II SA/Rz 260/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie skreślenia z listy doktorantów I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącego R. O. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 260/12 UZASADNIENIE Rektor Uniwersytetu [...], działający przez Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia, decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., po rozpatrzeniu odwołania R. O., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich na Wydziale Socjologiczno – Historycznym z dnia [...] grudnia 2011 r. orzekającą o skreśleniu wyżej wymienionego z dniem [...] grudnia 2011 r. z listy studentów IV roku Studiów Doktoranckich nr albumu [...]. W podstawie prawnej organ powołał art. 197 ust. 5 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz § 8 Regulaminu Studiów Doktoranckich na Uniwersytecie Rzeszowskim, przyjętym na posiedzeniu Senatu w dniu [...] maja 2009 r. Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że Kierownik Studiów Doktoranckich na Wydziale Socjologiczno – Historycznym skreślił z dniem [...] grudnia 2011 r. R. O. z listy studentów IV roku Studiów Doktoranckich. Podstawę faktyczną skreślenia z listy doktorantów stanowiło niewypełnienie zadań przewidzianych w programie i siatce Studiów Doktoranckich UR niestacjonarnych, kierunek Historia. Podstawę skreślenia stanowił § 28 ust. 1 regulaminu Studiów Doktoranckich z dnia [...] maja 2009 r. W odwołaniu od tej decyzji R. O. wniósł o jej zmianę. Wskazał, że w październiku 2007 r. rozpoczął studia doktoranckie niestacjonarne, kierunek Historia. W I semestrze studiów uzyskał zgodę prof. dr hab. A. A. na pełnienie funkcji opiekuna naukowego i promotora pracy doktorskiej. Przez 4 lata studiów (do czerwca 2011 r.) regularnie opłacał czesne i uczęszczał na zajęcia dydaktyczne realizując program studiów. Uzyskał wymagane zaliczenia przedmiotów (w tym seminariów doktoranckich) oraz zdał egzamin z dodatkowego przedmiotu i nowożytnego języka obcego. Z tytułu uzyskanych wyników otrzymał stypendium naukowe. Odwołujący podniósł, że we wrześniu 2011 r. skompletował wszystkie niezbędne dokumenty (z wyjątkiem pisemnej zgody doktora habilitowanego na pełnienie funkcji promotora) konieczne do złożenia wniosku o otwarcie przewodu doktorskiego na Radzie Wydziału Socjologiczno-Historycznego UR, planowanej na [...] września 2011 r. Zgromadził materiały źródłowe i zapoznał się z publikacjami dot. wybranego tematu pracy doktorskiej, niezbędnymi do otwarcia przewodu. Jednakże dotychczasowy opiekun naukowy odmówił zgody na pełnienie funkcji promotora, gdyż przestał być pracownikiem Uniwersytetu i zrywa kontakt z uczelnią. R. O. podniósł, że pozostawiony został w sytuacji, gdy po zrealizowaniu toku Studiów i przygotowaniu do otwarcia przewodu doktorskiego, bez swej winy pozostał bez promotora. O powyższym fakcie poinformował Dyrektora Instytutu Historii, Kierownika Studiów Doktoranckich oraz Prorektora UR, którzy przyznali, że sytuacja ma charakter wyjątkowy i przez odwołującego niezawiniony. Zawnioskował o uchylenie decyzji o skreśleniu z listy studentów IV roku Studiów Doktoranckich i umożliwienie, po ustaleniu promotora, otwarcia przewodu doktorskiego. Po rozpoznaniu powyższego odwołania, działający z upoważnienia Rektora, Prorektor ds. Studenckich i Kształcenia decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., podtrzymał decyzję Kierownika Studiów Doktoranckich. W uzasadnieniu organ podał, że skreślenie z IV roku Studiów Doktoranckich jest uzasadnione i zgodne z art. 197 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Wskazał, że R. O. nie zaliczył ósmego semestru studiów doktoranckich w dyscyplinie historia w roku akademickim 2010/2011 oraz nie otworzył przewodu doktorskiego w trakcie II lub III roku studiów, zgodnie z wymogami wynikającymi z siatki studiów doktoranckich w dyscyplinie historia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył R. O. i wniósł o stwierdzenie jej nieważności oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Studiów Doktoranckich, zobowiązanie Uniwersytetu [...] do wydania, zgodnie z § 27 ust. 1 regulaminu Studiów Doktoranckich, świadectwa potwierdzającego ukończenie Studiów Doktoranckich oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu skarżący raz jeszcze podkreślił, że bez swojej winy pozostał bez promotora o czym poinformował władze uczelni. Zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r. powołano się na § 28 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich, który został przyjęty przez Senat na podstawie art. 196 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepis ten stanowi, że organizację i tok studiów doktoranckich określa regulamin studiów doktoranckich. Tymczasem Regulamin [...] nie precyzuje szczegółów studiów, odsyła do programu studiów. W dalszej części skarżący zakwestionował zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji stwierdzenie, że nie zaliczył VIII semestru studiów i nie otworzył przewodu doktorskiego w trakcie II i III roku studiów zgodnie z wymogami wynikającymi z siatki studiów doktoranckich. Wskazał, że w trakcie VIII semestru zaliczył dwa przedmioty: seminarium doktoranckie i sprawozdanie z pracy naukowej i działalności organizacyjnej. Podniósł, że pojęciem "siatka studiów doktoranckich" nie posługuje się ani ustawa prawo o szkolnictwie wyższym ani Regulamin Studiów Doktoranckich na Uniwersytecie [...]. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie sprzeczne. Sugeruje, że przesłanką skreślenia z listy studentów jest brak otwarcia przewodu doktorskiego na II lub III roku studiów, a jednocześnie stwierdza że był studentem IV roku studiów i nie kwestionuje zaliczenia VII semestru studiów. Podniósł, że pobieranie opłaty za kolejny IV rok studiów, wydanie karty egzaminacyjnej na IV rok, dopuszczenie do zajęć i zaliczenie semestru świadczyło o nie kwestionowaniu faktu, że był studentem. R. O. stwierdził, że wywiązał się w należyty sposób z obowiązków studenta studiów doktoranckich [...], zrealizował tok studiów, zdając egzaminy i uzyskując wymagane zaliczenia. Powyższe winno zostać potwierdzone poprzez wydanie świadectwa ukończenia studiów doktoranckich. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Podał, że obie zaskarżone decyzje są w pełni prawidłowe i wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z akt sprawy i dołączonych kart egzaminacyjnych wynika, że skarżący nie otworzył przewodu doktorskiego do końca IV roku studiów doktoranckich jak i nie zaliczył VIII semestru. Powyższe wypełnia przesłanki skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, wymienione w art. 197 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 28 ust. 1 pkt 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich z dnia [...] maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ten ostatni z wymienionych przepisów daje podstawę do uwzględnienia skargi choć z innych powodów niż domaga się skarżący. Na wstępie podnieść należy, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, powołaną przez orzekający w sprawie organ jest art. 197 ust 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005r Prawo o szkolnictwie wyższym /Dz U Nr 164, poz. 1365 ze zm./. Z przepisu tego, w powiązaniu z art. 197 ust.4 cyt. ustawy wynika, że kierownik studiów może może podjąć decyzję o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich, od której przysługuje odwołanie / tak jak w rozpoznawanej sprawie/ do rektora. Decyzja rektora posiada walor ostateczności. Z kolei przepis art. 207 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust.10 i 11 oraz art. 196 ust.3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Z zestawienia przywołanych wyżej przepisów, w sprawie objętej skargą oznacza to, że decyzję w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich wydaje kierownik studiów. Odwołanie od decyzji kierownika studiów rozpoznaje rektor i on jest organem uprawnionym do wydania decyzji drugoinstancyjnej. Nadto, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują udzielenie upoważnienia administracyjnego w art. 268a k.p.a. stanowiąc, że organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważniać pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwienia sprawy w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Udzielone upoważnienie administracyjne wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu, a więc czynności organu podejmuje jeden z pracowników urzędu, a nie sam piastun organu. Treść upoważnienia powinna być jasna i nie powinna budzić wątpliwości z uwagi na to, że nie można z jego treści interpretować więcej uprawnień, aniżeli w nim wyraźnie wskazano. Działanie pracownika bez upoważnienia właściwego organu pociąga za sobą nieważność decyzji w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, decyzja organu II Instancji /rektora/ wydana została przez działającego z upoważnienia rektora Prorektora ds. Studenckich i Kształcenia dr hab. E. D., prof. [...]. Wezwany w toku postępowania sądowego o przedłożenie stosownego umocowania do podjęcia zaskarżonej decyzji organ przedstawił zarządzenie Rektora z dnia [...] września 2008 r. o przydziale zakresu kompetencji Prorektorowi ds. Studenckich i Kształcenia, z którego jednak upoważnienie do wydania zaskarżonej decyzji nie wynika. Oznacza to, że zaskarżona decyzja nie została podpisana przez osobę upoważnioną do jej wydania, a więc wydana została z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia Sąd nie odnosi się ani do stanowiska merytorycznego organu, ani też zarzutów skargi w tym przedmiocie. W toku ponownego rozpoznania odwołania skarżącego, organ zadba o należyte umocowanie osoby rozpoznającej odwołanie, aby uniknąć stwierdzonego naruszenia prawa, a przeprowadzając postępowanie odwoławcze podda pod ocenę merytoryczną zarzuty skarżącego. Mając na uwadze naprowadzone wyżej uwagi, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ orzekł jak w sentencji.