II SA/Rz 260/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-10-05
Skład orzekający: NSA Jerzy Solarski, WSA Magdalena Józefczyk, NSA Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka będąca użytkownikiem wieczystym działki sąsiedniej ma interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli projektowana inwestycja (magazyn i wiata) jest zlokalizowana w odległości 6 m od granicy tej działki, a przepisy techniczno-budowlane dopuszczają taką odległość (4 m dla budynku z oknami)?Ratio decidendi
Spółka będąca użytkownikiem wieczystym działki sąsiedniej nie ma interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli projektowana inwestycja (magazyn i wiata) jest zlokalizowana w odległości 6 m od granicy tej działki, a przepisy techniczno-budowlane dopuszczają taką odległość (4 m dla budynku z oknami). Brak naruszenia norm prawa materialnego, które wyznaczałyby obszar oddziaływania obiektu na sąsiednią działkę, oznacza brak legitymacji procesowej strony odwołującej się. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien był umorzyć postępowanie odwoławcze, jednakże błędne rozpoznanie sprawy merytorycznie nie stanowiło podstawy do uwzględnienia skargi, gdyż nie miało wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku piekarni o pomieszczenie magazynowe i wiatę. Skarżąca spółka, będąca użytkownikiem wieczystym sąsiedniej działki, zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego, miejsc parkingowych, niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niedoręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania. Spółka podnosiła, że inwestycja ograniczy liczbę wolnych miejsc parkingowych i nie spełnia wymogów dotyczących przystosowania do potrzeb osób niepełnosprawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę -skargę oddala-
Wojewoda [...] decyzją z dnia 11 stycznia 2010 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Firmy Handlowo-Usługowej "[...]" Sp. z o.o.
z siedzibą w [...] od decyzji Starosty [...] z dnia 16 listopada 2009 r.,
nr [...] zatwierdzającej J.W. projekt budowlany
i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku produkcyjnego – piekarni,
o pomieszczenie magazynowe oraz wiatę gospodarczą, na działce nr [...] /16, obręb 8, w [...], przy ul. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że przedmiotem postępowania jest inwestycja polegająca na rozbudowie budynku produkcyjnego (piekarni) o pomieszczenie magazynowe oraz wiatę gospodarczą. Przed wydaniem decyzji sprawdzono projektowaną inwestycję w zakresie: 1) zgodności z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] dla Obszaru Śródmieście, uchwalonego przez Radę Miejską [...] uchwałą nr [...] /03 z dnia [...] września 2003 r. (Dz. Urz. Województwa Podkarpackiego Nr [...], poz. [...]); 2) zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi; 3) kompletności projektu budowlanego oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia określonej w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, a także zaświadczenia określonego w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego; 4) uprawnień zawodowych osoby sporządzającej projekt budowlany. Inwestycja polega na wzniesieniu pomieszczenia magazynowego z otworem okiennym i jest zlokalizowana w odległości 6 m od sąsiedniej działki nr [...] /13, co jest zgodne z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm., zwanego dalej: rozporzadzeniem). Działka posiada dostęp do drogi publicznej. Spełniono tym samym wszelkie warunki, o których mowa w art. 35 ust. 1 i art. 34 ust. 4 Prawa budowlanego, a zatem nie można było inwestorowi odmówić wydania pozwolenia na budowę w zakresie projektowanej inwestycji. Organ nie zgodził się równocześnie z twierdzeniami zawartymi w odwołaniu, iż inwestycja powinna spełniać kryteria uwzględniające przystosowanie do wymogów osób niepełnosprawnych. Wniosek o pozwolenie na budowę nie obejmował bowiem budynku użyteczności publicznej i nie musiał spełniać zaostrzonych kryteriów w tym względzie. Z żadnego przepisu nie wynika też nakaz ustalania i przeliczania "stosownie do potrzeb" wymaganej liczby miejsc parkingowych. Wskazane przez Spółkę regulacje prawa miejscowego dotyczące parkingów stanowią wyłącznie sygnał dla inwestorów, że w przestrzeni publicznej Rada Miejska nie przewidziała miejsc postojowych, przerzucając ewentualne utrudnienia w ruchu na potencjalnych inwestorów. W sprawie zostały prawidłowo ustalone strony postępowania, zgodnie z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W przedstawionych okolicznościach odmowa udzielenia pozwolenia na budowę naruszałaby art. 4, art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego.
W skardze Spółka "[...]" zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) poprzez pominięcie postanowień planu miejscowego; 2) § 18 ust. 1 rozporządzenia oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z uchwałą w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego [...], poprzez dopuszczenie pominięcia wyliczenia niezbędnych miejsc parkingowych; 3) art. 77 k.p.a. poprzez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego, zwłaszcza w zakresie liczby miejsc parkingowych; 4) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez niedoręczenie decyzji wszystkim właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji; 5) art. 8 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do argumentów odwołania odwołujących się do stanowisk doktryny prawa i orzecznictwa sądowego.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że skoro obowiązkiem organu uchwalającego plan zagospodarowania przestrzennego jest określenie m.in. "wskaźników intensywności zabudowy", to poziom tej intensywności (w postaci dozwolonej przestrzeni wolnej od zabudowy, w tym przeznaczonej pod parkingi) powinien być rozważany przez organ architektoniczno-budowlany na etapie załatwiania sprawy indywidualnej. Plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla Miasta [...] "wymaga zaspokojenia potrzeb parkingowych związanych z funkcjonowaniem danego obiektu, na własnej działce". Planowana rozbudowa znacznie ograniczy liczbę wolnych miejsc parkingowych, zmniejszając pojemność pobliskiego parkingu dla klientów Spółki "[...]". Działka budowlana powinna być urządzona tak, aby zapewniać "stosownie do jej przeznaczenia" miejsca parkingowe, zgodnie z § 18 rozporządzenia. Planowana przez inwestora liczba miejsc parkingowych na jego działce (3), jakkolwiek pozytywnie zaopiniowana przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Starostwa Powiatowego w [...] (pismem z dnia 30 czerwca 2009 r.) dotyczy tylko "prawidłowości lokalizacji" miejsc parkingowych a nie dostateczności liczby miejsc dla samochodów. Organy z naruszeniem prawa pominęły w postępowaniu pozostałych – poza skarżącą Spółką – właścicieli, użytkowników wieczystych i zarządców nieruchomości, na jakie inwestycja będzie oddziaływała. W odwołaniu przytoczono stosowne orzecznictwo sądowe, od którego – zdaniem skarżącej – organ odstąpił, nie motywując swojego stanowiska. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji, a nadto – o orzeczenie o kosztach postępowania według norm przepisanych.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan faktyczny jest następujący: wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2008 r. /data wpływu do organu/, J.W. wystąpił o pozwolenie na rozbudowę budynku handlowo- usługowo – produkcyjnego o pomieszczenie magazynowe i wiatę gospodarczą, na działce nr [...] /16 obr. 8 w [...]. Do wniosku załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany. Organ I instancji postanowieniem z dnia 23 czerwca 2008 r. /k.5 akt adm./ wezwał inwestora o uzupełnienie projektu, a następnie zawiadomił strony – skarżącą Spółkę, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbudowę /k.10 akt adm./. Spółka w piśmie z dnia 16 lipca 2009 r. wniosła o wydanie decyzji odmownej, ze względu na niewystarczająca liczbę miejsc parkingowych. Decyzją z dnia 6 sierpnia 2009 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił J.W. pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji /k.17 akt adm./. Na skutek odwołania Spółki Wojewoda [...] decyzja z dnia 21 września 2009 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania, wskazując na związanie organu wnioskiem inwestora i przy uwzględnieniu treści wniosku - wadliwością podjętego rozstrzygnięcia /k.25 akt adm./. Pismem z dnia 15 października 2009 r. J.W. sprecyzował treść wniosku /i projekt/, domagając się udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku produkcyjnego – piekarni o pomieszczenie magazynowe i wiatę gospodarczą /k.30 akt adm./. W tej sytuacji organ I instancji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, po czym decyzją z dnia 16 listopada 2009 r. /k.34 akt adm./ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę – rozbudowę budynku produkcyjnego – piekarni o pomieszczenie magazynowe o pow. 7,50m2 oraz wiatę gospodarczą o pow. 12,90m2, na działce nr [...] /16 w [...], w odległości 6m od granicy z działką Spółki. Decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania Spółki, utrzymana została w mocy rozstrzygnięciem stanowiącym przedmiot skargi.
II. Postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę regulują przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm. – zwanej dalej ustawą), w szczególności rozdział 4 "Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych". Stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl ustępu 2, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Ustęp 2 stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej regulacji pojęcia strony zawartej w art. 28 k.p.a., a jego celem jest zawężenie kręgu uczestników występujących w sprawach o udzielenie pozwolenia na budowę. Znajdowanie się nieruchomości w sferze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że przez oddziaływanie to naruszone zostają konkretne normy prawa materialnego, np. przepisy techniczno-budowlane, z których dany podmiot wywodzi swój interes prawny jako strona postępowania. Zatem stwierdzenie naruszenia obiektywnego interesu prawnego stanowi warunek dopuszczenia danego podmiotu do wszczętego przez wnioskodawcę /inwestora/ postępowania.
Definicję "obszaru oddziaływania obiektu" zawiera przepis art. 3 ust. 20 ustawy stanowiąc, że należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Analizując ostatnio wskazaną normę należy stwierdzić, że dla ustalenie "obszaru" konieczne jest sięgnięcie do szczegółowych przepisów prawnych, w tym norm techniczno-budowlanych. Stwierdzić trzeba, że pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" będzie się materializować, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, będą się również konkretyzować odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu, ograniczającą – w tym przypadku – teren należący do Spółki.
III. W realiach sprawy przedmiot postępowania wyznaczył doprecyzowany wniosek J.W., który dotyczy pozwolenia na budowę – rozbudowę budynku produkcyjnego – piekarni o pomieszczenie magazynowe o pow. 7,50m2 oraz wiatę gospodarczą o pow. 12,90m2, na działce nr [...] /16 w [...]. Podkreślić należy, że wniosek nie obejmuje miejsc parkingowych, które – w zależności od liczby miejsc – mogą być realizowane w formie zgłoszenia /zob. art. 29 ust. 1 pkt 10 ustawy/. Zatem tak wskazana inwestycja wyznaczyła obszar oddziaływania obiektu, a więc przesądziła o kręgu stron postępowania i potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego.
Z akt sprawy wynika /i w żadnym miejscu skarżąca Spółka okoliczności tej nie podważa/, że planowany magazyn i wiata sytuowane będą w odległości 6 m od granicy działki nr [...] /13 będącej w użytkowaniu wieczystym Spółki. Z kolei w myśl warunków technicznych, minimalna odległość dla budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi /a więc magazynu/ od granicy działki wynosi 4 m /zob. § 12 ust. 1 rozporządzenia/. Zachowanie przez inwestora takiej odległości oznacza, że teren działki sąsiedniej nie jest objęty obszarem oddziaływania obiektu /argument a contrario z § 12 ust. 4 "Usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane"/. Jeśli chodzi natomiast o wiatę, to rozporządzenie nie zawiera bardziej restrykcyjnej normy odległościowej, niż dla budynku. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, że działka nr [...] /13 będąca w użytkowaniu wieczystym skarżącej Spółki, nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu co oznacza, że Spółka nie ma interesu prawnego w tej sprawie.
Kwestia braku Interesu prawnego wnoszącego odwołanie winna stanowić w pierwszej kolejności przedmiot badania organu odwoławczego. W orzecznictwie przyjęto, że w przypadku ustalenia w toku postępowania odwoławczego nieposiadania interesu prawnego przez podmiot odwołujący się, postępowanie winno być zakończone w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. /zob. uchwałę NSA z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. OPS 16/98 – ONSA 1999/4/119/.
W sprawie Wojewoda odwołanie rozpoznał, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję. Niemniej jednak tej treści rozstrzygnięcie i naruszenie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. nie miało wypływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania obliguje Sąd do uwzględnienia skargi /zob. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./. Podkreślić w tym miejscu należy, że "sprawę" wyznaczył wniosek J.W. o udzielenie pozwolenia na rozbudowę. Pozwolenie takie zostało udzielone decyzją organu I instancji i decyzja ta, zarówno przy decyzji merytorycznej Wojewody /jak ma to miejsce w sprawie/, jak i przy decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, ma przymiot ostateczności.
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło