II SA/Rz 256/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W.T. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji - postanawia – I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Sygn. II SA/Rz 256/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika adwokata argumentując, że pracuje tylko dorywczo, choruje, brakuje mu środków pieniężnych praktycznie na wszystko: leki, żywność, ubrania, środki czystości, obuwie, wybiórczo zażywa lekarstwa, rezygnuje z wielu potrzeb, żyje bardzo skromnie. Skarżący nie zadeklarował jakiegokolwiek majątku w postaci nieruchomości lub rzeczy ruchomych, podając że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Oświadczył, że na czynsz wydaje 170,04 zł, energię elektryczną 100 zł, gaz i ogrzewanie po 80 zł, żywność ok. 500 zł, wodę, śmieci i nieczystości 100 zł, przedłożył zaświadczenie o statusie bezrobotnego od 2011 r. Wezwany na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym, wyjaśnił, że jest najemcą mieszkania w którym mieszka, odniósł się szeroko do swojej trudnej jak zaznaczył sytuacji osobistej, w tym zdrowotnej i finansowej, płaci alimenty w kwocie 550 zł, jest współwłaścicielem 15-letniego samochodu osobowego. Załączył kserokopie dokumentów dotyczących zajmowanego mieszkania, w tym decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego, faktur za energię elektryczną, opłat za gaz i usługi teleinformatyczne oraz wyciągi z rachunku bankowego i dokumenty mające świadczyć o chorobie skarżącego. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie – strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżący spełnia przesłanki do zwolnienia go od kosztów sądowych w całości, tj. zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z wyjaśnień i dodatkowych informacji udzielonych na wezwanie wynika, że Skarżący choruje przewlekle, przy czym nie udokumentowano wysokości kosztów ponoszonych na ochronę zdrowia przez Skarżącego. Dodatek mieszkaniowy wskazuje, że Skarżący ma problem finansowy, podupadł na zdrowiu, a to stanowi o przesłankach częściowego przyznania w sprawie prawa pomocy. Z kolei z analizy wniosku i dodatkowych informacji wynika, że Skarżący zarabia dorywczo więcej niż deklarowane 800 zł, skoro przekazuje na swoje konto bankowe środki pieniężne w wysokości ok. 550 zł miesięcznie. Zatem wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, nie jest usprawiedliwiony. Dodać należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57 a, który w sprawie nie znajduje zastosowania). Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Jest uprawniony z urzędu uwzględnić inne zarzuty. Ponadto stronom działającym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego obecnym przy ogłoszeniu wyroku udziela wskazówek o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Wreszcie skarżący może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy niejednokrotnie, szczególnie gdy zmieni się jego sytuacja życiowa i materialna Podsumowując należy stwierdzić, że Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie jego wniosek należało oddalić. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.