II SA/Rz 254/25
WyrokWSA w Rzeszowie2025-05-22
Skład orzekający: Maria Mikolik, Stanisław Śliwa, Jolanta Kłoda-Szeliga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne wypłacone po dacie uprawomocnienia się nowego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, ale przed złożeniem tego orzeczenia organowi, jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli nowe orzeczenie potwierdza niepełnosprawność dziecka?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie jest nienależnie pobrane, jeśli nowe orzeczenie o niepełnosprawności dziecka jedynie potwierdza jego dotychczasowy status, a strona nie została w sposób zrozumiały pouczona o konieczności zwrotu świadczenia w takiej sytuacji. Brak niezwłocznego przedłożenia nowego orzeczenia organowi nie stanowi podstawy do uznania świadczenia za nienależnie pobrane, gdy nie doszło do zmiany prawa do jego otrzymywania.Stan faktyczny
Skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne na córkę. Po upływie terminu ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, córka uzyskała nowe orzeczenie, które potwierdziło jej niepełnosprawność. Organy uznały świadczenie wypłacone po uprawomocnieniu się nowego orzeczenia za nienależnie pobrane, mimo że skarżąca nie złożyła go od razu. Skarżąca kwestionowała tę decyzję, argumentując, że nie doszło do zmiany stanu faktycznego uzasadniającego utratę prawa do świadczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza i umorzył postępowanie administracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi P.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 18 grudnia 2024 r. nr SKO.4111.587.1811.2024 w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [....] z dnia 13 listopada 2024 r. nr MGOPS.5212.505b.2024; II. umarza postępowanie administracyjne.
Przedmiotem skargi P.S. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 18 grudnia 2024 r. nr SKO.4111.587.1811.2024 w sprawie ustalenia nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego i zobowiązania do jego zwrotu.
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzją z dnia 13 listopada 2024 r. nr MGOPS.5212.505b.2024, Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") ustalił, że świadczenia rodzinne, które pobrała Skarżąca za okres od 15 maja 2024 r. do 30 września 2024 r., tj. świadczenie pielęgnacyjne pobierane z tytułu niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką N.Z., w łącznej kwocie 13 590,50 zł, są świadczeniami rodzinnymi nienależnie pobranymi i zobowiązał Skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], N.Z. została zaliczona do osób legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane do 31 marca 2024 r.
Decyzją z dnia 31 marca 2021 r. nr MGOPS.5212.505.2021 Burmistrz przyznał Skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 31 marca 2024 r. Następnie decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r. nr MGOPS.5212.505a.2024 Burmistrz z urzędu zmienił decyzję własną z dnia 31 marca 2021 r. i wydłużył okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 kwietnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności.
W dniu 25 października 2024 r. do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynął wniosek Skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wraz z orzeczeniem o niepełnosprawności córki N.Z. wydanym w dniu [...] kwietnia 2024 r. nr [...]. Od ww. orzeczenia nie zostało wniesione odwołanie, zatem stało się prawomocne z dniem 15 maja 2024 r. Organ wskazał, że z tym dniem strona traci prawo do świadczenia na podstawie decyzji przedłużającej z dnia 23 kwietnia 2024 r., ponieważ wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka o charakterze ostatecznym w dniu [...] kwietnia 2024 r. powoduje, że świadczenia pielęgnacyjne wypłacone za okres od dnia 15 maja 2024 r. do dnia 30 września 2024 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, że została wydana po błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ pominął istotną okoliczność, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 2024 r. stanowi kontynuację poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności. Zgodnie z wydanym orzeczeniem N.Z. jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca wyjaśniła, że nie jest w stanie przypomnieć sobie, czy faktycznie nie złożyła do MGOPS w [...] nowego orzeczenia o niepełnosprawności, ponieważ po jego wydaniu składała go do wielu instytucji. Ponadto w tym czasie mąż Skarżącej poważnie zachorował i konieczne było leczenie oraz wyjazdy do [...]. Nawet gdyby uznać, że Skarżąca nie przedłożyła w terminie orzeczenia córki o stopniu niepełnosprawności, to nie zrobiła tego z własnej winy. Ponadto nie można uznać, że świadczenie było nienależnie pobrane, bowiem obowiązywało już wtedy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2024 r., na podstawie którego Skarżąca i tak byłaby uprawniona do świadczenia.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 grudnia 2024 r., działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a.") oraz art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2b, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.; dalej: "u.ś.r."), uchylił zaskarżoną decyzję i jednocześnie orzekł, że wyżej opisane świadczenia rodzinne, które Skarżąca pobrała za okres od dnia 16 maja 2024 r. do dnia 30 września 2024 r., w łącznej kwocie 13 494,24 zł, są świadczeniami nienależnie pobranymi oraz zobowiązał Skarżącą do zwrotu ww. kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w decyzji Burmistrza z dnia 31 marca 2021 r. przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, Skarżąca została pouczona, że w przypadku wystąpienia zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia, jak też, że nienależnie pobrane świadczenia podlegają zwrotowi. Również w decyzji z dnia 23 kwietnia 2024 r., którą wydłużono okres pobierania świadczenia zawarto pouczenie, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych (wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności) Skarżąca jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne. Z akt sprawy wynika natomiast, że nowe orzeczenie o niepełnosprawności córki wydane w dniu [...] kwietnia 2024 r., stało się prawomocne w dniu 15 maja 2024 r., a do organu wpłynęło wraz z wnioskiem Skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 25 października 2024 r., a zatem kilka miesięcy po jego wydaniu. Skarżąca nie spełniła zatem ciążącego na niej obowiązku niezwłocznego poinformowania organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych oraz obowiązku dostarczenia orzeczenia po jego otrzymaniu, pomimo posiadanej wiedzy w tym zakresie.
Kolegium uchyliło jednak decyzję Burmistrza, stwierdzając, że skoro orzeczenie o niepełnosprawności stało się ostateczne w dniu 15 maja 2024 r., to świadczenia są nienależnie pobrane od dnia 16 maja 2024 r., a zatem zmianie ulega również kwota nienależnie pobranych świadczeń.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania SKO wskazało, że Skarżąca miała świadomość ciążących na niej obowiązków i skutków ich niewypełnienia, ponieważ została o nich należycie poinformowana w decyzjach Burmistrza. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego ustalono ww. decyzją z dnia 31 marca 2021 r., zmienioną decyzją z dnia 23 kwietnia 2024 r., wydłużającą okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 kwietnia 2024 r. do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności. Orzeczenie to stało się ostateczne w dniu 15 maja 2024 r. i z tym dniem wygasło prawo Skarżącej do przedmiotowego świadczenia, przyznanego wskazanymi wyżej decyzjami. Jak podkreśliło Kolegium, okoliczność, że obowiązywało już nowe orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2024 r. nie przedłużała prawa do świadczenia ustalonego powyższymi decyzjami. Skarżąca złożyła nowy wniosek o przyznanie świadczenia dopiero w dniu 25 października 2024 r., co skutkowało przyznaniem świadczenia od dnia 1 października 2024 r. do 31 marca 2027 r., decyzją z dnia 29 października 2024 r. nr [...].
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza i umorzenie postępowania administracyjnego, jak też umorzenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 k.p.a., poprzez całkowite pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy interesu Skarżącej, a także interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, tj.: przeprowadzenie skrajnie niekorzystnej dla Skarżącej interpretacji przepisów, w celu odebrania jej wypłaconych środków finansowych, mimo że Skarżąca jest matką niepełnoletniego, niepełnosprawnego dziecka, które w okresie rzekomo nienależnie pobieranego świadczenia było faktycznie osobą niepełnosprawną i spełniało warunki do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego oraz nadal je spełnia i w kwestii niepełnosprawności nic się nie zmieniło, poza wydaniem nowego orzeczenia o niepełnosprawności;
2. art. 7a § 1 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych normy prawnej na niekorzyść Skarżącej, wbrew wymienionemu przepisowi, co doprowadziło do wydania decyzji skrajnie niekorzystnej dla Skarżącej;
3. art. 80 k.p.a., poprzez przeprowadzenie dowolnej, a nie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która to ocena pozostaje sprzeczna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego;
4. art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach w celu zachowania ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności poprzez przyjęcie, że wydanie wobec córki Skarżącej nowego orzeczenia o niepełnosprawności w okresie trwania powyższej decyzji i co za tym idzie decyzji organu I instancji przedłużającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego pozbawiło ją od 16 maja 2024 r. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego;
