II SA/Rz 256/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Rektora Państwowej Szkoły [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Instytutu Stosunków Międzynarodowych Państwowej Szkoły [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Rektora Państwowej Szkoły [...] w J. na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 256/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi M.M. jest decyzja Prorektora ds. studenckich Państwowej Wyższej Szkoły [..] im. [..] w [..] (dalej: PWSTE w [..]) z 12 stycznia 2012 r., [..], którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Instytutu Stosunków Międzynarodowych PWSTE w [..] - Instytutu Stosunków Międzynarodowych z 16 grudnia 2011 r., [..] o skreśleniu M.M. z listy studentów. Z akt sprawy wynika, że w związku z nie uzyskaniem przez M.M. zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie studentka została skreślona z listy studentów II semestru I roku studiów PWSTE w [..] z dniem 2 grudnia 2011 r.. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 190 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. nr 164, poz. 1365 ze zm.). W odwołaniu od tej decyzji M.M. zarzuciła, że organ I instancji przed wydaniem decyzji nie przeprowadził postępowania. Pozbawiono ją przez to prawa czynnego udziału w postępowaniu, naruszając przepis art. 10 § 1 k.p.a.. Podniosła, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia, a ponadto w pouczeniu stwierdzono, że jest ona ostateczna, podczas gdy nie ma takiego charakteru, ponieważ przepisy prawa o szkolnictwie wyższym gwarantują prawo odwołania. Po rozpatrzeniu w/w odwołania Prorektor ds. studenckich PWSTE w [..] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy z 21 stycznia 2012 r. W podstawie decyzji wskazano art. 190 ust. 3 w zw. z art. 207 ust. 1 i art. 161 p.s.w. oraz § 40 ust. 4 i § 56 ust. 1 Regulaminu Studiów PWSTE w [..], stanowiącej załącznik nr 3/III/11 Senatu PWSTE w [..] z 23.03.2011 r. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. Organ odwoławczy ustalił, że odwołująca się była studentką I roku studiów na kierunku Europeistyka w Instytucie Stosunków Międzynarodowych. W II semestrze otrzymała dwie negatywne ceny, z przedmiotu ekonomia sektora publicznego oraz usytuowania, znaczenia i roli Polski w Europie. W dodatkowym terminie nie przystąpiła do żadnego z tych egzaminów. Dnia 14 listopada 2011 r. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie wpisu warunkowego na kolejny rok akademicki otrzymując taki wpis do dnia 25.11.2011 r. W tym terminie nie zaliczyła w/w przedmiotów, wobec czego zasadne było skreślenie jej z listy studentów. Powołane okoliczności uzasadniały podjęcie takiego rozstrzygnięcia na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 p.s.w. oraz § 40 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów. Wobec ustalenia, że strona bez usprawiedliwienia nie stawiła się na trzy kolejne terminy zaliczenia przedmiotów, zasadne było skreślenie jej z listy studentów. W skardze na powyższą decyzję M.M. powtórzyła dotychczas stawiane zarzuty, a ponadto zwróciła uwagę, że skreślono ją z listy studentów z datą wyprzedzającą datę decyzji. Wady decyzji organu odwoławczego upatruje w fakcie utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. Na tej podstawie domaga się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rektora PWSTE w [..] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie. W ocenie pełnomocnika decyzja wydana w I instancji zawiera uzasadnienie, choć lakoniczne zamykające się w jednym zdaniu. Podana przesłanka skreślenia stanowiła wystarczający element uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. Poz. 270 z 2012 r., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga M.M. zasługuje na uwzględnienie z przyczyn w niej wskazanych. Za trafny należy uznać zarzut naruszenia przepisu art. 61 § 1 k.p.a. Przepis ten jednoznacznie określa możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego, a skreślenie z listy studentów następuje w takim postępowaniu. W sprawie objętej skargą zaistnienie okoliczności faktycznych wykazanych w postępowaniu administracyjnym dawało organom PWSTE we [..] podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia studentki z listy studentów. Jednak wydanie decyzji w tym zakresie byłoby możliwe po przeprowadzeniu postępowania, które powinno być wszczęte w trybie określonym w art. 61 § 1 k.p.a. Brak wszczęcia postępowania w sprawie skreślenia skarżącej z listy studentów musi prowadzić do wniosku, że decyzja organu I instancji została wydana poza postępowaniem administracyjnym. Podkreślić należy, że zarówno z ustawy jak i z regulaminu studiów PWSTE w [..], § 40 ust. 3 wynika, że do postępowania w sprawie skreślenia mają zastosowanie przepisy k.p.a. Skoro decyzja o skreśleniu z listy studentów rozstrzyga o uprawnieniach studenta, to powinna zawierać uzasadnienie, w którym organy szkoły wyższej wyjaśnią własne stanowisko w sprawie skreślenia. Decyzja organu I instancji takiego uzasadnienia nie zawiera, przez co musi być uznana za wadliwą. Z kolei decyzja odwoławcza jest wadliwa, dlatego że utrzymuje w mocy wadliwą decyzję. Sąd nie może przyjąć argumentacji, że brak uzasadnienia decyzji I instancji jest naruszeniem nie mającym istotnego znaczenia dla sprawy. Podkreślić należy, że w postępowaniu administracyjnym nie ma możliwości stopniowania naruszeń prawa. Ich stwierdzenie powinno prowadzić do uchylenia decyzji i merytorycznego orzekania przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. albo do przekazania rozstrzygnięcia sprawy organowi I instancji, jeżeli naruszenia dotyczą sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego i nie można ich usunąć w postępowaniu odwoławczym. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych możliwości nie została wykorzystana, a co za tym idzie w obrocie prawnym utrzymano decyzję wadliwą. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 prawa o szkolnictwie wyższym rektor kieruje uczelnią i reprezentuje ten podmiot na zewnątrz. Rektor jest organem uczelni. Zatem działanie innych podmiotów w jego imieniu powinno być jednoznacznie wykazane w aktach sprawy. Prawo daje możliwość do upoważnienia w statucie innych osób do działania w imieniu rektora. Jeśli tak jest to w takich sytuacjach akta sprawy powinny zawierać stosowny dowód potwierdzający taką sytuację. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi, wskazującym na wydanie decyzji z mocą wsteczną czyli skreśleniem skarżącej z datą, w której decyzja nie istniała w obrocie. Zdaniem Sądu ten zarzut jest nietrafny. Skreślenie nastąpiło z dniem wydania decyzji, zatem decyzja istniała, ale nie była jeszcze doręczona. Istnienie decyzji powinno być odróżnione od skutków, które ta decyzja wywołuje, a te mogą nastąpić dopiero po jej doręczeniu. Stanowisko takie wynika z tego, że decyzja w sprawie skreślenia znosi stosunek materialnoprawny, jaki łączy studenta ze szkołą wyższą. Z tego powodu decyzja może określać skutek rozwiązujący z chwilą, gdy wystąpiły okoliczności dające podstawę do takiego orzeczenia. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie przyjmując, że wskazane naruszenia przepisów formalnych mogły mieć wpływ na wynik orzekania. W ponownym postępowaniu organy PWSTE w [..] są zobowiązane do przeprowadzenia postępowania zgodnie z przepisami k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 p.p.s.a.