II SA/Rz 261/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie - postanawia - I. przyznać skarżącemu J. S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zmiany stosunków wodnych na gruncie. Od orzeczenia powyższego J. S., reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania kasacyjnego, w tym opłaty od przedmiotowego środka zaskarżenia. W załączonym do wskazanej skargi wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu – PPF J. S. zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku tego, jak i załącznika do niego wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną w domu o powierzchni użytkowej 50 m.kw., położonym na działce dziesięcioarowej. Oboje utrzymują się z pobieranych emerytur w kwotach: 1951,60 zł oraz 1230 zł. Strona wskazała, że ma prawie 80 lat i jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Wnioskodawca padał następujące comiesięczne wydatki: 800-1000 zł – lekarstwa i prywatne wizyty lekarskie, 280 zł – ogrzewanie, 9 zł – wywóz śmieci, 44 zł – woda, 77 zł – gaz, 107 zł – energia elektryczna, 50 zł – telefon stacjonarny, 15 zł – telefon komórkowy, 350 zł - utrzymanie samochodu, 50 zł – utrzymanie domu, 12 zł – podatek od nieruchomości, 60 zł- środki czystości. Skarżący zaznaczył, że pilnie potrzebuje butów ortopedycznych, których cena to 400 zł. Ma także pilną potrzebę zakupu okularów "do chodzenia i czytania". Powinien także nabyć aparat słuchowy. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że za pieniądze pożyczone od rodziny naprawił w domu kominy, wymienił zniszczone gumoleum na płytki oraz dokonał wymiany bardzo starych drzwi (łączny koszt 9400 zł). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że w związku z faktem, iż J. S. jest reprezentowany w postępowaniu kasacyjnym przez adwokata, któremu udzielił stosownego pełnomocnictwa, zaś we wniosku o prawo pomocy przedłożonym na urzędowym formularzu – PPF jako zakres żądania wskazane zostało zwolnienie od kosztów sądowych uznano, że przedmiot niniejszego wniosku stanowi właśnie to ostatnie żądanie, mimo, że w załączniku wniosku skarżący wskazał także na potrzebę ustanowienia "adwokata z urzędu". Tym samym merytorycznemu rozpoznaniu poddano jedynie wniosek J. S. dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że rozstrzyganie w zaistniałej sytuacji o pełnomocniku byłoby zbędne. Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, o którym mowa w art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Kryterium, w oparciu o które podejmowana jest rozstrzygnięcie w takim przedmiocie ma charakter ekonomiczny, jako że art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w częściowym zakresie przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, przedstawione przez J. S. informacje przemawiają za potrzebą udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych. Dochodząc do takiego przekonania miano przede wszystkim na uwadze, że strona jest osobą w podeszłym wieku – 79 lat, ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Fakt jej złego stanu zdrowia potwierdza znajdująca się w aktach sprawy liczna dokumentacja lekarska. W leczeniu pozostaje ponadto żona wnioskodawcy. Łączne wydatki związane z zakupem lekarstw oraz opłaceniem prywatnych wizyt lekarskich wynoszą miesięcznie od 800 do 1000 zł, co stanowi 1/3 dochodu strony. Uwzględniono także, iż u wnioskodawcy wystąpiła obecnie pilna potrzeba zakupu butów ortopedycznych, których koszt to 400 zł oraz dwóch par okularów. Nadto, skarżący potrzebuje także aparatu słuchowego. Istotną okolicznością jest także, iż wnioskodawca udzielił pełnomocnictwa adwokatowi do sporządzenia jego imieniem skargi kasacyjnej, którą to czynność dokonać może jedynie zawodowy zastępca prawny, a powyższe związane jest z wydatkiem na wynagrodzenie takiego zastępcy. Poza tym, strona przeprowadziła remont domu w postaci naprawy popękanych kominów, wymiany drzwi oraz zniszczonego gumoleum za pożyczkę zaciągniętą u członków rodziny w łącznej kwocie 9 400 zł, gdzie dwie pierwsze z wymienionych pozycji należy uznać za wydatek konieczny w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając więc na uwadze obecny etap sprawy tj. po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, który wnioskodawca zaskarżył w drodze skargi kasacyjnej sporządzonej jego imieniem przez ustanowionego z wyboru pełnomocnika oraz bardzo duże wydatki związane ze złym stanem zdrowia wnioskodawcy i jego żony, jak też potrzebę czynienia następnych tego rodzaju uznano, że zasadnym jest zwolnienie strony od wpisu od przedmiotowej skargi kasacyjnej. Odmówiono natomiast przyznania prawa pomocy w zakresie ewentualnych dalszych kosztów sądowych. Udzielony stronie wymiar prawa pomocy umożliwi jej obronę praw w postępowaniu drugoinstancyjnym. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.