5. art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że pobierane na podstawie decyzji z dnia 29 października 2021 r. świadczenie pielęgnacyjne stanowiło nienależnie pobrane świadczenie, pomimo że Skarżąca nie miała świadomości tego, że świadczenia pobierane są nienależnie, w szczególności nie została wyraźnie pouczona o braku prawa do pobierania świadczeń na skutek wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności w okresie trwania ustawy przedłużającej ważność orzeczeń.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu. Ponadto podniosła, że nałożenie obowiązku zwrotu pobranego świadczenia z powodu niedopełnienia drobnej formalności jest oczywiście niesprawiedliwe. Zaznaczyła, że zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zaistniały przesłanki pozwalające na uznanie, że pobrane przez Skarżącą świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 16 maja do 30 września 2024r. jest świadczeniem nienależnie pobranym w myśl art. 30 ust. 2 u.ś.r.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzją z 31 marca 2021 r. przyznano Skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 marca 2021 r. do 31 marca 2024 r. Podstawą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było orzeczenie o niepełnosprawności z [...] marca 2021 r. wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], w którym stwierdzono, że córka Skarżącej – N.Z. została zaliczona do osób niepełnosprawnych. Orzeczenie to zostało wydane do 31 marca 2024 r.
Następnie decyzją z 23 kwietnia 2024 r. z urzędu zmieniono decyzję własną z 31 marca 2021 r. w ten sposób, że wydłużono okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego od 1 kwietnia 2024 r. do 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności.
Decyzję tą wydano na podstawie art. 1 i art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności (Dz. U. poz. 2768).
Art. 1 tej ustawy przewidywał, że orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 100, 173, 240, 852, 1234 i 1429), które zachowało ważność na podstawie art. 23 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 852 i 1429) w brzmieniu dotychczasowym, albo którego okres ważności upłynął po dniu 5 sierpnia 2023 r. i przed dniem 30 września 2024 r., zachowuje ważność do dnia 30 września 2024 r., jednak nie dłużej niż do dnia, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności albo nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, stanie się ostateczne.
Na mocy tego przepisu uznano, że ważność ww. orzeczenia o niepełnosprawności z [...] marca 2021 r., wydanego wobec N.Z. uległa wydłużeniu do 30 września 2024 r.. W konsekwencji Burmistrz, działając na podstawie art. 4 ww. ustawy wydłużył z urzędu dla Skarżącej okres pobierania świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 kwietnia do 30 września 2024r., jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności.
Następnie w dniu 25 października 2024 r. Skarżąca w Organie I instancji przedłożyła orzeczenie o niepełnosprawności córki N.Z. wydane [...] kwietnia 2024 r. wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na dalszy okres niepełnosprawności córki.
W związku z powyższym Organy I oraz II instancji uznały, że z dniem, w którym nowe orzeczenie o niepełnosprawności stało się ostatecznie (tj. z dniem 15 maja 2024 r.) Skarżąca utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanego na podstawie decyzji przedłużającej z dnia 23 kwietnia 2024 r. Z tego powodu uznano, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone za okres od 16 maja 2024 r. do 30 września 2024 r. są świadczeniami nienależnie pobranymi.
Takiego stanowiska Organów Sąd nie podziela.
Przepis art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. wymienia dwa warunki, których zaistnienie powoduje, że mamy do czynienia z nienależnie pobranym świadczeniem. Pierwszy warunek to istnienie okoliczności, powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo uzyskanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub części, drugi to pouczenie osoby pobierającej świadczenia o braku prawa do ich pobierania. Pouczenie spełnia wymogi prawidłowego tylko wówczas, gdy jest zredagowane w sposób zrozumiały dla konkretnej osoby i w taki sposób, aby mogła jego treść odnieść do swojej sytuacji, by następnie wiedzieć, że określona okoliczność w jej sytuacji ma znaczenie dla przyznania jej uprawnienia, a jej zaistnienie rodzi po jej stronie obowiązek poinformowania organu o tym fakcie (wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 grudnia 2017r., sygn. akt II SA/Bd 699/17, publ. LEX nr 2437882).
Istotne w sprawie jest to, że jak stanowi art. 25 u.ś.r., w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 23 ust. 1, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne.
Z przepisu tego wynika zatem, że świadczeniobiorca ma obowiązek informowania organu m.in. o "innych zmianach", ale jedynie takich, które mają wpływ na prawo do świadczenia (por. m.in. wyrok WSA z 15 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 281/22, CBOSA).
W niniejszej sprawie kluczowe jest to, że Skarżąca otrzymała nowe orzeczenie o niepełnosprawności z [...] kwietnia 2024r., które nadal zaliczało jej córkę do osób niepełnosprawnych. To z kolei wskazuje, że Skarżąca w sposób uprawniony mogła wnioskować, że w przypadku wydania nowego orzeczenia, które w żaden sposób nie zmieniło stopnia niepełnosprawności jej dziecka, nie zaszły zmiany, które miałyby wpływ na prawo do świadczenia.
Wprowadzając warunek pouczenia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r., ustawodawca zmierzał do tego, aby obowiązek zwrotu świadczenia nienależnie pobranego ciążył wyłącznie na osobach, które pobierały dane świadczenie w sposób w pełni świadomy w tym znaczeniu, że zdawały sobie sprawę, iż świadczenie im nie przysługuje. W konsekwencji pouczenie, o którym mowa w ww. przepisie u.ś.r., to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że - zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego - można przyjąć, że strona miała świadomość pobierania przez pewien czas nienależnego świadczenia rodzinnego (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I OSK 1139/19).
Jak wskazuje linia orzecznicza sądów administracyjnych, art. 25 ust. 1 u.ś.r. nie daje organom uprawnienia do pomijania na tej podstawie prawnej istotnych okoliczności faktycznych, tzn. o charakterze prawotwórczym, które ujawnią się w toku postępowania, a które nie zostały "niezwłocznie" podane do wiedzy organu przez osobę zobowiązaną. Przy ocenie, czy zaistniały okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych decydujące są materialnoprawne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujące to prawo, czyli z którymi ustawa łączy skutek w postaci nieprzysługiwania lub ustania prawa do świadczeń rodzinnych, zaś sam fakt niedotrzymania wymogu informacyjnego z art. 25 ust. 1 u.ś.r. nie ma takiego charakteru (tak wyrok WSA w Kielcach z 6 marca 2025r. II SA/Ke 57/25, dost. baza CBOSA).
Tymczasem w sprawie niniejszej nowe orzeczenie o niepełnosprawności córki Skarżącej z [...] kwietnia 2024 r. pozostaje w istocie bez wpływu na jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Orzeczenie to potwierdza jedynie, że córka Skarżącej nadal pozostaje niepełnosprawna a zatem nie doszło do zmiany czy też ustania uprawnienia do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego.
W tych okolicznościach faktycznych wydanie nowego orzeczenia o niepełnosprawności córki nie jest zmianą mającą wpływ na prawo Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, orzeczenie z [...] kwietnia 2024 r. jedynie potwierdzało w dalszym ciągu prawo Skarżącej do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawne dziecko. Z tego powodu świadczenie pielęgnacyjne, wypłacone Skarżącej na podstawie decyzji z 23 kwietnia 2024r. nie jest świadczeniem nienależnie pobranym. Nieprzedłożenie przez Skarżącą nowego orzeczenia niezwłocznie organowi wypłacającemu świadczenie w istocie nie miało wpływu na jej prawo do pobierania tego świadczenia.
W konsekwencji organy nie wykazały, aby w okresie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego przez Skarżącą wystąpiły jakiekolwiek okoliczności powodujące ustanie, zawieszenie, zmniejszenie wysokości lub wstrzymanie wypłaty tego świadczenia, o których wystąpieniu, zgodnie z art. 25 ust. 1 u.ś.r. Skarżąca byłaby zobowiązana powiadomić organ właściwy wypłacający świadczenia rodzinne (tak wyrok WSA w Kielcach z 6 marca 2025r. II SA/Ke 57/25, dost. baza CBOSA).
W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że wydając zaskarżone decyzje, organy obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 25 ust. 1 u.ś.r. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 P.p.s.a.
Ponieważ błędna wykładnia prawa materialnego spowodowała, że postępowanie dotyczące zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pielęgnacyjnego na córkę było bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.), Sąd, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne (pkt II wyroku).
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło