II SA/Rz 257/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 11 września 2008 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w związku z art. 17, art. 23 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 września 2005 r. do 30 listopada 2005 r. na dziecko B. B. W uzasadnieniu decyzji podano, że wskazaną wyżej decyzją organ I instancji odmówił A. B. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 września 2005 r. do 30 listopada 2005 r. na dziecko B. B. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ wskazał na przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu od tej decyzji A. B. wskazała, że przedmiotowe świadczenie winno być jej wyrównane za okres objęty wnioskiem ze względu na treść orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 19 sierpnia 2006 r. w którym w pkt 8 stwierdzono konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca przywołała również orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r.( Dz. U. Nr 200, poz. 1446), w którym stwierdzono, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim stanowi, że w przypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzja organu I instancji została wydana po uchyleniu przez SKO, decyzją z dnia [...] października 2007r., Nr [...] wcześniejszej decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] czerwca 2007 r., również odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dziecko – B. B. Podstawą kasacyjnego rozstrzygnięcia organu było nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego co do wszystkich mających znaczenie prawne okoliczności faktycznych, w szczególności z materiału dowodowego nie wynikało na jaki okres mogło zostać przyznane, kiedy i czy w ogóle strona składała wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a ponadto organ odmawiając przyznania świadczenia nie wskazał okresu na jaki następuje odmowa. Prowadząc sprawę po uchyleniu decyzji organ I instancji ustalił, że orzeczeniem z dnia 5 listopada 2004 r. Powiatowy Zespół do Spaw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył B. B. do osób niepełnosprawnych, datując niepełnosprawność od urodzenia, nie stwierdzając konieczności współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Orzeczenie zostało wydane do dnia 30 listopada 2005 r. Zostało ono utrzymane w mocy orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 17 listopada 2005 r. Na skutek odwołania wniesionego od ostatniego ze wskazanych orzeczeń, Sąd Rejonowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w R. Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt [...] zmienił je w ten sposób, że ustalił iż w stosunku do małoletniego B. B. zachodzi konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W wykonaniu powyższego wyroku Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu 19 sierpnia 2006 r. wydał orzeczenie, w którym w pkt 8 stwierdził konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W dniu 9 listopada 2007 r. A. B. złożyła w Miejsko-Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem B. B. za okres od 1 września 2005 r. do 30 listopada 2005 r. Kierując się treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ wskazał, że prawo do świadczeń rodzinnych w tym świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Wnioskodawczyni złożyła wniosek w dniu 23 października 2006 r., jednak bez zachowania wymaganej przepisami formy. Kolejny wniosek wpłynął w dniu 9 listopada 2007 r. i obejmuje okres od dnia 1 września 2005 r. do 31 listopada 2005 r. Zarówno ten wniosek jak i poprzedni zostały złożone po dniu ważności orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 19 sierpnia 2006 r., a okres na który orzeczenie zostało wydane nie został zmieniony. Organ II instancji uznał, że stanowisko organu I instancji jest w pełni uzasadnione. Organ ten wskazał, że bezspornym w spawie jest fakt, że zarówno pierwotny wniosek z dnia 23 października 2006 r., nieodpowiadający wymogom formalnym jak i z dnia 9 listopada 2007 r. zostały złożone po upływie terminu ważności orzeczenia, tj. po dniu 30 listopada 2005 r. Postępowanie w spawie przyznawania świadczenia rodzinnego jest postępowaniem wnioskowym, a wydane w tym zakresie decyzje nie mają charakteru uznaniowego. Zatem organ nie dysponuje możliwością uznaniowej indywidualizacji świadczenia dostosowując czasokres jego przyznania do okoliczności konkretnego przypadku. Nie jest również możliwe wyrównanie wstecz przyznanego świadczenia. Niezłożenie wniosku nie powoduje wszczęcia postępowania. Odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego SKO wskazało, że wyrok ten odnosi się jedynie do osób powyżej 16 roku życia, które uzyskały odpowiednie orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku długotrwałej procedury odwoławczej przed wojewódzkim zespołem ds. orzekania niepełnosprawności, a więc a contrario nie odnosi się do osób poniżej 16 roku życia, a także osób powyżej 16 roku życia, które nabyły orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku rozpatrzenia sprawy przed powiatowym organem do spraw orzekania o niepełnosprawności lub w wyniku odwołania przed sądem ani też o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła A. B. przytaczając w skardze argumentację taką samą, jak ta którą podniosła w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjnego zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach dokonywanej kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący. Sprawa została wszczęta na wniosek A. B. z dnia 20 października 2006 r. i dotyczy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1.09.2005 r. do 30.11.2005 r. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie o przyznanie świadczenia rodzinnego jest postępowaniem wszczynanym na wniosek. Do takiego niewątpliwego wniosku prowadzi treść przepisu art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28.11.2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej dalej ustawą. Wynika z niego, że ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. W takiej sytuacji - uznać można, że postępowanie w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało w dniu 20.10.2006 r., bo właśnie tego dnia A. B. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei przepis art. 24 w ust. 2, 3 i 3a ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, a w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. W przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Poza sporem pozostaje, że A. B. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 20.10.2006 r., a okres za który przyznania świadczenia pielęgnacyjnego domaga się skarżąca tj. od 1.09.2005 r. do 30.11.2005 r. znacznie datę złożenia wniosku wyprzedza. Powyższe ustalenia i powołane przepisy prawa prowadzą do wniosku, że decyzja odmawiająca przyznania wnioskodawczyni świadczenia za okres od 1.09.2005 r. do 30.11.2005 r. prawa nie narusza, co uniemożliwia uwzględnienie wniosku skarżącej. Odnosząc się do zarzutów skarżącej podniesionych w skardze, a wcześniej w odwołaniu stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. W skardze A. B. opisuje stan zdrowia swojego syna, co nie ma wpływu na określenie terminu od którego należy przyznać jej świadczenie pielęgnacyjne, bowiem jedynym kryterium kontroli przez Sąd zaskarżonej decyzji jest jej zgodność z przepisami prawa. Powołane przez skarżącą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2007 r., sygn. akt P 28/07 dotyczy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, a w tej kategorii osób nie mieści się jej syn B. B. Ponadto inna byłaby sytuacja skarżącej, gdyby złożyła wniosek przed okresem na który domaga się przyznania świadczenia, a nie mogła wraz z nim złożyć wymaganych dokumentów z uwagi na przedłużające się postępowanie przed Wojewódzkim Zespołem do Spraw Rozstrzygania o Niepełnosprawności. Natomiast w analizowanej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia po upływie okresu na który domaga się przyznania świadczenia. Taka sytuacja uniemożliwiła organom przyznanie A. B. świadczenia za przedmiotowy okres z uwagi na brzmienie art. 24 ust. 2 ustawy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznając, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. nie narusza prawa – w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.