II SA/Rz 255/10

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 7.04.2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi K.M. na decyzję, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...].01.2010 r., nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wykonywanych robót budowlanych, - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez: 1) zwolnienie od kosztów sądowych w całości 2) ustanowienie adwokata. Sygn. II SA/Rz 255/10 Uzasadnienie I. K. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych w całości oraz na ustanowieniu adwokata. Jego wniosek złożony w przewidzianej przez prawo formie, dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 255/10. Sprawa o podanej powyżej sygnaturze nie została zakończona przed WSA. Na aktualnym etapie, strona zobowiązana jest do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 500 zł należnego z tytułu złożenia skargi sądowoadministracyjnej. K. M. zamieszkuje samotnie w domu o pow. 60 m². Podstawą jego utrzymania jest emerytura w wysokości 706,29 zł. Z emerytury potrącana jest kwota 176,57 zł. Stanowi ona należność zasądzoną od strony skarżącej i egzekwowaną w drodze egzekucji sądowej. W rezultacie do dyspozycji pozostaje K. M. kwota 529,72 zł. Według opisu zawartego we wniosku PPF strona zamieszkuje w domu nadającym się wyłącznie do remontu. II. Wniosek K. M. zasługuje na uwzględnienie w całości. Na wstępie należy wyjaśnić, iż na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach wyjątkowych. Zwolnienie od kosztów sądowych czy przyznanie fachowego pełnomocnika skutkuje bowiem pozbawieniem budżetu państwa należnych dochodów. Wyjątkowość tej instytucji podkreślają bardzo rygorystyczne wymogi przyznania prawa pomocy. Dotyczy to zwłaszcza prawa pomocy w zakresie całkowitym. Według rubryki nr 4 wniosku PPF, żądanie skarżącego K. M. obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika wykonującego zawód adwokata. Z tego względu strona powinna udowodnić brak jakichkolwiek możliwości pokrycia kosztów finansowych prowadzonego postępowania przed WSA w sprawie kontroli decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zdaniem rozpoznającego wniosek skarżący wykazał w wymaganym stopniu przesłanki przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie tej instytucji. Obecny poziom prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa domowego odpowiada wymogom przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ujawniony majątek i związane z nim rzeczywiste możliwości osiągania przychodów zaspokajają wyłącznie potrzeby konieczne K. M. Jego zdolność majątkowa pozwala funkcjonować osobie fizycznej wyłącznie na poziomie utrzymania koniecznego. Przedstawiona w części uzasadnienia faktycznego łączna kwota rzeczywistych dochodów jest kwotą realną, a przez to nie może zostać naruszona kolejnymi kosztami postępowania sądowego. Jest ona znacznie niższa niż minimalne wynagrodzenie za pracę, które na 2010 r. ustalono w wysokości 1 317 zł (zob. obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24.07.2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. /M.P. Nr 48 poz. 709/). Odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby oznaczać dla K. M. konieczność zrezygnowania z kontynuowania postępowania przed WSA, skoro koszty wpisu sądowego odpowiadają wysokości dochodów netto strony. Reasumując, bez interwencji Sądu K. M. nie byłby w stanie skutecznie realizować przed WSA konstytucyjnego prawa do sprawiedliwego i rzetelnego procesu. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.