II SA/Rz 260/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-04

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jej sytuacja materialna, charakteryzująca się niskimi dochodami, brakiem majątku nadającego się do spieniężenia oraz koniecznością utrzymania trojga dzieci, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji ekonomicznej, co w tym przypadku zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżąca R. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Wojewody. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i trojgiem dzieci, jest bezrobotna, a jej dochody to alimenty (450 zł) i emerytura matki (1000 zł). Posiada dom o pow. 57 m² (w remoncie) oraz mieszkanie matki. Skarżąca często choruje, podobnie jak jej dzieci.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę i remont linii energetycznej postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. R. C. wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. od wniesionej przez siebie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...], pismem z dnia 7 maja 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosła o zwolnienie od niego; w złożonym następnie w wyniku skierowanego do niej wezwania formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z zawartego w tym wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz informacji podanych w w/w piśmie z dnia 7 maja 2008 r. wynika, iż: - skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką oraz 3 swoich dzieci w wieku 1 rok oraz 9 i 17 lat (dzieci, a także ona sama często chorują), - posiadany przez nich majątek obejmuje dom skarżącej o pow. 57 m² (obecnie remontowany dla niej przez członków jej rodziny) oraz aktualnie zajmowane mieszkanie, stanowiące własność matki, - uzyskiwane dochody to pobierane przez skarżącą alimenty w wysokości 450 zł. oraz emerytura jej matki w kwocie 1000 zł., - skarżąca jest osobą bezrobotną (potwierdza to przedstawione przez nią zaświadczenie z urzędu pracy). Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata wiąże się z przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym, co w przypadku osoby fizycznej związane jest z wymogiem wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnienie tej przesłanki wiąże Sąd co do złożonego wniosku. Wg dokonanej oceny, okoliczności wskazane przez R. C. - a dotyczące jej sytuacji materialno – bytowej – potwierdzają zasadność wniosku w pełnym wnioskowanym zakresie. Wynika to przede wszystkim z relatywnie niskich dochodów, jak na potrzeby 5 osób; ich jednostkowe rozliczenie daje 290 zł./osobę miesięcznie. Kwota ta, mając na uwadze zaspokojenie koniecznych potrzeb życiowych (m.in. zakup żywności, odzieży, lekarstw, niezbędne opłaty) z pewnością nie może być uznana za dostatecznie wysoką i umożliwiającą poczynienie z niej jakichkolwiek oszczędności na poczet kosztów postępowania. Pośrednio potwierdza to sygnalizowany przez wnioskodawczynię a prowadzony przez członków jej rodziny remont domu, w którym jak wynika ma zamiar zamieszkać; skarżąca ze względu na fakt, iż posiada na utrzymaniu 3 dzieci a do tego jest osobą bezrobotną, sama nie może finansować związanych z tym prac. Warto przy tym zwrócić uwagę, że przy podanej przez skarżącą wysokości alimentów i tak znaczny ciężar utrzymania jej i dzieci spoczywa na jej matce. W tej sytuacji, gdy sam wpis od skargi przekracza kwotę pobieranych przez skarżącą alimentów i stanowi ponad 1/3 łącznych miesięcznych dochodów jej i matki, obowiązek poniesienia przez nią kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie wydaje się obiektywnie niemożliwy. Stanowiłoby to zbyt znaczące obciążenie budżetu domowego, które nie mogłoby się odbyć bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania domowników, w tym w szczególności dzieci. Skarżąca nie znajduje się również w posiadaniu żadnych wartościowych składników majątkowych, których potencjalne spieniężenie mogłoby wpłynąć na odmienną ocenę jej zdolności płatniczych. Z racji sprawowania osobistej opieki na 3 dzieci z których najmłodsze na tylko 1 rok, bardzo ograniczona w jej przypadku jest też możliwość podjęcia pracy zarobkowej. Ubocznie należy stwierdzić, że w przedstawionej sytuacji bardzo prawdopodobne jest pobieranie przez skarżącą zasiłków na dzieci (np. zasiłków rodzinnych), jednak nie ma to praktycznie żadnego znaczenia dla merytorycznego rozpoznania wniosku; mimo braku wyjaśnienia tej okoliczności odstąpiono od wzywania skarżącej do złożenia w tym przedmiocie dodatkowego oświadczenia. Skoro zatem złożony wniosek i zawarte w nim oświadczenie nie nasuwa wątpliwości co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym spełniając przy tym ustawowe kryterium do przyznania całkowitego prawa pomocy, uzasadnione jest pozytywne ustosunkowanie się do niego. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma brak faktycznej możliwości poniesienia przez R. C. jakichkolwiek kosztów postępowania, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień (jedynym wyznacznikiem w tym zakresie jest kryterium ekonomiczne, które wnioskodawczyni spełnia). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło