II SA/Rz 254/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Ewa Partyka/spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 maja 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- II SA/Rz 254/11 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi J. Z. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako SKO) z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. Z. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej. W podstawie prawnej organ odwoławczy wskazał art. 17 pkt 1 i art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). Z akt administarcyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] SKO po rozpatrzeniu odwołania J. Z. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej. Na skutek skargi J. Z. na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 982/10 stwierdził nieważnosć zaskarżonej decyzji. Wyrok ten stał się prawomocny. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie J. Z. - wniesione z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, rażąco naruszając w ten sposób prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. SKO ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez J. Z. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] o odmowie przyznania zasiłku celowego z tytułu klęski żywiołowej. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona J. Z. w dniu 12 lipca 2010 r., wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i trybie wniesienia odwołania. Tymczasem J. Z. w dniu 10 sierpnia 2010 r. osobiście złożyła odwołanie w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej, już po upływie terminu, gdyż czternastodniowy termin do jego wniesienia przez w/w upłynął z dniem 26 lipca 2010 r. Strona nie wnosiła przy tym o przywrócenie terminu. Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła J. Z. wnosząc o stwierdzenie jego nieważności i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że nie kwestionuje prawidłowości pouczenia zawartego w decyzji organu I instancji. Jednakże jej sprzeciw budzi sposób postępowania Kolegium. Zwróciła uwagę, że "jej rolą nie jest dokładna znajomość prawa" i nie znała instytucji przywrócenia terminu. Nie została też w tym zakresie pouczona przez organy. Podała, że o w/w instytucji dowiedziała się z uzasadnienia postanowienia objętego skargą. Wskazała, że odwołanie wniosła z uchybieniem terminu, gdyż nie mogła dojść do porozumienia w sprawie ubiegania się o zasiłek celowy z lokatorką budynku, będącego w jej władaniu. Reasumując podała, że zaskarżone postanowienie jest dla niej krzywdzące. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do stawianych zarzutów, Kolegium podniosło, że pouczenie o terminie złożenia odwołania było stronie znane, trudno więc założyć, że nie była ona świadoma jego przekroczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sądu rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po zbadaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Z akt administracyjnych wynika, iż decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2010 r., została doręczona J. Z. w dniu 12 lipca 2010 r. (dowód doręczenia w aktach administracyjnych sprawy - k. 11). Pod uzasadnieniem decyzji zamieszczone zostało prawidłowe pouczenie o sposobie i trybie odwołania, które odpowiada treści art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. Odwołanie J. Z., od w/w decyzji, datowane na dzień 10 sierpnia 2010r. zostało doręczone do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 10 sierpnia 2010 r. (prezentata organu na odwołaniu - k. 8). Z uwagi na brak w aktach sprawy koperty lub stosownej adnotacji na piśmie, że odwołanie złożone zostało osobiście, tut. Sąd w sprawie sygn. akt II SA/Rz 982/10 pismem z dnia 22 października 2010 r. zwrócił się do organu o nadesłanie informacji o sposobie złożenia w/w odwołania. Z informacji uzyskanej od organu, w tym z oświadczenia złożonego przez pracownika Kancelarii Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, iż J. Z. w dniu 10 sierpnia 2010 r. osobiście złożyła odwołanie w Kancelarii w/w Ośrodka. Wskazany w art. 129 § 2 k.p.a., ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania dla J. Z. upłynął z dniem 26 lipca 2010 r. Z zestawienia daty doręczenia decyzji organu I instancji oraz daty sporządzenia i wpływu odwołania do organu wynika, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu. W świetle takiego ustalenia, postępowanie wstępne organu odwoławczego związane z wniesieniem przez J. Z. odwołania winno zakończyć się i ostatecznie zakończyło się wydaniem postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z treścią art. 134 k.p.a. Decyzja organu I instancji, po bezskutecznym upływie terminu określonego art. 129 § 2 k.p.a. stała się bowiem ostateczna i nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego. J. Z. ani w odwołaniu, ani w odrębnym piśmie, które mogło być złożone jednocześnie z odwołaniem nie wnosiła o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej – w tym przypadku do złożenia odwołania – w postępowaniu administracyjnym. To organy – nie Sąd – byłyby upoważnione do rozpoznania wniosku w tym przedmiocie, gdyby został on złożony w postępowaniu administracyjnym a nie sądowym. Sąd w niniejszej sprawie badał zaskarżone postanowienie pod względem jego zgodności z prawem. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania po raz pierwszy został złożony przez J. Z. dopiero w skardze do tut. Sądu na postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie ma on więc według Sądu żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Postanowienie z dnia [...] stycznia 2011 r. zostało wydane po stwierdzeniu przez tut. Sąd przy rozpoznaniu skargi na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2010 r. nieważności tej decyzji właśnie z uwagi na rozpoznanie przez organ II instancji odwołania J. Z. od decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2010 r., które wniosła ona z przekroczeniem ustawowego terminu. Postanowienie, które jest przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięciem o charakterze wyłącznie proceduralnym, a to oznacza, że nie odnosi się do kwestii merytorycznych – tzn. czy zasadnie odmówiono skarżącej przyznania zasiłku celowego. Orzekając w granicach sprawy wyznaczonych rodzajem zaskarżonego postanowienia Sąd mógł poddać ocenie wyłącznie kwestię czy odwołanie od decyzji organu I instancji zostało wniesione w terminie. Zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Cytowany przepis reguluje właściwość organu administracji publicznej do rozpatrzenia sprawy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia. Z przepisu tego nie wynika, że zawarcie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w skardze wniesionej do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, który wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania (a więc już po zakończeniu postępowania administracyjnego) stanowić mogłoby o wadliwości tego postanowienia. NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. akt I OSK 408/09 zajął się analogicznym problemem i wyraził pogląd, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe wówczas, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Złożenie wyżej wskazanego wniosku po wydaniu przez organ II instancji takiego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. nie ma wpływu na ocenę jego zgodności z prawem. Zatem fakt zawarcia w skardze do Sądu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie w terminie do wniesienia odwołania. Według przepisu art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stosownie do treści art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593 z późn. zm.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skoro w ustawie tej nie ma odmiennych uregulowań dotyczących terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w przedmiocie zasiłku celowego zastosowanie znajduje przepis art. 129 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Tak więc nie ulega wątpliwości, że J. Z. złożyła odwołanie z uchybieniem powyższego terminu mimo, że została prawidłowo pouczona o terminie i sposobie jego złożenia. Z tego względu organ nie miał obowiązku jednoczesnego pouczania – niejako "na wszelki wypadek" o instytucji przywrócenia terminu. Skoro organy nie naruszyły prawa w sposób określony w wyżej cytowanych przepisach skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.