II SA/Rz 257/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 257/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie Skarżąca zwróciła się w skardze z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zgodnie z pouczeniem wynikającym z zaskarżonego postanowienia. We wniosku uzupełnionym na formularzu PPF w rubryce, w której należy wskazać okoliczności zasadności wniosku o zwolnienie Skarżąca odniosła się do kwestii merytorycznej zaskarżonej sprawy, nie powołując się na jakiekolwiek trudności finansowe. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Jako majątek oświadczyła dom jednorodzinny o pow. 300 m² o wartości 1.000.000 zł oraz że jest także współwłaścicielem nieruchomości rolnych o pow. 45 ha o wartości 1.500.000 zł, nieruchomości rolnej o pow. 15 ha i wartości 600.000 zł, budynków związanych z produkcją rolną w postaci wiaty wolnostojącej, budynku inwentarsko-składowego z wiatą, garażu remontowego, garażu samochodowego, namiotu składowiskowego. Jako przedmioty wartościowe skarżąca podała kombajn zbożowy, 4 ciągniki i maszyny współtowarzyszące do uprawy i siewu oraz transportu o wartości ok. 1.500.000 zł. Odnośnie dochodów wskazała, że miesięczny dochód jej gospodarstwa domowego wynosi 13.500 zł. Oświadczyła także, że rocznie na nawozy, paliwo, środki ochrony roślin wydatkuje 500.000 zł, koszty osobowe to ok. 35.000 zł, wynagrodzenie pracownika ok. 24.000 zł, remonty maszyn, urządzeń i budynków ok. 50.000 zł. Skarżąca podała, że posiada do spłaty kredyty w kwocie 1.250.000 zł, 100.000 zł i 32.000 zł. Ponosi koszty dzierżawy ok. 20.000 rocznie oraz podatku łącznie ok. 25.000 zł. Opłaty rocznie za energię wynoszą ok. 10.000 zł, gaz ok. 2500 zł, telefon ok. 2000 zł, opał ok. 3000 zł, wywóz nieczystości ok. 200 zł, ubezpieczenie upraw ok. 12.000 zł, pojazdów ok. 7.000 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W postępowaniu o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, być aktywną w zakresie wskazywania dowodów na poparcie twierdzenia, iż pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Powołane powyżej przepisy są bowiem odstępstwem od przewidzianej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie i mogą mieć zastosowanie w wyjątkowych sytuacjach, w których na skutek zapłaty należnych kosztów nastąpiłoby zachwianie sytuacji materialnej, powodujące brak zapewnienia skarżącemu i jego rodzinie koniecznych środków codziennego utrzymania. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżąca nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie sytuacji materialnej Skarżącej, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że jest ona w stanie ponieść ciężar ewentualnych pełnych kosztów postępowania, które na tym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, a ewentualne późniejsze koszty: opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem oraz opłata od skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo 100 zł. Również ewentualny koszt sporządzenia skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika są bez wątpienia w zasięgu możliwości finansowych Skarżącej; dochody gospodarstwa domowego małżonków przewyższają znacznie przeciętne wynagrodzenie w gospodarce, Skarżąca posiada znaczny majątek nieruchomy oraz ruchomy. Ten stan posiadania sprawia, że skarżąca w całości jest w stanie pokryć koszty związane z wniesioną skargą bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca w ogóle nie podnosi, aby jej sytuacja ekonomiczna nie pozwalała jej na samodzielne i bez udziału środków pochodzących z budżetu Państwa partycypowanie w kosztach związanych ze sprawą. Wniosek skarżącej w kontekście jej sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny. Wyjaśnić w tym miejscu należy bowiem, że instytucja prawa pomocy z założenia ma służyć osobom, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na obronę swoich interesów (pouczenie, rozbudowane o elementy postępowania sądowego dotyczące trybu zaskarżenia przedmiotowego postanowienia niewątpliwie dotyczyło sytuacji osób będących w trudnej sytuacji materialnej). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.