II SA/Rz 262/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi w sprawie ze skargi W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi W dniu 4 lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z dnia 23 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącego adw. R.Ł. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, z którego wynikałoby umocowanie do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do uzupełnienia braków fiskalnych skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. W treści zarządzeń zawarto pouczenia, że nieuzupełnienie żądanych braków w terminie 7 liczonych od dnia doręczenia wezwań skutkować będzie odrzuceniem skargi. Wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 29 marca 2016 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi upływał zatem z dniem 5 kwietnia 2016 r. W dniu 18 kwietnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego, nadany w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 14 kwietnia 2016 r., w którym wyjaśnił, że z uwagi na pobyt skarżącego na leczeniu w szpitalu z powodu poważnej choroby zakaźnej nie był w stanie uzyskać od niego podpisanego dokumentu pełnomocnictwa i wykonać polecenia Sądu w zakresie wniesienia w terminie, zakreślonych w wezwaniu opłaty od skargi. Wyjaśnił, że dowody potwierdzające pobyt jego mocodawcy szpitalu przedstawi w chwilą ich uzyskania. Równocześnie przedłożył żądany dokument pełnomocnictwa i dowód uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł na konto Sądu. Przy piśmie z dnia 28 kwietnia 2016 r. nadanym za placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 26 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego w ślad za wnioskiem przedstawił kserokopię historii choroby dokumentującej pobyt skarżącego w szpitalu w okresie od 7 marca do 17 marca 2016 r., zaświadczenie o wypłaceniu skarżącemu zasiłku chorobowego za okres od 1 marca 2016 r. do 25 kwietnia 2016 r. dla wykazania niezdolności do pracy i niezdolności do zgłoszenia się kancelarii dla usunięcia braków formalnych skargi. Wskazał, że dokumenty powyższe otrzymał od skarżącego w dniu 26 kwietnia 2016 r., który podczas spotkania wyjaśnił, że po przebytej chorobie pojawiały się u niego objawy lęku i niepokoju, skutkujące koniczności skorzystania z pomocy innej osoby dorosłej przy załatwianiu spraw urzędowych, czego w przeszłości nie obserwował u siebie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 86 p.p.s.a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, natomiast art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma zmierzać w kierunku wykazania, że wnioskujący dochował należytej staranności, aby czynności dokonać w terminie, jednakże zaistnienie okoliczności od niego niezależnych i takich, których w żaden sposób nie można było przewidzieć uniemożliwiło mu dokonanie tej czynności. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. (por. postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 13/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (por. postanowienie NSA z 29 września 2011 r. sygn. akt II GZ 441/2011, LexPolonica nr 3036691). W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku, gdy strona korzysta z zastępstwa fachowego pełnomocnika kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (zob. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). Zamysłem strony udzielającej pełnomocnictwa jest bowiem nie tylko zapewnienie sobie profesjonalnego zastępstwa w zakresie merytorycznego, ale także formalnego prowadzenia sprawy i także w razie wystąpienie nieprzewidzianych okoliczności. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącego nie wykazał jakoby nieuzupełnienie braków formalnych i fiskalnych skargi miało charakter niezawiniony oraz nie wykazał, że w sprawie zaistniały przeszkody, których nawet przy użyciu największego wysiłku nie dało się usunąć. Uzasadniając taką ocenę Sąd wyjaśnia, że pobyt skarżącego w szpitalu datuje się od dnia 7 marca do dnia 17 marca 2016 r. Okoliczność ta nie miała wpływu na zachowanie terminu do uzupełnienia braków skargi (od 29 marca 2016 r. do 5 kwietnia 2016 r.), ponieważ okresy te nie pokrywają się. Z kolei treść przedstawionego zaświadczenia o wypłaconych zasiłkach chorobowych od dnia 28 listopada 2015 r. do 25 kwietnia 2016 r. potwierdza tylko stwierdzony tym zaświadczeniem fakt oraz nieobecność w pracy w tym okresie. Jest to niewystarczające dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Pełnomocnik nie wykazał bowiem z jakimi zalecenia lekarskimi było to związane (czy pacjent może chodzić, czy ma leżeć), a tym samym nie wykazał, że w okresie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi nie mógł zgłosić się w kancelarii celem podpisania pełnomocnictwa (jeśli pełnomocnik nie dysponował takim dokumentem). Wątpliwości co do prawdziwości budzi także treść oświadczeń pełnomocnika, który we wniosku wyjaśnił, że nie był w stanie uzyskać podpisanego dokumentu pomocnictwa, skoro na pełnomocnictwie datowanym na 19 lutego 2016 r. widnieje adnotacja skarżącego, że "otrzymał je po podpisaniu w dniu 12 marca 2016 r." Trudno zatem uznać za prawdopodobną tezę, że skarżący nie podpisał dokumentu pełnomocnictwa przed otrzymaniem przez pełnomocnika wezwana do uzupełnienia braków, a tym bardziej tezę, że profesjonalny pełnomocnik świadomy konieczności przedłożenia pełnomocnictwa w Sądzie nie dysponował tym dokumentem, bowiem dysponował nim tylko skarżący. W kwestii uiszczenia wpisu sądowego wyjaśnić należy, że skarżący nie musiał stawić się w kancelarii, aby uczynić zadość wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Mógł uiścić wpis chociażby drogą internetową czy też przekazem pocztowym nadanym w miejscu swego zamieszkania. Obowiązkiem zaś pełnomocnika było dopilnowanie by należny wpis został w terminie uiszczony bowiem to on otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu i jako profesjonalista wiedział o konsekwencjach nieuiszczenia wpisu w terminie. Wskazana we wniosku o przywrócenie terminu choroba skarżącego oraz niemożność skontaktowania się z nim nie uprawdopodabnia braku winy pełnomocnika skarżącego w niedochowaniu terminu uzupełnienia braków skargi. Obowiązkiem pełnomocnika profesjonalnego w razie choroby mocodawcy było bowiem dołożenie należytej staranności w dbałości o jego interesy i dopilnowanie by nie zostały uchybione terminy procesowe, które w razie przekroczenia wywołują negatywne dla strony skutki. Wobec zatem braku podstaw do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi, z przedstawionych wyżej względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.