II SA/Rz 258/23

PostanowienieWSA w Rzeszowie2023-05-22

Skład orzekający: Asesor WSA Maria Mikolik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, może skutecznie zaskarżyć uchwałę rady gminy w sprawie odstąpienia od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy najmu nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego lub uprawnienia, co jest warunkiem dopuszczalności skargi na uchwałę rady gminy wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Chęć wzięcia udziału w negocjacjach nie stanowi interesu prawnego, a jedynie faktyczny.
Stan faktyczny
Skarżący K. M. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą odstąpienia od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy najmu części nieruchomości. Skarżący twierdził, że uchwała narusza jego interes prawny, ponieważ uniemożliwiono mu udział w negocjacjach najmu. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi. Sąd wezwał skarżącego do wykazania naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Zwrócono skarżącemu kwotę 300 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Rz 258/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 maja 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. M. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2022r nr [...] w przedmiocie odstąpienia od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy najmu wydzielonej części nieruchomości zabudowanej budynkiem "[...]" - postanawia- 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu K. M. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. II SA/Rz 258/23 UZASADNIENIE K. M. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2022r .nr [...] w sprawie odstąpienia od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy najmu wydzielonej części nieruchomości zabudowanej budynkiem "[...]". W skardze wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie o stwierdzenie, ze została wydana z naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego. Skarżący wskazał, że zaskarżona uchwała narusza art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm., dalej: u.s.g.). W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie w całości. Sąd wezwał Skarżącego do wykazania, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, stosownie do art. 101 u.s.g. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W reakcji na wezwanie Sądu Skarżący w piśmie z 25 kwietnia 2023r. z zachowaniem terminu procesowego wskazał, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny bowiem po podjęciu przez Radę Gminy zaskarżonej uchwały uniemożliwiono mu wzięcie udziału w negocjacjach na zawarcie umowy najmu nieruchomości zabudowanej budynkiem "[...]" na działce nr [...]. Skarżący wyjaśnił, że pismem z 23 grudnia 2022r. zwracał się do Gminy o umożliwienie wzięcia udziału w negocjacjach. Jednak Gmina tej możliwości jemu odmówiła twierdząc, że negocjacje odbyły się dzień wcześniej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: P.p.s.a.), sądowa kontrola, przeprowadzana w tak wyznaczonych granicach, obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (czyli inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Wniesienie skargi na uchwałę w sprawie odstąpienia od obowiązku przetargowego zawarcia umowy najmu nieruchomości jest dopuszczalne, bowiem stanowi ona akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a., tj. akt organu jednostki samorządu terytorialnego, inny niż akt prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie "spraw z zakresu administracji publicznej" należy interpretować w sposób szeroki i obejmuje ono również sprawy dotyczące gospodarowania mieniem gminnym (por. uchwała NSA z dnia 1 czerwca 1998 r., sygn. akt OPS 3/98, uchwała NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OPS 11/00, wyrok NSA z dnia 17 maja 1999 r., sygn. akt OSA 1/99, wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 2/00; dost. - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednak możliwość merytorycznej kontroli zaskarżonej uchwały jest uzależniona od wykazania przez Skarżącego, że uchwała ta narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Skarżący wniósł skargę w trybie art. 101 ust.1 u.s.g., zgodnie z którym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak stanowi art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. są przepisy prawa materialnego, kształtujące w sposób bezpośredni i konkretny sytuację prawną wnoszącego skargę. Materialne prawo administracyjne ma zawierać normę przyznającą ochronę prawną podmiotowi i z takiej normy wywodzi się interes prawny. Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma bowiem charakteru, jak to podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi, przy tym nie mogą to być przepisy dotyczące zadań gminy. Drugim wymogiem materialnym art. 101 ust. 1 u.s.g. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę. Występujący ze skargą musi zatem wykazać, że akt organu gminy, który skarży wpłynął ujemnie na jego prawa chronione normami materialnymi lub uprawnienia z tych norm wynikające. Naruszenie interesu prawnego musi być zatem realne, aktualne, nie ewentualne czy przyszłe, musi ograniczać sytuację prawną, uszczuplać uprawnienie, zatem negatywnie wpływać na już ukształtowany stan prawny podmiotu, wynikający z normy materialnej. Istotnym jest również, że powołując się na naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. powinien wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Związek ten powinien polegać na tym, że uchwała narusza, pozbawia lub ogranicza tak rozumiany interes lub uprawnienie wnoszącego skargę jako indywidualnego podmiotu albo członka określonej wspólnoty samorządowej. Dodać trzeba, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniach wyroków z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84 i z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt SK 76/06, OTK-A 2008/7/121, podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje wyłącznie tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2022 r.I OSK 730/22, dost. baza CBOSA). W niniejszej sprawie Skarżący wywodził, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny, bowiem w wyniku podjęcia ww. aktu uniemożliwiono mu wzięcie udziału w negocjacjach na zawarcie umowy najmu ww. części nieruchomości. Zdaniem Sądu Skarżący powyższym twierdzeniem nie wykazał naruszenia jego interesu prawnego lub uprawnienia na skutek podjęcia zaskarżonej uchwały. Podniesiona przez Stronę okoliczność świadczy o wystąpieniu w jego przypadku jedynie interesu faktycznego nie zaś interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Z chęci wzięcia udziału w negocjacjach w sprawie zawarcia umowy najmu nie można wywodzić interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Część nieruchomości, która jest przedmiotem zaskarżonej uchwały stanowi własność Gminy a Skarżący nie wykazał żadnego tytułu prawnego, który przysługiwałby mu względem działki nr [...]. Nie zachodzą więc podstawy do twierdzenia, że podjęcie zaskarżonej uchwały naruszyło interes prawny Skarżącego. Strona nie wykazała bowiem, by przysługiwało jej jakiekolwiek uprawnienie do przedmiotowej nieruchomości. Ponadto Skarżący nie wykazał żadnego przepisu prawa materialnego, który dawałby mu uprawnienie do domagania się wynajęcia przedmiotowej nieruchomości, bez względu na to, czy nastąpiłoby to w formie przetargu czy w formie bezprzetargowej. Z żadnego przepisu prawa nie wynika, aby Gmina była zobowiązana do zawarcia umowy ze Skarżącym. Należy natomiast uwzględnić, że zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego gmina może korzystać ze swojej własności zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa i rozporządzać nią w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego (zob. postanowienie WSA w Olsztynie z 17 października 2022 r., II SA/Ol 684/22, postanowienie WSA w Gdański z 1 grudnia 2021 r., II SA/Gd 502/21, dost. baza CBOSA). Sąd uznał więc, że Skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stosownie do wymogu, wynikającego z treści art. 101 ust. 1 u.s.g. Przytoczone przez Stronę okoliczności świadczyć mogą jedynie o zaistnieniu interesu faktycznego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały, co jednak nie uprawnia Sądu do zainicjowania kontroli merytorycznej zaskarżonej uchwały. Z tej przyczyny Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 P.p.s.a. odrzucił skargę. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło