto rodzina poniosła straty związane z przejściem powodzi. Koszty związane z usuwaniem skutków powodzi zostały oszacowane na 8000 zł. Według wnioskodawczyni, opłaty za nośniki energii oraz spłaty kredytu znacznie obciążają budżet domowy. Stwierdzono, co następuje: Na podstawie treści uzasadnienia wniosku wyrażonego na druku PPF, ustalono ponad wszelką wątpliwość, że skarżąca żąda zarówno zwolnienia od kosztów sądowych jak i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca wnosząc o zwolnienie od pełnych kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, ubiega się o przyznanie prawa pomocy w najszerszych granicach tej instytucji. Obejmują one zarówno zniesienie obciążeń fiskalnych jak i pokrycie z budżetu państwa wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi. Jednakże nie można pominąć, iż strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż jej sprawa wiąże się z przyznaniem świadczeń z opieki społecznej. Zaskarżone postanowienie zostało wydane przez organ w granicach sprawy dotyczącej żądanego przez stronę zasiłku celowego. Ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych wynika dla skarżącej z treści art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Wymaga podkreślenia, że Strona nie jest zobowiązana do pokrycia jakichkolwiek kosztów sądowych w postaci opłat i wydatków. Wobec powyższych ustaleń żądanie skarżącej w zakresie ustanowienia adwokata zostanie odniesione do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje jeżeli wnioskujący wykaże (udowodni), że poniesienie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w poziomie utrzymania koniecznego. W ten sposób, prawodawca stara się chronić podstawy zachowania minimalnej egzystencji osoby fizycznej. Skarżąca z uzyskiwanych zasobów jest w stanie pokryć koszty wynagrodzenia adwokackiego. Skarżąca posiada bowiem mieszkanie oraz otrzymuje stałe dochody. Dochody Jej rodziny podzielone na liczbę członków gospodarstwa domowego dają kwotę oscylującą w granicach wynagrodzenia minimalnego. Koszty leczenia nie mogą być znaczne wobec bezpłatnego systemu opieki zdrowotnej. Dochody rodziny stron choć nie są wysokie to powinny wystarczyć do zakupu niezbędnych lekarstw (200 zł w skali miesiąca). Natomiast wynagrodzenie adwokackie z tytułu sporządzenia skargi kasacyjnej, nie jest też na tyle wysokie aby mogło zaciążyć negatywnie na poziomie bieżącego utrzymania. Należy wyraźnie zaznaczyć, iż ciężary z tym związane nie będą obciążać strony skarżącej jeżeli skarga kasacyjna sporządzona w jej imieniu zostanie przez Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniona. W takich okolicznościach, koszty zastępstwa adwokackiego zostaną zasądzone na rzecz strony od organu administracji publicznej. Ponadto, skarżąca nie ponosi z mocy prawa kosztów sądowych (opłat i wydatków). Wynagrodzenie adwokackie jest więc jedynym kosztem finansowym niniejszej sprawy. Biorąc pod uwagę zasadę odpowiedzialności strony za koszty finansowe wszczętej sprawy oraz wyjątkowy charakter prawa pomocy, należy odmówić ustanowienia na rzecz strony adwokata z urzędu. Związane z tym koszty w sposób nieuzasadniony obciążyłyby budżet państwa. Niespełnienie warunków do uzyskania prawa pomocy, nakazuje rozstrzygnąć wniosek skarżącej na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w sposób określony w treści sentencji niniejszego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło